I SA/Ol 255/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 września 2019r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. uchyla zaskarżoną decyzję.

Skarga T B (dalej: "podatnik", "strona" lub "skarżący") dotyczy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy lub "DIAS") uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "NUS" lub "organ podatkowy") z dnia "[...]" r. nr: "[...]" w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: "p.d.f.") za "[...]" r. oraz określającej zobowiązanie podatkowe w tym podatku w kwocie "[...]" zł. Organ pierwszej instancji na podstawie analizy historii operacji bankowych na rachunku podatnika za podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym za "[...]" r. przyjął, oprócz przychodów wykazanych przez podatnika w PIT-37, także niewykazane przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości "[...]" zł (za przeprowadzenie szkoleń, prelekcji, a także wpłaty dotyczące opłat sądowych oraz własne wpłaty podatnika) oraz z najmu w wysokości "[...]" zł. Dla rozpatrywanej przez Sąd sprawy istotne jest, że z historii rachunku bankowego podatnika (K-7) wynika że w dniu "[...]"r. wpłynął przelew oznaczony: "wynajem garażu A C". Przed wydaniem decyzji NUS skierował do strony wezwanie z dnia "[...]" r. (K-"[...]") do udzielenia pisemnie, osobiście lub przez pełnomocnika wyjaśnień m. in. dla kogo (imię, nazwisko i adres) i kiedy wynajmował garaż, w związku z wpłatą na rachunek bankowy w kwocie "[...]" zł, oznaczoną jako wpłata z tytułu najmu garażu (pkt 11 wezwania). Pismo zostało odebrane przez podatnika w dniu "[...]"r. (K-"[...]"), nie udzielono odpowiedzi. Wezwaniami z dnia "[...]"r., "[...]"r., "[...]"r. oraz "[...]"r. organ zwrócił się do podatnika o wyjaśnienie pisemnie, osobiście lub przez pełnomocnika m. in. od kogo otrzymał w dniu "[...]"r. kwotę "[...]" zł od osoby trzeciej (z jakiego tytułu, od kogo – imię, nazwisko i adres). Wezwania odebrano, lecz nie udzielono odpowiedzi. Wobec braku reakcji podatnika na kolejne wezwania organu do wskazania danych osoby wpłacającej oraz dowodów zwrotu wpłaty w decyzji z dnia "[...]"r. NUS przyjął kwotę "[...]" zł do opodatkowania, zgodnie z opisem operacji bankowej. W odwołaniu (K-"[...]") podatnik podniósł zarzut przedawnienia, a ponadto zakwestionował wszystkie ustalenia dotyczące kwot przyjętych przez NUS za przychód nie wykazany w PIT-37. Odnośnie do kwoty "[...]" zł wskazał, że nie jest to opłata za garaż, gdyż garażu nie posiada. Jest to kwota wpłacona omyłkowo i zwrócona wpłacającemu. Nie przedstawił jednak dowodu zwrotu ww. kwoty wpłacającemu. W dniu "[...]"r. organ odwoławczy wezwał stronę (K-"[...]") o wyjaśnienie m. in. wpłaty dokonanej w dniu "[...]"r. w kwocie "[...]" zł tytułem wynajmu garażu, tj. zapytał, czy kwota ta została zwrócona, a także zażądał dowodu potwierdzającego ten zwrot. Pismem z dnia z "[...]"r. (K-"[...]") strona poinformowała organ, że wpłata "[...]" zł była omyłkowa, kwota ta została zwrócona. Nie przedłożono dowodów zwrotu. Organ odwoławczy na podstawie aplikacji CZM ustalił, że strona w "[...]" r. nie była właścicielem garażu (K-"[...]"). Zaskarżoną decyzją DIAS uchylił decyzję NUS ponieważ nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji co do opodatkowania kwot nie wykazanych w PIT-37, wpłaconych w "[...]" r. na rachunek podatnika z tytułu przeprowadzenia szkoleń, prelekcji, wpłat dotyczących opłat sądowych oraz własnych wpłat strony. Za zasadne uznał DIAS jedynie opodatkowanie kwoty "[...]" zł, przy czym nie z tytułu wynajmu garażu, lecz z uwagi na nieprzedstawienie przez stronę dowodów na zwrot tej kwoty, wskazywanej przez stronę jako wpłacona omyłkowo. Organ uznał ją za przychód na podstawie art.11 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: "ustawa p.d.f."), jako otrzymane w roku kalendarzowym pieniądze podlegający opodatkowaniu w wysokości "[...]" zł. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom strony co do zwrotu kwoty, gdyż strona nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia. Zarzucono naruszenie art.70 §1 w zw. z art.70 §6 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dalej:"Op") poprzez przedawnienie zobowiązania podatkowego z dniem "[...]"r. przy doręczeniu decyzji DIAS dopiero w dniu "[...]"r. Zarzucono także naruszenie art.180 §1, art.181, art.187 §1, art.188, art.191, art.199 oraz art.200 §1 Op poprzez poczynienie dowolnych ustaleń, w tym sprzecznych z przedłożonymi przez stronę dokumentami, niewezwanie i nieprzesłuchanie jako świadków (D B, A K, T K, T M, Z C, A C, adw. W W). Podniesiono nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, pozbawienie strony możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji oraz niezawiadomienie o powyższym strony, co doprowadziło do poczynienia błędnych, nieprawdziwych ustaleń faktycznych i wydania zaskarżonej decyzji. Wskazano na naruszenie art.233 §1 pkt 2 lit. a w zw. z art.233 §2 Op przez nieuchylenie w całości decyzji NUS i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w celu przeprowadzenia w sposób prawidłowy i wszechstronny postępowania dowodowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżący działalność gospodarczą rozpoczął dopiero "[...]"r. Skarżący zarzucił organowi brak przesłuchania strony pomimo złożonego wniosku, brak poinformowania o planowanym zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się na tym etapie. Wskazał, że w czasie trwania sprawy zmieniał adres do korespondencji, informując o tym na bieżąco organ, a mimo tego korespondencja nie była kierowana na tak podany adres. Podkreślił, że sam dokonywał wpłat z własnych pieniędzy w dniach "[...]"r., "[...]"r. oraz w dniu "[...]"r. Nigdy nie wynajmował żadnego garażu, pieniądze otrzymane omyłkowo oddał – "[...]" zł w gotówce. Kwota powyższa została wpłacona omyłkowo przez osobę znajomą dla strony - A C. Skarżący nie miał obowiązku zwrotu kwoty przelewem. A K nie podpisywała żadnej umowy z adwokatem W W, u którego skarżący odbywał aplikację adwokacką. Wydatek "[...]" zł dotyczył rodzinnej sprawy spadkowej. Opłata sądowa została dokonana nie przez skarżącego, a jedynie za jego pośrednictwem. Skarżący prowadził szkolenia zgodnie z dokumentami przedłożonymi organowi. Nie wiązało się to z wymogiem prowadzenia działalności gospodarczej. Z tego tytułu skarżący rozliczył się prawidłowo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na etapie postępowania sądowego między skarżącym a organem pozostają dwie sporne kwestie: czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz czy wystąpiły podstawy do opodatkowania kwoty "[...]" zł wpłaconej na rachunek skarżącego. W pozostałym zakresie organ odwoławczy uznał bowiem argumenty skarżącego i nie podzielił stanowiska NUS co do opodatkowania innych wpłat stwierdzonych na podstawie historii rachunku bankowego. Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art.70 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.) bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Na podstawie art.70 §4 Op bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie z uwagi na prowadzone postępowanie sądowe, bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w okresie od "[...]"r. do "[...]"r. Zatem zobowiązanie w podatku od osób fizycznych za "[...]" r. uległoby przedawnieniu w dniu "[...]"r., o ile nie zaszłyby inne okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Z akt sprawy wynika (K"[...]"akta odwoławcze) że w dniu "[...]"r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunku bankowego i w tym dniu został przerwany bieg terminu przedawnienia. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia doręczono podatnikowi w dniu "[...]"r. Zatem, uwzględniając i zawieszenie biegu przedawnienia, i jego przerwę, do przedawnienia zobowiązania dojdzie dopiero z dniem "[...]"r. Dlatego też zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Zgodnie z art.11 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 z późn. zm.) przychodami (....) są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Żeby uznać kwotę "[...]" zł za przychód skarżącego organ powinien udowodnić, że skarżący nie dokonał jej zwrotu. Skarżący poinformował organ odwoławczy, że oddał pieniądze, które znajomy wpłacił mu omyłkowo. Zatem organ powinien zweryfikować to twierdzenie i dopiero po jego podważeniu przyjąć sporną kwotę za przychód. Wprawdzie, jak wynika z opisowej części wyroku, organ zwracał się do strony o wyjaśnienie wpłaty "[...]" zł, zaś strona nie udzielała wyjaśnień, lecz to na organie spoczywał obowiązek pełnego wyjaśnienia sprawy. Z materiału dowodowego wynika, że kwota "[...]" zł stanowiła wpłatę za "wynajem garażu A C." (K-"[...]"). Skarżący natomiast wyjaśnił, że kwota ta została zwrócona (K-"[...]" akt podatkowych). Wobec tego organ z naruszeniem art.122 i art.191 Op nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Nie dokonał oceny materiału dowodowego, który został zgromadzony w postępowaniu podatkowym. To naruszenie przepisów postępowania ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Kwotę zwróconą (K-"[...]" akt podatkowych) organ przedwcześnie uznał za przychód w rozumieniu art.11 ust.1 ustawy u.p.d.f. To naruszenie przepisów postępowania ma wpływ treść rozstrzygnięcia. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku. Organowi przysługuje ewentualnie prawo do kwestionowania tego materiału dowodowego. Ciężar dowodu spoczywa jednak na organie. Dowodem w tej sprawie może być przesłuchanie w charakterze świadka A C na okoliczność zwrotu omyłkowo wpłaconej kwoty. W związku z powyższym w ocenie Sądu doszło do naruszenia art.122 Op w związku z art.11 ust.1 ustawy p.d.f. Dlatego decyzja podlega uchyleniu na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U 2018 poz. 1302 ze zm. zm.).