I SA/Kr 824/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 maja 2021 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Decyzją z 29 stycznia 2021 r., nr [..], Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. (NUS) określił T. K. (skarżący) zobowiązanie w podatku od towarów i usług (dalej: decyzja wymiarowa). Stosownie do art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej przedmiotowa decyzja została doręczona ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącego doradcy podatkowemu M. K. w formie elektronicznej za pomocą systemu ePUAP w dniu 11 lutego 2021 r., co wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD). W dniu 26 lutego 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie) skarżący reprezentowany przez radcę prawnego T. T. złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. W konsekwencji ustalenia, że odwołanie zostało wniesione z jednodniowym opóźnieniem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) postanowieniem z 8 kwietnia 2021 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Pismem z 16 kwietnia 2021 r. skarżący reprezentowany przez adwokata A. P. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że uchybienie terminowi nie jest zawinione przez skarżącego, gdyż odwołanie zostało złożone zgodnie z błędnym pouczeniem otrzymanym przez skarżącego e-mailem oraz zgodnie z terminem wskazanym przez ówczesnego pełnomocnika - doradcę podatkowego. Po rozpoznaniu wniosku, DIAS postanowieniem nr [...] z 12 maja 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. DIAS stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa decyzja została doręczona prawidłowo, a do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doszło w następstwie błędnego wskazania przez pierwszego pełnomocnika daty odbioru decyzji i terminu do wniesienia od niej odwołania. Zdaniem DIAS, w przedmiotowej sprawie nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminowi (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej), tym samym nie spełniono jednej z przesłanek dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ uzasadniając swoje stanowisko, szczegółowo odniósł się do stanu faktycznego i prawnego, a także powołał się na ustaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła prowadzenie swoich spraw. W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik nie zachował należytej staranności w prowadzeniu spraw skarżącego i tym samym nie uprawdopodobnił braku swojej winy w formie umyślnej jak i w jej lżejszej formie - niedbalstwa. Pełnomocnik nie sprawdził, bowiem faktycznej daty odbioru decyzji, lecz przyjął bez weryfikacji wskazaną błędnie datę przez uprzedniego pełnomocnika. Skarżący zaskarżył do WSA w Krakowie ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że błędne wskazanie daty odbioru przez pełnomocnika przekazane skarżącemu stanowi winę, którą ponosi strona. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest, czy został uprawdopodobniony brak winy strony i jej pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącego, reprezentujący go na tamtym etapie postępowania doradca podatkowy był upoważniony jedynie do rozliczania podatnika i przekazania decyzji wraz z podaniem terminu odwołania. W ocenie organu, popartym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, strona ponosi konsekwencje działania pełnomocnika. Rację Sąd przyznał stanowisku DIAS. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.2021.1540 t.j., dalej: o.p.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Na podstawie ww. przepisu obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Wprowadzenie środka w postaci uprawdopodobnienia do wniosku o przywrócenie terminu uzasadnione jest incydentalnym, wpadkowym charakterem tego postępowania w stosunku do toku postępowania zasadniczego. Z tego powodu ustawodawca przewiduje jedynie namiastkę dowodu, a weryfikacja twierdzeń zawartych we wniosku nie może przerodzić się w osobne postępowanie. Organ powinien jedynie ocenić prawdopodobieństwo określonego ciągu zdarzeń, a przeprowadzanie dowodów mających na celu weryfikację uprawdopodobnienia ograniczyć do niezbędnego minimum. Jedynie brak prawdopodobieństwa przywołanych we wniosku okoliczności powinien stać się przedmiotem ustaleń organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1654/11, orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl"). Podkreśla się jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 lutego 2012 r., III SA/Gl 972/11). Przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych, a nie subiektywnych, mierników staranności. Pogląd, że winę strony w uchybieniu terminowi należy oceniać według jej subiektywnej oceny stanu rzeczy, z uwzględnieniem stopnia wykształcenia i doświadczenia życiowego, nie może więc być zaaprobowany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2009 r., II FSK 75/08, CBOSA). Dla oceny, czy uchybienie powstało z winy podatnika, nie jest istotny zamiar, z jakim on działał (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2010 r., I FSK 1582/09, CBOSA). Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku. Organ zasadnie przyjął, że nie został uprawdopodobniony brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Strona i jej profesjonalny pełnomocnik wykazali się co najmniej lekkomyślnością, polegając w tak istotnej kwestii, jak data doręczenia decyzji, na stwierdzeniu doradcy podatkowego, który nie miał dalej strony reprezentować. Powinni przewidywać ryzyko przeinaczenia informacji i starać się temu zapobiec. Nierzetelne działanie strony i jej nowego profesjonalnego pełnomocnika w komunikacji z jej poprzednim pełnomocnikiem (radcą prawnym) należy traktować jak działanie strony. Pełnomocnik strony nie wykorzystał możliwości weryfikacji terminu doręczenia decyzji bezpośrednio, np. w aktach sprawy. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) należało skargę oddalić.