Sygnatura
I SA/Go 167/20
I SA/Go 167/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2020-09-09
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
- Data orzeczenia
- 9 września 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi I.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Skarżąca I.M. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] stycznia 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2019 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2019 r. określającej skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 154.730,00 zł. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję określającą skarżącej kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r. w wysokości 154.730,00 zł. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że istnieje obawa niewykonania przez skarżącą zobowiązania określonego wskazaną decyzją, ponieważ wobec skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, a nadto, okres od upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., jest krótszy niż 3 miesiące. W ocenie organu pierwszej instancji spełnione zatem zostały przesłanki zastosowania instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, wynikające z art. 239b § 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.). Postanowienie organu pierwszej instancji zostało przez skarżącą zaskarżone. W zażaleniu podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 239b § 1 pkt 1 w związku z § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2019r. przy braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane; 2. art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne zastosowanie w sprawie; 3. art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 4. art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich starań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła m.in., ze nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż w analizowanej sytuacji zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Wskazała, że przed Sądem Rejonowym, Wydział Karny toczyło się postępowanie karne o czyn z art. 57 § 1 kodeksu karnego skarbowego. Skarżąca została oskarżona o to, że w roku 2013 - prowadząc działalność gospodarczą w [...], opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych - mimo ustawowego obowiązku uporczywie nie wpłaciła w terminie ustawowym (tj. do dnia 30.04.2014r.) na rachunek Urzędu Skarbowego, podatku wynikającego ze złożonej w dniu 10 lipca 2014 r. korekty zeznania PIT-36L za rok 2013. Oskarżycielem w niniejszej sprawie był Naczelnik Urzędu Skarbowego. W dniu [...] marca 2016r. Sąd Rejonowy Wydział Karny wydał wyrok nakazowy. Postępowanie zostało następnie wznowione na wniosek strony z dnia [...] listopada 2016r. Po wznowieniu postępowania, a następnie przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wyrokiem z dnia [...] maja 2018r. Sąd Rejonowy Wydział Karny uniewinnił stronę od zarzucanego jej czynu. Mając zatem na uwadze art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Tym samym w niniejszej sprawie organ podatkowy błędnie ustalił upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż nie uwzględnił prowadzonych postępowań w sprawie o wykroczenie skarbowe. Stąd w sprawie nie ma zastosowania art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ nie przeprowadził żadnych działań mających na celu uprawdopodobnienie, że skarżąca nie wykona wynikającego z decyzji zobowiązania. Tym samym nadanie przez organ podatkowy rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] października 2019 r., bez poprawności i staranności działań w toku prowadzonego postępowania stanowiło naruszenie zasady zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przytoczył treść art. 239a Ordynacja podatkowa i stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2019 r., było stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że wobec skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Dodatkowo, organ podatkowy wskazał, iż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., jest krótszy niż 3 miesiące. W ocenie organu pierwszej instancji ziściły się zatem przesłanki zastosowania instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, wynikające z art. 239b § 1 pkt 1 i pkt 4 Ordynacji podatkowej. W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji wskazał, że z informacji będących w jego posiadaniu wynika, iż wobec skarżącej toczyły się liczne postępowania egzekucyjne z wniosków wielu różnych wierzycieli i nadal toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, m. in. z wniosków następujących wierzycieli: Burmistrza Miasta, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Miasta [...], R. S.A., O. Sp. z o. o., banków i innych wierzycieli. Komornik Sądowy od kilku lat prowadzi także egzekucję z nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Wskazano, że postępowanie egzekucyjne znajduje się na etapie wyznaczania terminu pierwszej licytacji nieruchomości (dłużniczka zaskarżyła opis i oszacowanie nieruchomości). Egzekucja jest skuteczna ze świadczenia przedemerytalnego skarżącej wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Środki pieniężne z potrącenia w wysokości ok. 127,00 zł miesięcznie, księgowane są w trzech sprawach, prowadzonych na rzecz wierzycieli, tj. Burmistrza Miasta oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności oraz fakt, że zadłużenie w tych trzech sprawach wynosi ok. 50.000,00 zł organ podatkowy uznał, że prowadzone postępowania egzekucyjne w zakresie ww. należności pieniężnych nie pozwalają na przyjęcie, że zobowiązania skarżącej zostaną spłacone w następstwie prowadzonej egzekucji. Organ podatkowy wskazał również, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ pierwszej instancji nie wymienił tytułów wykonawczych, w oparciu o które w dniu wydania zaskarżonego postanowienia prowadzono postępowanie egzekucyjne oraz nie ocenił przebiegu tego postępowania, jednakże w ocenie organu odwoławczego, okoliczność ta nie stanowi podstawy do wycofania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia z majątku skarżącej prowadzone było postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych niż określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2019 r., tj. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta na zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2017 i 2018 oraz opłaty miejscowej za lata 2016 i 2017 odpowiednio o numerach: [...] z dnia [...] listopada 2017 r. obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości za okres 03/2017 i 05/2017 w kwocie należności głównej 5.913,00 zł. wraz odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, [...] z dnia [...] marca 2018 r. obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości za okres 6, 9 i 11/2017 w kwocie należności głównej 5.913,00 zł. wraz odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, [...] z dnia [...] czerwca 2018r. obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości za okres 3/2018 w kwocie należności głównej 3.005,00 zł. wraz odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, [...] z dnia [...] sierpnia 2018r. obejmującego należność z tytułu opłaty miejscowej za okres 3,4,5,6,7,8,9,10,11,12/2017 w kwocie należności głównej 910,00 zł. wraz odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, [...] z dnia [...] sierpnia 2018r. obejmującego należność z tytułu opłaty miejscowej za okres 4,5,6,7,8,9,10,12/2016 w kwocie należności głównej 683,40 zł. wraz odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, [...] z dnia [...] lutego 2019 r. obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości za okres 1/2019 w kwocie należności głównej 9.012,00 zł. wraz odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia. Tym samym w ocenie organu w sprawie zaszła przesłanka do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał również, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny wielokrotnie podejmował próby dokonania czynności egzekucyjnych, zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Z akt sprawy wynika bowiem, że 13 grudnia 2017 r., 23 kwietnia 2018 r., 27 września 2018 r. oraz 22 stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego skierował, odpowiednio do [...]., zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych Zobowiązanej. Odpowiadając na powyższe zajęcia G. S.A. oraz E. S.A. poinformowały organ egzekucyjny, że brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. Natomiast P. S.A. oraz B. S.A. poinformowały o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji sądowej z administracyjną. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego w ZUS. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. ZUS poinformował, że do świadczenia przysługującego skarżącej egzekucję skierowały również sądowe organy egzekucyjne, tj. — Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, tytułu egzekucyjnego: -[...] na kwotę 44.168,71 zł (data wpływu do ZUS - 16.08.2018r.), - [...] na kwotę 4.968,70 zł (data wpływu do ZUS - 16.08.2018r.), Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, tytułu egzekucyjnego [...] na kwotę 92.254,17 zł (data wpływu do ZUS - 1.02.2019r.) Ponadto w ocenie organu odwoławczego również sytuacja finansowa i materialna skarżącej, zwłaszcza w odniesieniu do znacznej wysokości określonego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., rodzi uzasadnioną obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Organ podkreślił, że na podstawie informacji odnotowanych w systemach informatycznych organu podatkowego ustalono, że skarżąca w roku 2017 uzyskiwała przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy. W roku następnym uzyskała przychody zgodnie z deklaracjami PIT-11 wystawionymi przez Powiatowy Urząd Pracy oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z rocznych zeznań PIT-36L i PIT-37 za 2017r. wynika, że z tytułu zatrudnienia skarżąca wykazała dochód w kwocie 22.665,00 zł., natomiast z pozarolniczej działalności wykazała stratę w wysokości 88.038,00 zł. Z zeznania PIT-37 za 2018 r. wynika, że z tytułu emerytury/renty uzyskała dochód w wysokości 4.484,86 zł natomiast z tytułu innych źródeł wykazała kwotę 5.954,60 zł. Zatem łączny dochód w roku 2018 uzyskany przez skarżącą wyniósł 10.439,00 zł. Organ zauważył również, że skarżąca z dniem [...] stycznia 2018 r. wyrejestrowała prowadzoną działalność gospodarczą. Z dokonanych przez organ ustaleń w zakresie posiadanego majątku wynika, że skarżąca nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów, jak również nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel, współwłaściciel ani użytkownik wieczysty nieruchomości położonych na terenie Powiatu [...] oraz Miasta [...]. Natomiast dwa wykazy wydane z elektronicznego rejestru Ksiąg Wieczystych z ujawnionymi numerami ksiąg, wg stanu na dzień [...] lipca 2019 r., w których figuruje skarżąca potwierdziły, że jest właścicielką nieruchomość gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym położona w [...] oraz posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego we [...]. Obie nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste nr [...] i nr [...] odpowiednio przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych i Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych nie są wolne od wpisów w Dziale IV - Hipoteka. Na nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] wpisana jest: — hipoteka umowna kaucyjną w wysokości 545.8000,00 zł z tytułu zabezpieczenia spłaty wierzytelności wynikających z kredytu udzielonego skarżącej przez [...], - hipoteka przymusowa w wysokości 171.372,94 zł na rzecz wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która zabezpiecza zaległości z tytułu niepłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGSP określone decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., - hipoteka przymusowa w wysokości 104.420,30 zł z tytułu zabezpieczenia należności podatkowych z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19 % pobierany z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 r. na która składa się kwota należności głównej, odsetki i koszty upomnienia (tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...].01.2018r.), - hipoteka przymusowa w wysokości 10.012,00 zł z tytułu zabezpieczenia należności podatkowych z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za okres od [...].08.2013 r. do [...].08.2013 r. (tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...].01.2018r. ), - hipoteka przymusowa w wysokości 19.539,35 zł z tytułu zabezpieczenia należności pobranego świadczenia rehabilitacyjnego za okres od [...].05.2015 r. do [...].02.2016 r. określonego decyzją z dnia [...] października 2016 r., - hipoteka przymusowa w wysokości 47.603,95 zł z tytułu zabezpieczenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP i FGSP na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast na nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] wpisana jest: - hipoteka umowna zwykła w wysokości 1.916.601,39 zł. z tytułu zabezpieczenia spłaty kredytu hipotecznego nr [...] z dnia [...].05.2010 r. z terminem zapłaty [...].07.2040 r., - hipoteka umowna kaucyjna w wysokości 1.341.620,97 zł z tytułu zabezpieczenia spłaty odsetek oraz innych opłat i należności ubocznych wynikających z kredytu hipotecznego nr [...] z dnia [...].05.2010 r. z terminem zapłaty [...].07.2040 r., - hipoteka przymusowa w wysokości 34.909,00 zł z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za 2012 r. i 2013 r. wraz z należnymi odsetkami na rzecz Gminy, - hipoteka przymusowa w wysokości 3.706,60 zł z tytułu zabezpieczenia należności podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia i egzekucyjnymi (tytuł wykonawczy nr [...]). Organ odwoławczy uznał za zasadny, podniesiony w zażaleniu zarzut, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, wynikająca z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Postanowienie organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono: 1. art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 w zw. z art. 239a Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2019 r.; 2. art. 239b § 1 pkt Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia; 3. art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych przejawiające się w: a) nieuchyleniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, bowiem nie uprawdopodobniono, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane; b) nieuprawdopodobnieniu przez organ odwoławczy, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane; 4, art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich starań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła argumentację wskazaną w zażaleniu oraz stwierdziła m.in., że organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu, a wcześniej organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] października 2019 r. arbitralnie stwierdził, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Powyższa przesłanka wynika z art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (na powyższy przepis organy podatkowe nie powołały się w wydanych postanowieniach). Organy podatkowe ograniczyły się jedynie do wskazania majątku skarżącej nie podając przy tym nawet jego wartości. Zupełnie niezrozumiałe jest zatem, na jakiej podstawie ustalono, że skarżąca nie posiadają majątku o wartości odpowiadającej wysokości zobowiązania podatkowego. Stwierdziła również, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi wyjątek od zasady. Należy więc stwierdzić, że zaistnienie przesłanek określonych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej daje organowi prawo (ale nie obowiązek) nadania rygoru wykonalności decyzji nieostatecznej, przy czym uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania podatkowego powinno być wykazane na podstawie innych okoliczności. Dlatego też rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wyłącznie, gdy organ uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane. Stwierdziła, że zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały wydane w naruszeniem prawa, co skutkować winno ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kontroli stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu obligującym Sąd do jego uchylenia. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wykładnia przytoczonych przepisów prowadzi zatem do wniosku, że możliwość nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, uwarunkowana jest zatem wystąpieniem jednej z przesłanek określonych w przepisie art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej oraz uprawdopodobnieniem przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z brzmienia art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej wynika więc, że każda z wymienionych w nim przesłanek ma charakter rozłączny, co powoduje, że podstawę do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi ziszczenie się przynajmniej jednej z nich. Organ pierwszej instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 239b § 1 pkt 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącą zażalenie organ odwoławczy przyznał skarżącej racje i uznał, że sprawie nie została spełniona przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, wynikająca z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji podstawę prawna postanowienia organu odwoławczego stanowił art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, czyli organ podatkowy posiadał informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. W ocenie Sądu wskazana przesłanka została przez organ w sposób prawidłowy i należyty wykazana. Wskazał on bowiem, że z informacji będących w jego posiadaniu wynika, że wobec skarżącej toczyły się liczne postępowania egzekucyjne z wniosków wielu różnych wierzycieli i nadal toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, m. in. z wniosków następujących wierzycieli: Burmistrza Miasta, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Miasta [...], R. S.A., O. Sp. z o. o., banków i innych wierzycieli. Komornik Sądowy od kilku lat prowadzi także egzekucję z nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Wskazano, że postępowanie egzekucyjne znajduje się na etapie wyznaczania terminu pierwszej licytacji nieruchomości (dłużniczka zaskarżyła opis i oszacowanie nieruchomości). Egzekucja jest skuteczna ze świadczenia przedemerytalnego skarżącej wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Środki pieniężne z potrącenia w wysokości ok. 127,00 zł miesięcznie, księgowane są w trzech sprawach, prowadzonych na rzecz wierzycieli, tj. Burmistrza Miasta oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodzić się należy z organem, że wprawdzie w uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji nie wymienił tytułów wykonawczych, w oparciu o które w dniu wydania postanowienia prowadzono postępowanie egzekucyjne oraz nie ocenił przebiegu tego postępowania, jednak okoliczność ta nie może stanowić podstawy do wycofania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Co istotne, organ odwoławczy w swoim postanowieniu wymienił wszystkie tytuły wykonawcze oraz ocenił przebieg postępowań egzekucyjnych. Wskazując na wskazane, toczące się w stosunku do skarżącej postępowania egzekucyjne organ uznał, że fakt, iż zadłużenie tylko w tych trzech sprawach wynosi ok. 50.000,00 zł., nie pozwalają na przyjęcie, że zobowiązania skarżącej zostaną spłacone w następstwie prowadzonej egzekucji. Stanowisko organu uznać należy za uzasadnione i logiczne. Trudno bowiem spodziewać się, że skarżąc wykona zobowiązanie w wysokości 154.730,00 zł (wysokość zobowiązania określona decyzją z [...].10.2019 r.), jeżeli nie wykonuje zobowiązań wielokrotnie niższych. Wzmacniając argumentację organ odwoławczy stwierdził, że również sytuacja finansowa i materialna skarżącej, zwłaszcza w odniesieniu do znacznej wysokości określonego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., rodzi uzasadnioną obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Organ podkreślił, że na podstawie informacji odnotowanych w systemach informatycznych organu podatkowego ustalono, że skarżąca w roku 2017 uzyskiwała przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy. W roku następnym uzyskała przychody zgodnie z deklaracjami PIT-11 wystawionymi przez Powiatowy Urząd Pracy oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z rocznych zeznań PIT-36L i PIT-37 za 2017 r. wynika, że z tytułu zatrudnienia skarżąca wykazała dochód w kwocie 22.665,00 zł., natomiast z pozarolniczej działalności wykazała stratę w wysokości 88.038,00 zł. Z zeznania PIT-37 za 2018 r. wynika, że z tytułu emerytury/renty uzyskała dochód w wysokości 4.484,86 zł natomiast z tytułu innych źródeł wykazała kwotę 5.954,60 zł. Zatem łączny dochód w roku 2018 uzyskany przez skarżącą wyniósł 10.439,00 zł. Ta okoliczność w ocenie Sądu również stanowi wypełnienie przepisu art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej i dopełnia argumentację organu. Skarżąca podniosła zarzut arbitralnego stwierdzenia przez organ, że nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W jej ocenie powyższa przesłanka wynika z art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej a organ na powyższy przepis nie powołał się w wydanym postanowieniu. Ograniczył się jedynie do wskazania majątku skarżącej nie podając przy tym nawet jego wartości. Zarzut ten należało uznać jako niezasadny. Rzeczywiści organ szeroko omówił jakim majątkiem skarżąca dysponuje i jakie są jego obciążenia. Nie wskazał jednak art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jako podstawy rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu był to jednak zabieg celowy, bowiem argumentacja organu miała jedynie na celu uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane a nie wykazanie przesłanki, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 marca 2020
- Symbol z opisem
- 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Skarbowej
- Sędziowie
- Dariusz Skupień Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Kruszewski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny