I SA/Po 170/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 02 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 15 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 15.10.2025 r., [...], Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "GITD" lub "organ II instancji") po rozpatrzeniu odwołania M. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą D.-P. T. "[...]" M. G. w C. (dalej jako "Skarżąca") od decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 11.04.2025 r., [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1350,00 zł – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie, jak wynika z jego uzasadnienia i akt sprawy, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Podczas kontroli 05.02.2025 r. na autostradzie [...] w m. [...] zatrzymano zespół pojazdów złożony z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy [...] o nr rej. [...], którym wykonywano krajowy przewóz drogowy rzeczy – ładunku w postaci okuć meblowych na trasie J.-R.. Przewóz wykonywała Skarżąca. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole z tego samego dnia. Decyzją z 11.04.2025 r., [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "PWITD" lub "organ I instancji") nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 1350,00 zł za stwierdzone w toku kontroli naruszenia: - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin (lp. [...] załącznika nr [...] do u.t.d.): 21.01.2025 r. kierowca rozpoczął o 21:21, a zakończył 22.01.2025 r. o 10:43, czyli przekroczył czas prowadzenia pojazdu o 3 min. [kara 100 zł]; - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku (lp. [...] załącznika nr [...] do u.t.d.): 13.12.2024 o 6:49 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, gdy kierowca winien odebrać odpoczynek co najmniej 3 i 9 godzinny; drugą część odpoczynku kierowca odebrał 13.12.2024 od 22:51 do 14.12.2024 godz. 06:49, czyli 7h58, zatem skrócił czas odpoczynku o 1h2 [kara 2x100 = 200 zł]; - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. [...] załącznika nr [...] do u.t.d.): 21.01.2025 przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 min; prowadził pojazd od 22:33 do 03:27, nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków; 29.01.2025 przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 min., prowadząc od 09:08 do 14:06 i nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków [kara 2x100 = 200 zł]; - niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. [...] załącznika nr [...] do u.t.d.): w dniach 19.12.2024 i 16, 27 i 29.01.2025 oraz 21.12.2024 od 05:27 do 23.12.2024 godz. 04:35, od 23.12.2024 godz. 19:46 do 27.12.2024 godz. 13:22, od 28.12.2024 godz. 05:18 do 02.01.2025 godz. 16:45. [kara 7x50 = 350 zł]. - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. [...] załącznika nr [...] do u.t.d.) – karta posiada datę początku okresu ważności na 02.02.2023, do dnia kontroli nie została nigdy sczytana, zatem przekroczono obowiązujący termin raz na 28 dni, tj. o 181 dni; liczba dni zarejestrowanych działalności to 209 [500 zł]. W odwołaniu Skarżąca wniosła o cofnięcie decyzji wskazując, że nie czuje się winna zaistniałej sytuacji. Zarzuciła naruszenie art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm., dalej w skrócie "u.t.d."). Jak wskazała, nie miała wpływu na naruszenia: kierowca ma ukończony kurs, a jej pojazdami zarządza renomowany przedsiębiorca, sztab dobrze wykwalifikowanych spedytorów dbających o łańcuch transportowy. Decyzją z 15.10.2025 r., wskazaną we wstępie, Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przytoczywszy w szczególności art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1, a także art. 4 pkt 22 u.t.d. odniósł się szczegółowo do każdego z naruszeń ze wskazaniem podstawy prawnej. Odnosząc się do odwołania zaznaczył, że strona ponosi odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Fakt ukończenia kursu przez kierowcę nie stanowi żadnej okoliczności łagodzącej, gdyż jest to warunek konieczny do spełnienia dla zawodowego kierowcy. Przedsiębiorca powinien zadbać, by pracownicy posiadali aktualną wiedzę z zakresu czasu pracy oraz obsługi tachografów. Ponoszona przez przewoźnika odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest obarczona ryzykiem polegającym m.in. na tym, że strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. To przedsiębiorca decyduje, kogo zatrudni i powinien sprawdzać kompetencje kandydatów – przytoczył w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych. Następnie organ podkreślił, że współczesne rozwiązania teleinformatyczne pozwalają na kontrolę kierowcy w czasie rzeczywistym, zaś ujawnione naruszenia wynikają z braku właściwego nadzoru nad pracownikiem – i odnosząc się do wybranych naruszeń zaznaczył, że gdyby Skarżąca kontrolowała sposób wykonania zlecenia transportowego mogłaby zapobiec powstaniu kolejnego naruszenia. Ponadto naruszenie obowiązku sczytywania danych z karty kierowcy przez 209 dni kalendarzowych wynika bezpośrednio z zaniedbania przedsiębiorcy. To przedsiębiorca winien udowodnić okoliczności stanowiące podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d. W niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 92b oraz art. 92c u.t.d. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżąca wniosła o "cofnięcie decyzji lub rozstrzygnięcie sporu", powielając zarzut i argumentację odwołania. Dodała, że brak odczytu jest wynikiem uszkodzonego urządzenia – zaraz po wykryciu problemu Skarżąca poczyniła kroki, by naprawić problem. Do skargi załączyła korespondencję z serwisem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. jest w niniejszej sprawie decyzja Inspektor Transportu Drogowego z 15.10.2025 r., [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 11.04.2025 r., [...], o nałożeniu na M. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą D.-P. T. "[...]" M. G. w C., kary pieniężnej w wysokości 1350,00 zł. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm., dalej w skrócie "u.t.d."), z jej art. 92a ust. 1 i art. 93 ust. 1 na czele. Zgodnie z powołanym art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że: 1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie; 2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie. Jak zaś stanowi art. 93 ust. 1 u.t.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2 oraz art. 92d , art. 92e i art. 92f ust. 2, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń został określony w załączniku 3 do ustawy. Należy już w tym miejscu podkreślić, że Skarżąca nie kwestionuje ani powstałych naruszeń ani ich kwalifikacji. Sąd również nie stwierdził naruszeń w tym zakresie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Skarżąca miała wpływ na powstałe naruszenia. W tym zakresie Skarżąca odwołuje się do treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Na gruncie powyższego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odnosi się on jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których nie był w stanie przewidzieć doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego między innymi: przez bieżącą kontrolę dokumentacji i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (zob. wyrok NSA z 28.02.2025 r., II GSK 1597/21; wszystkie przytaczane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: publ. CBOSA). Podobnie w wyroku z 25.02.2025 r., II GSK 2158/22, wskazał, że do zwolnienia przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy z odpowiedzialności konieczne byłoby wykazanie podjęcia w ramach organizacji przewozu wszystkich niezbędnych środków, w tym stosowanie dostępnych środków technicznych umożliwiających śledzenie ruchu pojazdu i jego konfrontowanie ze wskazaniami tachografu, a w konsekwencji dowiedzenie, że do naruszenia doszło na skutek obiektywnych, nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela powyższe, jak i stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z 06.02.2025 r., III SA/Gd 659/24, że podmiot wykonujący transport ma zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad. Ponadto, okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do niemożliwych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców. Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (tak WSA w Warszawie w wyroku z 10.01.2025 r., VI SA/Wa 2810/24). Wobec powyższego nie mogą znaleźć uzasadnienia zarzuty Skarżącej, że nie miała ona wpływu na powstałe naruszenia. Odnosząc się do argumentu Skarżącej dotyczącego uszkodzonego urządzenia podzielić należy stanowisko wyrażone w przytoczonym przez Organ w odpowiedzi na skargę wyroku WSA w Lublinie z 27.02.2025 r., III SA/Lu 745/24, zgodnie z którym obowiązek terminowego wczytywania danych z karty kierowcy obciąża skarżącą. To skarżąca odpowiada także za utrzymywanie urządzenia wczytującego dane w należytym stanie technicznym. Regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Dodać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 4 rozporządzenia nr 581/2010, odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.Urz. UE L z 2010 r. Nr 168, str. 16) maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L z 2014 r. Nr 60, str. 1) przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. W niniejszej sprawie, jak wskazał organ II instancji, od poprzedniego odczytu danych z karty minęło 209 dni kalendarzowych, w tym 181 dni zarejestrowanej działalności, zatem maksymalny okres został przekroczony o 153 dni. Profesjonalny przedsiębiorca transportowy dochowujący należytej staranności miał zatem wystarczającą możliwość, by zorientować się w kwestii ew. uszkodzenia urządzenia i zapobiec naruszeniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.