III SA/Gl 223/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2026 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 czerwca 2024 r., nr 344/12/2024/KL w przedmiocie obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II GSK 1995/25, uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 669/24 oddalający skargę S. K. (dalej: skarżący, strona), na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ lub organ) z dnia 12 czerwca 2024 r., Nr 344/12/2024/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz odstąpił od zasądzenia od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Z akt administracyjnych wynika, że decyzją Nr 344/12/2024/KL z dnia 12 czerwca 2024 r., Prezes NFZ działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 50 ust. 16 i 18 oraz art. 102 ust. 7 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 146 - dalej jako ustawa), stwierdził obowiązek poniesienia przez skarżącego kosztów udzielonych mu świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 10.303,96 zł. (dziesięć tysięcy trzysta trzy złote i dziewięćdziesiąt sześć groszy). W oparciu o posiadane dane Prezes NFZ ustalił, że we wrześniu i październiku 2019 r. skarżący miał udzielone świadczenia opieki zdrowotnej sfinansowane przez NFZ (w dniach wskazanych w tabeli) oraz złożył oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, w których potwierdził, że we wskazanych dniach był osobą uprawnioną do korzystania ze świadczeń. Z informacji przekazanych przez ZUS zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (CWU) prowadzonym przez NFZ wynika, że skarżący we wskazanych dniach nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ i nie posiadał prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Prezes NFZ nie stwierdził przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. W jego ocenie szczegółowa analiza historii ubezpieczenia skarżącego widniejąca w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, nie daje podstaw do przyjęcia, że miało miejsce usprawiedliwione błędne przekonanie co do istnienia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący posiadał tytuł obowiązujący w okresie od 1 marca 2019 r. do 14 maja 2019 r., jako osoba wykonująca umowę zlecenia, następnie został zgłoszony jako członek ro-dziny w okresie od 1 listopada 2019 r. do 8 sierpnia 2021 r. W ocenie Prezesa NFZ postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym prawa do świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach wskazanych w tabeli. Nadto skarżący, pomimo braku potwierdzenia przez system eWUŚ prawa do świadczeń finansowanych przez NFZ (status ubezpieczenia w eWUŚ "na czerwono"), nie wykazał zainteresowania kwestią wyjaśnienia swoich uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej. Tym bardziej, iż w związku ze składaniem przez skarżącego pisemnych oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, miał świadomość, iż w okresie udzielania świadczeń, system nie potwierdzał posiadania przez niego ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie Prezesa NFZ na skarżącym ciążyła powinność zapoznania się z obowiązkami prawnymi dotyczącymi jego ubezpieczenia zdrowotnego, a w razie wątpliwości co do treści przepisów prawnych dotyczących prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, skarżący, jak i inni obywatele RP, miał możliwość zwrócenia się z zapytaniem do odpowiednich jednostek terytorialnych Narodowego Funduszu Zdrowia, które w zakresie swoich kompetencji udzielają stosownych wyjaśnień. Prezes NFZ wskazał, iż skarżący w trakcie prowadzonego postępowania nie podjął żadnych prób wyjaśnienia wątpliwości dotyczących okresów objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym, a został poinformowany o braku posiadania prawa do świadczeń w piśmie z dnia 6 marca 2024 r. - zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Skarżący mógł podjąć stosowne czynności zmierzające do uporządkowania okresów ubezpieczenia w zakreślonym przez prawo terminie, bądź przedstawić dokumenty potwierdzające dokonanie tych czynności w odpowiednim terminie. Tymczasem skarżący nie udzielił odpowiedzi na korespondencję Prezesa NFZ oraz nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, że w ww. dniach był osobą ubezpieczoną lub uprawnioną do świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania w sprawie i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, zarzucając naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 50 ust. 16 i 18 oraz art. 102 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe uznanie, że Skarżący w chwili udzielenia mu świadczeń opieki zdrowotnej nie był objęty ubezpieczeniem społecznym; 2) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 50 ust. 16 i 18 oraz art. 102 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe stwierdzenie obowiązku poniesienia przez Skarżącego kosztów udzielonych mu świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 10.303,96 zł, jako udzielonych osobie nieuprawnionej do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, podczas gdy skarżący był objęty ubezpieczeniem społecznym, a zatem był osobą uprawnioną do uzyskania świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Uzasadniając skargę, skarżący podał, że od dnia 28 maja 2019 r. do 15 września 2019 r. wykonywał pracę zarobkową w Niemczech i będąc na urlopie w Polsce z początkiem września, tj. ok. 5-7 września 2019 r., skarżący udał się do lekarza rodzinnego w związku z obrażeniami doznanymi w wyniku pobicia go. Skarżący w dniu 14 września 2019 r. został przyjęty do szpitala na SOR, a następnie na oddział nefrologii. Od 16 września 2019r. skarżący był dializowany 4 razy w tygodniu, a w późniejszym okresie 3 razy w tygodniu. Po ustaniu ubezpieczenia chorobowego w Niemczech skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia chorobowego przez swoją córkę. Skarżący dołączył do skargi załączniki - pisma w języku niemieckim. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z 13 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 669/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę strony na ww. decyzję Prezesa NFZ. Na wstępie Sąd I instancji podkreślił, że wezwał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia przetłumaczonych na język polski dołączonych do skargi załączników - pism w języku niemieckim. Wezwanie Sądu pozostało bez odpowiedzi. Za bezsporne w sprawie WSA uznał udzielenie skarżącemu w określonych dniach od 14 września 2019 r. do 29 października 2019 r., świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez NFZ - leczenie ambulatoryjne, stacjonarne i wystawianie recept, co dokumentuje zestawienie udzielonych świadczeń (z nazwą, miejscem i datą) oraz numerami oświadczeń skarżącego o prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie Sądu I instancji Prezes NFZ słusznie uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach do nałożenia na skarżącego obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu we wskazanych przez organ dniach w okresie od 14 września do 29 października 2019 r. Prezes NFZ w oparciu o dane z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych prawidłowo bowiem ustalił, że skarżący nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce w okresie udzielonych mu świadczeń (od 14 września do 29 października 2019 r.). Skarżący posiadał tytuł obowiązujący w okresie od 1 marca 2019 r. do 14 maja 2019 r., jako osoba wykonująca umowę zlecenia, następnie został zgłoszony jako członek rodziny w okresie od 1 listopada 2019 r. do 8 sierpnia 2021 r. Zdaniem Sądu I instancji organ zasadnie wskazał, że skarżący nie mógł racjonalnie zakładać, iż w okresie od 14 września do 29 października 2019 r. nadal jest objęty bezpłatną opieką zdrowotną. Sąd podzielił stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. W ocenie Sądu I instancji skarżący powinien być zorientowany w swojej sytuacji prawnej przynajmniej w tak minimalnym stopniu, by wiedzieć, czy prawo do świadczeń refundowanych posiada, czy też nie oraz czy i w jakim kraju opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie doszukał się żadnych okoliczności świadczących o tym, że skarżący w chwili złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach, działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto, Sąd I instancji wskazał, iż związku z treścią art. 50 ust. 18a ustawy, organ poinformował skarżącego o możliwości zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Choć korespondencja została odebrana, skarżący nie skorzystał z prawa wglądu w akta sprawy i nie dokonał tzw. "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego obejmującego dni udzielonych mu świadczeń. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący kwestionując go w całości i zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, mogące wywrzeć wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżona decyzja naruszała art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, z 2025 r. poz. 769., dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez działanie organu z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, wbrew obowiązkowi rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkujące wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem pozostałych okoliczności podnoszonych przez skarżącego i ujawnionych w sprawie; b) art. 49 § 1 i 3 p.p.s.a. poprzez uznanie niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu o przedłożeniu przetłumaczonego na j. polski dokumentu dołączonego do skargi w j. niemieckim, podczas gdy Skarżący uzupełnił braki skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie, bowiem WSA w Gliwicach wezwaniem z dnia 28 kwietnia 2025 r. zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, które to wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 maja 2025 r., zatem termin na uzupełnienie braków skargi mijał w dniu 12 maja 2025 r., a skarżący uzupełnił braki pismem z dnia 9 maja 2025 r., które zostało nadane przesyłką poleconą w dniu 9 maja 2025 r., a doręczone Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach w dniu 14 maja 2025 r., przy czym w międzyczasie, tj. w dniu 13 maja 2025 r. WSA w Gliwicach, nie czekając na doręczenie pisma skarżącego ani nie weryfikując czy zostało ono złożone w terminie, wydał zaskarżony wyrok; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ administracyjny prawidłowo przeprowadził postępowanie, oraz że w sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca obciążenie Skarżącego obowiązkiem poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej; II. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to: a) art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 50 ust. 16 i 18 oraz art. 102 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe stwierdzenie obowiązku poniesienia przez skarżącego kosztów udzielonych mu świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 10.303,96 zł, jako udzielonych osobie nieuprawnionej do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, podczas gdy skarżący był objęty ubezpieczeniem społecznym, a zatem był osobą uprawnioną do uzyskania świadczeń finansowanych ze środków publicznych, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji organu administracji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Ponadto organ wskazał, że postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym prawa do świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych we wskazanych okresach. Naczelny Sąd Administracyjny opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II GSK 1995/25, uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 669/24 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego uzupełnił braki skargi, do których został wezwany przez Sąd I instancji. Natomiast Sąd I instancji w żaden sposób do kwestii tej się nie odniósł i rozstrzygając sprawę wyrokiem z 13 maja 2025 r., WSA nie uwzględnił przy orzekaniu przetłumaczonych załączników dołączonych do skargi, które uznał wcześniej za będące elementem skargi. W związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę przede wszystkim wyjaśni i oceni tryb przedłożonych przez stronę w postępowaniu sądowym dokumentów. Odniesie się także do ich ewentualnego wpływu na ocenę, czy skarżący posiadał, zgodnie z przepisami krajowymi, ubezpieczenie zdrowotne, uprawniające do złożenia oświadczeń, jakie wielokrotnie składał w ramach udzielanych mu w kraju świadczeń zdrowotnych. Niezależnie jednak od oceny w tym względzie, WSA oceni również świadomość skarżącego co do istnienia dokumentów, które przedłożył wraz ze skargą, w kontekście jego działań w toku postępowania administracyjnego. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wystarczający do uwzględnienia skargi kasacyjnej jest zarzut nr I lit. b. Nadto uznał, że przedwczesne jest tym samym odnoszenie się do pozostałych uchybień, które zwalczają merytoryczną ocenę sprawy dokonaną przez WSA i organ, także w kontekście zarzucanych naruszeń procesowych organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a. ). Na wstępie należy przypomnieć, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania NSA, który w wyniku złożonej przez stronę skargi kasacyjnej wyrokiem z 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II GSK 1995/25, uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 669/24 oddalający skargę strony, na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 czerwca 2024 r., Nr 344/12/2024/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz odstąpił od zasądzenia od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wykonując wytyczne tego Sądu, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., orzeczenia sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny. Z tego właśnie względu podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy i faktyczny sprawy zgromadzony przez organy w postępowaniu administracyjnym. Według art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Chodzi tu o akta obrazujące stan faktyczny i prawny sprawy w chwili wydania zaskarżonego aktu lub czynności, ponieważ sąd przeprowadza jedynie kontrolę działania organu administracyjnego. W konsekwencji sądy administracyjne nie dokonują ustaleń faktycznych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jedynie możliwe przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, na zasadach określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygający Sąd na zasadzie art. 193 p.p.s.a. w zw. z art.170 p.p.s.a., jest związany orzeczeniem NSA z 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II GSK 1995/25, który wskazał, że WSA orzekł w sprawie nie uwzględniając przedstawionych przez stronę dokumentów, które na etapie prowadzonego postępowania poprzedzającego wydanie wyroku uznawał za istotne oraz bez oceny potrzeby odnoszenia się do nich, co stanowi uchybienie procesowe, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dokumentów tych, ani też trybu ich złożenia, nie może bowiem po raz pierwszy ocenić Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę WSA przede wszystkim wyjaśni i oceni tryb przedłożonych przez stronę w postępowaniu sądowym dokumentów. Odniesie się także do ich ewentualnego wpływu na ocenę, czy skarżący posiadał, zgodnie z przepisami krajowymi, ubezpieczenie zdrowotne, uprawniające do złożenia oświadczeń, jakie wielokrotnie składał w ramach udzielanych mu w kraju świadczeń zdrowotnych. Niezależnie jednak od oceny w tym względzie, WSA oceni również świadomość skarżącego co do istnienia dokumentów, które przedłożył wraz ze skargą, w kontekście jego działań w toku postępowania administracyjnego. Jak już było wspomniane Naczelny Sąd Administracyjny we wskazaniach zawartych w ww. wyroku stwierdził, że Sąd I instancji nie odniósł się do kwestii nadesłanych przez stronę przetłumaczonych dokumentów pierwotnie dołączonych do skargi w języku niemieckim. W związku z czym NSA zobowiązał WSA do wyjaśnienia i ocenienia trybu przedłożonych przez stronę w postępowaniu sądowym dokumentów, a zwłaszcza do ich wpływu na ocenę czy skarżący posiadał zgodne z przepisami krajowymi ubezpieczenie zdrowotne uprawniające do złożenia oświadczeń w ramach udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Przedmiotem ponownej kontroli Sądu jest ocena przedłożonych przez stronę w postępowaniu sądowym dokumentów tj. tłumaczenia z języka niemieckiego dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie strony od 28 maja 2019r. do 15 września 2019r., (str 44 akt) do których nie odniósł się Sąd I instancji. Sąd rozstrzygający w oparciu o przedłożone przez stronę w postępowaniu sądowym dokumenty tj. ww. tłumaczenia z języka niemieckiego dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie strony do 15 września 2019r., stwierdził, że skarżący nie był ubezpieczony w okresie gdy korzystał z przedmiotowych świadczeń zdrowotnych tj. od 16 września 2019r., gdy miało miejsce pierwsze z udzielonych stronie świadczeń zdrowotnych. Odnosząc się do stanowiska skarżącego Sąd zauważa, że nie kwestionował on ustalonego przez organ stanu faktycznego. Ten stan faktyczny wskazuje natomiast jednoznacznie, iż ustalenia organów były prawidłowe. Zdaniem Sądu skarżący wyciągnął nieprawidłowe wnioski z faktu ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech uznając, że to ubezpieczenie równoznaczne jest z terminem od 16 września 2019r. do 29 października 2019r., kiedy były realizowane świadczenia zdrowotne na jego rzecz. Jednakże takie stanowisko strony w zakresie posiadania prawa do świadczeń, stanowi wynik własnych przemyśleń skarżącego i nie uprawdopodabnia okoliczności, że skarżący pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do prawa. Według Sądu wiedza czy podlega się ubezpieczeniu zdrowotnemu i z jakiego tytułu pozostaje wiedzą podstawową każdego obywatela. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że nie posiadał świadomości co do terminu jego ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd zauważył na podstawie przedstawionego przetłumaczonego ww. dokumentu, iż w okresie udzielania świadczeń, skarżący nie posiadał ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd podziela stanowisko Prezesa NFZ, iż na skarżącym ciążyła powinność zapoznania się z obowiązkami prawnymi dotyczącymi jego ubezpieczenia zdrowotnego, a w razie wątpliwości co do treści przepisów prawnych dotyczących prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, skarżący, jak i inni obywatele RP, miał możliwość zwrócenia się z zapytaniem do odpowiednich jednostek terytorialnych Narodowego Funduszu Zdrowia, które w zakresie swoich kompetencji udzielają stosownych wyjaśnień. Sąd zauważył, że z informacji zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ wynikało, że skarżący od 15 września 2019r do 31 października 2019r. dniach nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ i nie posiadał prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W ocenie Sądu w stosunku do skarżącego nie znajdzie zastosowania przesłanka, o której mowa w art. 50 ust. 17 u.ś.z. (w brzmieniu nadanym art. 1 ust. 2 lit. b) ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 1774). Na mocy przywołanego przepisu, obowiązku uiszczenia kosztów świadczenia nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W rozpatrywanej sprawie istotne jest, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej". Tym samym każdy taki przypadek należy analizować i oceniać indywidualnie. W ocenie Sądu do postępowania w sprawach o ustalenie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.), dalej "k.p.a." ponieważ zgodnie z art. 50 ust 3 zd 3 ustawy o świadczeniach, do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy k.p.a., co oznacza m.in., że organ ustalając, czy strona nieposiadająca ubezpieczenia zdrowotnego, której sfinansowano świadczenia opieki zdrowotnej nie działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej – winien mieć na względzie nie tylko ogólne zasady k.p.a., lecz organ jest zobowiązany z urzędu lub na wniosek strony podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku jak w niniejszej sprawie ustalenie obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej pozostające w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej, powinien rozstrzygnąć na korzyść strony. Sąd stwierdził, że organ przeprowadził postępowanie a następnie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywy nieziszczenia się przesłanki określonej w art. 50 ust 17 u.ś.z. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach ponieważ w zakreślonym kręgu nie mieści się przypadek skarżącego. W ocenie Sądu w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono okoliczności mogących uzasadniać przyjęcie zastosowania tegoż przepisu. Dokonana przez organ szczegółowa analiza historii ubezpieczenia skarżącego, widniejąca w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych nie dała podstaw do przyjęcia, że miało miejsce usprawiedliwione błędne przekonanie co do istnienia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W szczególności nie stwierdzono działania lub zaniechania innych podmiotów lub osób, które mogłyby stanowić usprawiedliwienie błędnego przekonania o posiadaniu prawa do świadczeń. Brak zatem możliwości uznania, że skarżący działał w uzasadnionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie Sądu – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – organ dokonał szczegółowej, prawidłowej i adekwatnej do okoliczności faktycznych sprawy oceny argumentów podnoszonych przez stronę w świetle przesłanki określonej w art. 50 ust. 17 u.ś.z., nie znajdując podstaw do zastosowania tego przepisu. Wobec powyższego należało w pełni podzielić stanowisko organu o braku zaistnienia w ustalonym stanie faktycznym sprawy po stronie skarżącego "usprawiedliwionego błędnego przekonania, co do jego prawa do świadczeń opieki zdrowotnej" w dniach od 16 września 2019r. do 29 października 2019r., kiedy były realizowane na rzecz skarżącego świadczenia zdrowotne. W okolicznościach sprawy za zasadną przyjąć należy argumentację organu, iż to na skarżącym ciążył obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi dotyczącymi jego ubezpieczenia zdrowotnego, a w razie wątpliwości co do treści zasad prawnych dotyczących prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, zwrócenia się z zapytaniem do odpowiednich jednostek terytorialnych NFZ. Zgodnie z art. 68 ust. 2 Konstytucji RP obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa - w tym przypadku ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z tą regulacją, ze świadczeń opieki zdrowotnej obywatel może korzystać, o ile posiada tytuł ubezpieczenia zdrowotnego na dzień ich udzielenia, gdyż w ten sposób ustawodawca zapewnia realizację równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnych, finansowanych co do zasady ze składek osób ubezpieczonych w Narodowym Funduszu Zdrowia. Nieznajomość tych przepisów prawa nie może być usprawiedliwieniem dla ich nieprzestrzegania przez obywatela (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 97/18). Postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego, a tym samym prawa do świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu w dniach w ww. od 16 września 2019r. do 29 października 2019r. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.