I SA/Lu 113/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Magdalena Klimczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 stycznia 2026 r. nr 0601-IOV-1.4103.48.2025.13 w przedmiocie odmowy wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 stycznia 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania K. D., syndyka masy upadłości J. M., dalej: "syndyk", "strona", "skarżący", od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęcznej, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ pierwszej instancji", z dnia 16 października 2025 r. w przedmiocie odmowy wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 9 września 2025 r. syndyk zwrócił się do organu podatkowego z wnioskiem o wydanie zgody na przekazanie środków znajdujących się na rachunku VAT w kwocie 8.442,34 zł na rachunek bankowy, dla którego jest prowadzony rachunek VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazaną wyżej decyzją z dnia 16 października 2025 r. odmówił wydania zgody na przekazanie środków. Odwołując się od decyzji organu pierwszej instancji, syndyk zarzucił: 1) naruszenie przepisów art. 108b ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), dalej: "u.p.t.u.", w zw. z art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 38) przez ich niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie tych przepisów jako podstawy prawnej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w sytuacji, gdy została ogłoszona upadłość podatnika, będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej; 2) naruszenie przepisów art. 61, art. 62, art. 63 i art. 63a w zw. z art. 4912 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 614 ze zm.) poprzez pominięcie ich zastosowania, skutkujące pominięciem faktu, iż z dniem ogłoszenia upadłości, majątek upadłej staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłej, a wątpliwości co do tego, które z przedmiotów należących do upadłej wchodzą w skład masy upadłości, rozstrzyga sędzia – komisarz, a w postępowaniu upadłościowym osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - sąd upadłościowy, oraz przyjęcie, że środki zgromadzone na rachunku VAT upadłej nie stanowią jej majątku, a tym samym nie stanowią masy upadłości; 3) naruszenie przepisów art. 342 ust. 1 w zw. z art. 4912 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie kolejności zaspokajania roszczeń wierzycieli w postępowaniu upadłościowym, podczas gdy brak zwolnienia środków zgromadzonych na rachunku VAT prowadzi do zaburzenia kolejności zaspokojenia wierzycieli zgodnie z kategoriami zaspokojenia, w tym nieuprawionego faworyzowania wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego; 4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej: "o.p.", przez brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także brak oceny zgromadzonego materiału dowodowego z zachowaniem reguł prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w pierwszej kolejności przytoczył treść przepisów art. 108b ust. 1 i 5 u.p.t.u. oraz art. art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) Prawa bankowego. Następnie zaś zauważył, że zgodnie z ich treścią naczelnik urzędu skarbowego odmawia wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) Prawa bankowego, w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, że J. M. posiadała zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług, które wraz z odsetkami za zwłokę wynoszą 130.672,25 zł. Kwota zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę znacznie więc przewyższa kwotę środków zgromadzonych na rachunku VAT, których dotyczy wniosek syndyka. Organ odwoławczy uważa zaś, że przepisy regulujące zwrot środków zgromadzonych na rachunku VAT nie przewidują odmiennego traktowania wniosku o zwrot środków zgromadzonych na rachunku VAT złożonego przez syndyka masy upadłości od wniosku złożonego przez podatnika niebędącego w stanie upadłości. Ponadto w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) Prawa bankowego wymieniono cele na jakie mogą zostać wykorzystane środki zgromadzone na rachunku VAT podatnika. W tym katalogu nie wskazano, żeby środki te mogły zostać wykorzystane na zaspokojenie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Zarówno przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, jak i ustawy Prawo bankowe nie uprawniają do odmiennego traktowania podatnika w upadłości. Wzmacniając swoją argumentację organ odwoławczy powołał się na tożsame stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt I FSK 1792/20, oraz z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 236/22. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej syndyk zarzucił: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 233 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa; 2. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 122 § 1 i art. 187 § 1 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące zaniechaniem podjęcia przez organ odwoławczy z urzędu wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięciem, że w postępowaniu upadłościowym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Miechowie dokonał zgłoszenia wierzytelności, celem uzyskania zaspokojenia zaległości podatkowych, których istnienie zostało uznane za przeszkodę do przekazania do masy upadłości środków zgromadzonych na rachunku VAT; 3. naruszenie przepisów art. 108b ust. 5 pkt 1 i 2 u.p.t.u. w zw. z art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy Prawo bankowe przez ich niewłaściwe zastosowanie poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy słuszności przyjęcia przez organ pierwszej instancji tych przepisów jako podstawy prawnej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT do masy upadłości, w sytuacji gdy została ogłoszona upadłość podatnika, będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, która wykluczała możliwość zastosowania tych przepisów, z uwagi na fakt, iż majątek należący do upadłej, a w tym środki zgromadzone na rachunku VAT, stanowią majątek masy upadłości; 4. naruszenie przepisów art. 61, art. 62, art. 63 i art. 63a w zw. z art. 4912 ustawy Prawo upadłościowe poprzez niewłaściwą ich wykładnię, skutkujące pominięciem faktu, iż z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłej staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłej, w tym także Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. , a wątpliwości co do tego, które z przedmiotów należących do upadłej wchodzą w skład masy upadłości, rozstrzyga sędzia – komisarz, a w postępowaniu upadłościowym osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - sądu upadłościowy, oraz przyjęcie, że syndyk nie może dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku VAT upadłej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że środki te nie mogą służyć zaspokojeniu wierzycieli, co pozostaje w sprzeczności z powołanymi przepisami; 5. naruszenie przepisów art. 342 ust. 1 w zw. z art. 4912 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie kolejności zaspokajania roszczeń wierzycieli w postępowaniu upadłościowym, podczas gdy brak zwolnienia środków zgromadzonych na rachunku VAT prowadzi do zaburzenia kolejności zaspokojenia wierzycieli zgodnie z kategoriami zaspokojenia, w tym nieuprawionego faworyzowania wierzyciela, jakim jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. . Syndyk zarzucił również naruszenie przepisów o właściwości organów podatkowych podnosząc, że organ pierwszej instancji był niewłaściwy do rozpatrzenia złożonego wniosku, z uwagi na to, że faktycznym miejscem zamieszkania J. M. jest ul. R. w K.. Uzasadniając skargę syndyk akcentował, że ustawa Prawo upadłościowe jest ustawą szczególną (lex specialis) względem przepisów podatkowych. Zgodnie zaś z zasadą lex specialis derogat legi generali, w przypadku sprzeczności między dwoma przepisami, przepisem szczególnym i przepisem ogólnym, należy stosować przepis szczególny. Formułując powyższe zarzuty syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości, a także zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, skarga jest zaś niezasadna. Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów o właściwości organów podatkowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 17 § 1 o.p., jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych, wydane na podstawie § 2 powołanego przepisu Ordynacji podatkowej, nie zawiera przepisów wprowadzających szczególne regulacje co do właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach tego rodzaju, jaką rozstrzygał organ podatkowy na wniosek syndyka. Z kolei, mając na względzie twierdzenia syndyka zauważyć trzeba, że w myśl art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2026 r. poz. 151), w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług albo wykonującą działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, za dokonanie aktualizacji adresu miejsca zamieszkania uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. Upadła obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Jak wynika z akt postępowania, zgodnie z wiedzą posiadaną przez organ podatkowy, ostatnim miejscem zamieszkania J. M. zgłoszonym do organów podatkowych, aktualnym od 14 lipca 2025 r. był adres: O. , [...]. Decyzja w pierwszej instancji wydana została 3 miesiące później. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 2 pkt 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 361) adres ten znajduje się we właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęcznej. Trafnie więc wniosek syndyka rozpoznany został w pierwszej instancji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęcznej, a następnie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Odnotować można, że wniosek o przekazanie do masy upadłości J. M. środków zgromadzonych na rachunku VAT został pierwotnie skierowany przez syndyka do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Miechowie, jako właściwego ze względu na miejsce rozliczeń podatkowych dokonywanych przez upadłą przed ogłoszeniem upadłości oraz ze względu na miejsce ostatniego prowadzenia przez upadłą do dnia 16 marca 2025 r. działalności gospodarczej. Wniosek ten został następnie przekazany organowi pierwszej instancji. Wedle ustaleń tego organu miejscem zamieszkania J. M. był zaś wskazany wyżej adres w gminie P. w województwie lubelskim. Z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt [...], wynika, że miejscem zamieszkania J. M. miała być miejscowość S. w powiecie [...]. Syndyk z kolei twierdzi, że ustalił, że J. M. faktycznie zamieszkuje w K., przy czym ostatni wskazany przez nią adres mieścił się przy ul. R. . Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z CEIDG wynika jednak, że adres w S. nie był adresem miejsca zamieszkania upadłej, a miejscem prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, której już nie prowadzi. Syndyk natomiast swój zarzut podjęcia rozstrzygnięcia przez organ niewłaściwy miejscowo opiera na uzyskanej w przeszłości informacji od J. M.. Zauważyć natomiast trzeba, że aktach postępowania podatkowego znajduje się wydruk "Dane identyfikacyjne i adresowe osoby fizycznej". Wynika z niego, że adresem rejestracyjnym J. M. zgodnie z aktualizacją z dnia 14 lipca 2025 r. jest od 14 lipca 2025 r.: O. gmina P. w powiecie [...], województwie lubelskim. Odnosząc się do stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyrażonego w zaskarżonej decyzji oraz argumentacji syndyka zawartej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i skardze do sądu administracyjnego zauważyć trzeba, że istotą sporu między stronami postępowania przed sądem administracyjnym jest to, czy środki pieniężne, zgromadzone na rachunku VAT, określonym w art. 62 Prawa bankowego podlegają przekazaniu na żądanie syndyka do masy upadłości. Zgodnie z treścią art. 108b ust. 1 u.p.t.u., na wniosek podatnika naczelnik urzędu skarbowego wydaje, w drodze postanowienia, zgodę na przekazanie środków zgromadzonych na wskazanym przez podatnika rachunku VAT na wskazany przez niego rachunek bankowy albo rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony ten rachunek VAT. Ustęp 4. stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego przekazuje, przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, informację o postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, bankowi albo spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, które prowadzą rachunek VAT wskazany we wniosku. Informacja zawiera wskazane w tym przepisie dane niezbędne do realizacji postanowienia. Jak z kolei wynika z ustępu 5., naczelnik urzędu skarbowego odmawia, w drodze decyzji, wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT: 1) w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy Prawo bankowe w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji; 2) w przypadku gdy zachodzi uzasadniona obawa, że: a) zobowiązanie podatkowe z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy Prawo bankowe, nie zostanie wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań podatkowych lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję zobowiązań podatkowych, lub b) wystąpi zaległość podatkowa z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy Prawo bankowe, lub zostanie ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Na podstawie ustępu 5a powołanego artykułu, przepisu ust. 5 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy zaległości podatkowe zostały objęte decyzją wydaną na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 o.p. Jak zaś stanowi art. 62b ust. 2 ustawy Prawo bankowe, rachunek VAT może być obciążony wyłącznie w celu: 1) dokonania: a) płatności kwoty odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług z tytułu nabycia towarów lub usług na rachunek VAT, b) zwrotu kwoty odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług, w przypadkach, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1-3 i ust. 14 u.p.t.u., wynikającego z wystawionej przez podatnika faktury korygującej, na rachunek VAT nabywcy towarów lub usług – przy użyciu komunikatu przelewu; 2) wpłaty: a) na rachunek urzędu skarbowego: – podatku od towarów i usług, w tym podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, dodatkowego zobowiązania podatkowego w tym podatku, a także odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług lub odsetek za zwłokę od dodatkowego zobowiązania podatkowego, – podatku dochodowego od osób prawnych oraz zaliczek na ten podatek, a także odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób prawnych oraz odsetek od zaliczek na ten podatek, – podatku dochodowego od osób fizycznych oraz zaliczek na ten podatek, a także odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odsetek od zaliczek na ten podatek, – podatku akcyzowego, przedpłat podatku akcyzowego, wpłat dziennych, a także odsetek za zwłokę w podatku akcyzowym oraz odsetek od przedpłat podatku akcyzowego, – należności celnych oraz odsetek za zwłokę od tych należności, – podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz odsetek za zwłokę w podatku od wydobycia niektórych kopalin, – podatku od sprzedaży detalicznej oraz odsetek za zwłokę w podatku od sprzedaży detalicznej, – opłaty od środków spożywczych oraz dodatkowej opłaty, – zryczałtowanego podatku od wartości sprzedanej produkcji oraz odsetek za zwłokę w podatku od wartości sprzedanej produkcji, – podatku tonażowego oraz odsetek za zwłokę w podatku tonażowym, – opłaty, o której mowa w art. 92 ust. 11 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 92 ust. 21 tej ustawy, oraz odsetek za zwłokę od tych opłat, b) należności z tytułu składek, o których mowa w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz należności z tytułu składek, o których mowa w art. 32 tej ustawy, do poboru których obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, c) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, o których mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, do poboru których obowiązana jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego; 3) wpłaty podatku od towarów i usług przez podatnika, o którym mowa w art. 103 ust. 5a u.p.t.u. na rzecz płatnika, o którym mowa w art. 17a tej ustawy, przy użyciu komunikatu przelewu; 3a) wpłaty kwoty odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług oraz należności celnych na rzecz przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych, przy użyciu komunikatu przelewu; 4) przekazania przy użyciu komunikatu przelewu kwoty odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług na rachunek VAT dostawcy towarów lub usługodawcy przez posiadacza rachunku, który: a) otrzymał płatność przy użyciu komunikatu przelewu oraz b) nie jest dostawcą towarów lub usługodawcą wskazanym na fakturze, za którą jest dokonywana płatność; 4a) przekazania przy użyciu komunikatu przelewu kwoty odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług na rachunek VAT podatnika wskazanego w umowie o nabyciu wierzytelności przez posiadacza rachunku, który: a) otrzymał płatność przy użyciu komunikatu przelewu oraz b) nie jest dostawcą towarów lub usługodawcą wskazanym na fakturze, za którą jest dokonywana płatność; 5) zwrotu przy użyciu komunikatu przelewu nienależnie otrzymanej płatności na rachunek VAT posiadacza rachunku, od którego otrzymano tę płatność przy użyciu komunikatu przelewu; 6) przekazania środków na inny rachunek VAT posiadacza rachunku VAT przy użyciu komunikatu przelewu, w którym posiadacz w miejsce informacji, o których mowa w: a) art. 108a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.t.u. - wskazuje kwotę przekazywanych środków, b) art. 108a ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. - wpisuje wyrazy "przekazanie własne", c) art. 108a ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. - wskazuje numer, za pomocą którego posiadacz jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług; 6a) przekazania środków przez posiadacza rachunku VAT będącego członkiem grupy VAT, o której mowa w art. 2 pkt 47 u.p.t.u., na rachunek VAT przedstawiciela grupy VAT, o którym mowa w art. 2 pkt 48 tej ustawy, przy użyciu komunikatu przelewu, w którym posiadacz w miejsce informacji, o których mowa w: a) art. 108a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.t.u. - wskazuje kwotę przekazywanych środków, b) art. 108a ust. 3 pkt 3 u.p.t.u. - wpisuje wyrazy "przekazanie - grupa VAT", c) art. 108a ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. - wskazuje numer, za pomocą którego grupa VAT jest zidentyfikowana na potrzeby podatku od towarów i usług; 7) przekazania środków na rachunek wskazany przez naczelnika urzędu skarbowego w informacji o postanowieniu, o której mowa w art. 108b ust. 4 u.p.t.u.; 8) przekazania środków na rachunek rozliczeniowy państwowej jednostki budżetowej, w przypadku gdy rachunek VAT prowadzony jest dla rachunku rozliczeniowego, o którym mowa w art. 196 ust. 1 pkt 2 albo 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; 9) realizacji zajęcia na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego, dotyczącego egzekucji należności, o których mowa w pkt 2; 10) przekazania przez bank środków pieniężnych na prowadzony w tym samym banku wyodrębniony rachunek techniczny służący identyfikacji posiadacza rachunku VAT - w przypadku, o którym mowa w art. 62e ust. 3 pkt 2. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, naczelnik urzędu skarbowego na podstawie art. 108b ust. 5 u.p.t.u. zobowiązany jest odmówić wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) Prawa bankowego, nawet wówczas, gdy w stosunku do podatnika została ogłoszona upadłość, a wniosek o przekazanie tych środków składa syndyk masy upadłości. Skarżący zaś twierdzi, że środki finansowe zgromadzone na rachunku VAT nie są wyłączone z masy upadłościowej. Powinny więc być do tej masy przekazane. Jak akcentuje syndyk, zasadniczym zagadnieniem spornym jest to, które przepisy mają w tym zakresie pierwszeństwo, czy przepisy Prawa upadłościowego, czy też regulacje odnoszące się do rachunku VAT w ramach mechanizmu podzielnej płatności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podzielając jednolite już stanowisko wyrażane przez Naczelny Sąd Administracyjny (np. w wyrokach z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt I FSK 1792/20 oraz z dnia z 17 maja 2022, sygn. akt I FSK 236/22), uważa, że przepisy prawa normujące rachunki VAT, będące rachunkami o określonym przeznaczeniu, nie zawierają szczególnych unormowań na wypadek ogłoszenia upadłości podatnika podatku od towarów i usług. Podkreślić także trzeba, że przepisów takich nie zawiera również Prawo upadłościowe. Uprawniony jest więc wniosek, że ogłoszenie upadłości podatnika nie ma wpływu ani na obowiązek banku prowadzenia takiego rachunku, ani też na zasady dysponowania tym rachunkiem. Dlatego nie ma znaczenia, że wniosek o wyrażenie zgody na przekazanie środków złożył syndyk. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest bowiem nadal upadły, a ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy nie wpływa na jego status jako podatnika tego podatku. Przepisy Prawa upadłościowego, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach, nie wyłączają zastosowania przepisów normujących rachunki VAT w przypadku ogłoszenia upadłości podatnika podatku od towarów i usług. Niezasadne jest natomiast twierdzenie by naruszało to zasady kolejności zaspokajania wierzycieli wyrażone w art. 342 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 344 Prawa upadłościowego. Sad rozpoznający niniejszą sprawę, podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeciwnie do zapatrywania skarżącego uważa, że przepisy art. 108b ust. 5 pkt 1 u.p.t.u. w zw. z art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) Prawa bankowego, będące konsekwencją istnienia regulacji prawnej zawartej w art. 108a u.p.t.u., mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego. Tym samym, odmawiając przekazania syndykowi zasobów finansowych zgromadzonych na rachunku VAT, organ podatkowy nie ogranicza masy upadłości, nie uzyskuje nieuzasadnionego, szybszego zaspokojenia należności podatkowych państwa i nie można przyjąć, że prowadzi niedozwoloną egzekucję wobec majątku tworzącego masę upadłości. Odnosząc się do argumentacji skarżącego podkreślić należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że ustawodawca wprowadzając w art. 108b ust. 5 pkt 1 u.p.t.u. bezwzględny zakaz przekazywania środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) Prawa bankowego, nie przewidział żadnych wyjątków dotyczących masy upadłościowej. Żadnych zmian nie przewidział też w Prawie upadłościowym. Zakładając więc racjonalność ustawodawcy i uwzględniając zasadę lex posterior derogat legi priori nowe regulacje prawne w zakresie mechanizmu podzielnej płatności nie przewidują żadnych wyłączeń z uwagi na istotę, cele i zasady Prawa upadłościowego. Analogiczne stanowisko wyrażone zostało także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt I FSK 1775/21, oraz 19 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 2018/21. Dodać można, że w sprawie kolizji pomiędzy ustawą o podatku od towarów i usług z Prawem upadłościowym, na korzyść tego pierwszego aktu prawnego, wypowiadał się także Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 12 września 2024 r., C-709/22, stwierdzając, że krajowe rozwiązania prawne, w szczególności zawarte w przepisach art. 108b u.p.t.u. oraz art. 62b ust. 2 ustawy Prawo bankowe, nie naruszają uregulowań wspólnotowych. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, J. M. posiadała zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług, które wraz z odsetkami za zwłokę wynoszą 130.672,25 zł. W świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i ustawy Prawo bankowe, nie było zatem dopuszczalne przekazanie z rachunku VAT J. M. znajdującej się na nim kwoty 8.442,34 zł objętej wnioskiem syndyka. Przeznaczenie tej kwoty zgodnie z wnioskiem syndyka nie mieściłoby się w zakresie dopuszczalnego przeznaczenia kwot z rachunku VAT, ujętego w kazuistycznie sformułowanym art. 62b ust. 2 ustawy Prawo bankowe. Z akt postępowania podatkowego oraz twierdzeń stron postępowania przed sądem administracyjnym nie wynika również, by zaległości podatkowe J. M. zostały objęte decyzją wydaną na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 o.p. Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że zarzuty skargi są niezasadne. Wszystkie okoliczności sprawy mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia zostały bowiem wyjaśnione w wystarczającym stopniu, zaś przepisy prawa materialnego zostały właściwie zastosowane. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), oddalił skargę.