I SA/Po 271/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 02 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 5 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 05.11.2026 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji") po rozpatrzeniu zażalenia P. P. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") na postanowienie Starosty [...] z 26.09.2025 r., [...], odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki [...], nr rej. [...], VIN [...] (dalej "Pojazd") – utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 11.04.2025 r. Starosta O. (dalej jako "Starosta" lub "organ I instancji") nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 250 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia Starosty, w przewidzianym terminie, o zbyciu Pojazdu. Skarżąca zbyła pojazd 04.01.2022 r., zatem winna zawiadomić organ do 07.03.2022 r. Wobec niedopełnienia obowiązku – Starosta wydał przedmiotową decyzję. Wskutek odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 04.06.2025 r. uchyliło powyższą decyzję Starosty wskazując instytucję przywrócenia terminu z art. 15zzzzzn(2) ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 764, dalej w skrócie "u.COVID"). Starosta został obowiązany do poinformowania Spółki o uchybieniu terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu oraz wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu. Dopiero po złożeniu przez stronę takiego wniosku organ winien go rozpatrzyć. Wobec powyższego, Starosta pismem z 10.07.2025 r. zawiadomił Spółkę o uchybieniu terminu i pouczył, że przywrócenie terminu będzie rozpatrywane z zastosowaniem przesłanek z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") przy uwzględnieniu treści art. 15zzzzzn(2) ust. 2 uCOVID. Przesyłka zawierająca zawiadomienie została odebrana 15.07.2025 r. Pismem z 18.08.2025 r. (data wpływu do organu) Spółka, reprezentowana przez adw. A. A., wniosła o przywrócenie terminu, informując, że zawiadomienie w przedmiocie zbycia pojazdu zostało dokonane. Uzasadniając wniosek wskazała, że uchybienie nie było umyślne ani zawinione, lecz pozostawało bezpośrednią konsekwencją obowiązującego w kraju stanu epidemii [...] Okres pandemii zaowocował w często zmieniające się przepisy i regularną absencję pracowników, w tym odpowiedzialnych za kwestie administracyjne. Niedochowanie terminu było właśnie wynikiem permanentnej w tym okresie nieobecności pracowników, którym ta sfera działań została powierzona. Starosta, postanowieniem z 26.09.2025 r., [...], odmówił przywrócenia terminu. Wskazał w uzasadnieniu, że od daty odwołania stanu epidemii minęły 3 lata, a Spółka nadal nie złożyła zawiadomienia o zbyciu pojazdu, przy czym organ podjął działania mające umożliwić obywatelom wykonywanie obowiązków mimo restrykcji sanitarnych; można było również zawiadomić organ o zbyciu pojazdu elektronicznie. Nie można uznać braku winy Spółki w uchybieniu terminu. Przeniesienie odpowiedzialności za niedopełnienie ustawowego obowiązku na podległych pracowników było niedopuszczalne. Przepis dotyczący zawiadamiania o zbyciu pojazdu obowiązuje od 01.01.1998 r. i nie powinien być zaskoczeniem dla Spółki – charakter jej działalności wymaga należytej staranności. Ogólnikowość argumentów Skarżącej uniemożliwia poznanie rzeczywistych i konkretnych przyczyn uchybienia terminu. Spółka nie wskazała również, dlaczego osoby uprawnione do reprezentowania Spółki nie mogły dokonać zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Ponadto nie został dochowany termin 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn(2) uCOVID. W uzasadnieniu podniósł zwłaszcza, że poddawanie przesłanek przywrócenia terminu z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i 2 uCOVID przez pryzmat standardowego miernika staranności z art. 58 § 1 k.p.a. jest nieracjonalne i gdy strona złoży terminowo wniosek o przywrócenie terminu to należy go uwzględnić. Ponadto wątpliwości co do treści normy prawnej winny być rozstrzygane na korzyść strony. Organ powołując się na profesjonalny charakter działalności Skarżącej wyłączający prawo do przywrócenia terminu wskutek trudności w okresie epidemii własne pominął własne naruszenia w tym zakresie. Zdaniem Spółki postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z 05.11.2025 r., wskazanym we wstępie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazało w szczególności, że powołanie się na absencję w pracy odpowiedzialnych za sprawy administracyjne pracowników, była w tym wypadku niedostateczna i w praktyce oznaczała uznanie jej winy za bezdyskusyjną. Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie przez nią terminu nastąpiło bez jej winy. Przeszkoda w postaci choroby pracownika, który w przedsiębiorstwie strony zajmował się formalnościami urzędowymi, m.in. dotyczącymi zawiadamiania organu o zbyciu pojazdu, nie stanowi dostatecznie wiarygodnego usprawiedliwienia zaistniałego uchybienia. Strona nie może bowiem przenosić swoich prawnych obowiązków na osoby trzecie, a nawet gdy to robi, to i tak za ich niedopełnienie ponosi odpowiedzialność w pełnym zakresie. Zaznaczyć należy że zgłoszenie zbycia pojazdu jest czynnością prostą i odformalizowaną, a ustawowy termin 60 dni na jej dopełnienie był - w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego - wystarczający nawet w sytuacji gdy informację o zbyciu pojazdu miał przekazać staroście, w imieniu strony, jego upoważniony pracownik. Ponadto trudno też ustalić czy swoją prośbę o przywrócenie terminu Spółka wniosła w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Przyjmując, iż przyczyną tą była choroba pracownika, która - jak można mniemać - wystąpiła w 2022 r., to prośbę o przywrócenie terminu należało wnieść w ciągu 30 dni od jej ustania. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżąca, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowienie organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego – art. 15zzzzzn(2) ust. 3 u.COVID, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż wskutek bezpośredniego w nim odwołania do art. 58 § 2 k.p.a., wniosek o przywrócenie terminu złożony w oparciu z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i ust. 2 u.COVID podlega zasadom rozpatrywania w oparciu o przesłanki określone w art. 58 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy przepis ten obejmuje swą dyspozycją jedynie wnioski o przywrócenie uchybionych terminów wyłączonych spod szczególnej ochrony wskazanych w art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 1-6 u.COVID; 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i ust. 2 u.COVID objawiające się w rozstrzygnięciu pozostających w sprawie wątpliwości, co do treści normy prawnej na niekorzyść strony; 3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 9, art. 7 oraz art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn(2) ust. 1. pkt 5 i ust. 2. u.COVID poprzez: 1) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że gdy podmiot zobowiązany pozostaje profesjonalistą, wyłączony jest spod ochrony norm bezwzględnie obowiązujących, różnicując tym samym pozycję prawną stron postępowania administracyjnego; 2) wyłączne, bezrefleksyjne obciążenie strony konsekwencjami trudności w realizacji ustawowych obowiązków w okresie epidemii, przy jednoczesnym pominięciu tożsamych naruszeń organu. W uzasadnieniu rozwinęła argumentację zarzutów, zasadniczo powielając tezy odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jest w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z 05.11.2026 r., [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z 26.09.2025 r., [...], odmawiające P. P. przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Podstawę prawną kontrolowanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 764, dalej w skrócie "u.COVID") z jej art. 15zzzzzn(2) na czele oraz art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej w skrócie "k.p.a."). W myśl pierwszego z powołanych przepisów: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wbrew zapatrywaniom pełnomocnika Spółki, jak wskazał NSA w wyroku z 16.09.2025 r., III OSK 24/24 (wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem publ. CBOSA): "sam zaś przepis art. 15zzzzzn(2) u.COVID określa jedynie dłuższy termin do złożenia samego wniosku o przywrócenie terminu, nie modyfikuje zaś samych przesłanek jego rozpoznania i oceny braku winy wnioskodawcy, te bowiem zostały określone przepisami k.p.a.. Nadto regulacja zawarta w art. 15zzzzzn(2) u.COVID nie mogłaby spowodować automatycznie przywrócenia terminu do wniesienia środków zaskarżenia. Przytoczony przepis obligował organ administracji wyłącznie do powiadomienia strony o tym, że uchybiła terminowi, a także o konieczności pouczenia jej o nowym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten nie zmienia regulacji kodeksowej przewidującej obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o tym, że uchybienie terminu do złożenia środka odwoławczego nastąpiło z przyczyn, za które odwołujący się nie ponosi winy. [...] Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z rozważeniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przesłanką przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony staranności.". Analogiczne stanowisko zaprezentowane zostało w wyrokach NSA z 28.07.2023 r., I GSK 1173/22, oraz z 21.09.2023 r., I OSK 1764/22. Zgodnie z art. 58 k.p.a.: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Na gruncie powyższych regulacji NSA wskazał, że "Co najistotniejsze, z punktu widzenia możliwości merytorycznego rozpatrzenia przez organ administracyjny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. w pierwszej kolejności dany podmiot powinien prośbę o przywrócenie terminu wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin. Niedopełnienie tego warunku formalnego stanowi przeszkodę do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu i uzasadnia wydanie przez organ administracyjny rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu. A zatem przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, o jakich mowa w art. 58 § 1 k.p.a.. Jednocześnie, jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu." (zob. wyrok NSA z 14.01.2025 r., II OSK 1917/24). W niniejszej sprawie, inaczej niż uczyniło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze , 30-dniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu, należało – z korzyścią dla strony – liczyć od dnia doręczenia Spółce zawiadomienia o jego uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o jego przywrócenie we wskazanym 30-dniowym terminie. Skoro zatem zawiadomienie w tym zakresie zostało doręczone zawodowemu pełnomocnikowi Skarżącej 15.07.2025 r., to 30-dniowy termin upływał z dniem 14.08.2025 r. (czwartek). Jak wynika z akt sprawy, tego też dnia został nadany wniosek o przywrócenie terminu. Zasadnie jednak organy wskazały brak możliwości przywrócenia Skarżącej terminu z uwagi na niewykazanie braku winy w jego uchybieniu. Jak wskazał NSA w wyroku z 29.01.2025 r., I GSK 101/24, przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i oceniać brak winy zainteresowanego według obiektywnych (a nie subiektywnych) mierników staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Z art. 58 § 1 k.p.a. wynika również, że to na zainteresowanym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Zatem aby przywrócić termin, strona powinna wskazać takie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jej woli i uniemożliwiało jej dopełnienie czynności. Ponadto powinna wskazać okoliczności świadczące o podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest wykazanie przez stronę, że mimo całej swej staranności nie mogła czynności dokonać w terminie, a więc że zachodziła obiektywna, niezależna od niej przeszkoda. Przeszkoda taka zachodzi wówczas, gdy dopełnieniu przez stronę obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia, mimo dołożenia największego choćby wysiłku. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy, katastrofa oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu, obłożna choroba zainteresowanego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą itp. Zaś zaistnienie nawet lekkiego niedbalstwa uniemożliwia przyjęcie braku winy w niedopełnieniu dokonania czynności procesowej w terminie. Należy przypomnieć, że stan epidemii COVID obowiązywał w kraju od 20 marca 2020 r., zaś Spółka winna zawiadomić organ o zbyciu Pojazdu do 07.03.2022 r. Powoływanie się na rzekome "permanentne" braki kadrowe nie uprawdopodabnia w żadnym stopniu braku winy, nie stanowi bowiem zdarzenia nagłego, niezależnego od strony i uniemożliwiającego chociażby posłużenie się inną osobą. Sąd nie stwierdził zarzucanego naruszenia przepisów k.p.a. W szczególności w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści normy prawnej. Niezrozumiałe są przy tym zarzuty naruszenia art. 7 i 9 k.p.a., skoro organ zawiadomił Skarżącą o uchybieniu terminu i możliwości złożenia wniosku w terminie 30 dni do jego przywrócenia. Ubocznie warto zauważyć, że wyrok II SA/Go 519/22, do którego odwoływał się pełnomocnik Spółki w skardze odnosi się do art. 153 p.p.s.a. Najwyraźniej uszło uwadze pełnomocnika, choć sam wskazał ów fragment uzasadnienia, że Sąd stwierdził, że "warunki i przesłanki przywrócenia terminu, o którym mowa w tym przepisie, należało ocenić nie przez pryzmat standardowego miernika staranności, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., tylko tego, że to z winy organu, który przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie naruszył, co stwierdził prawomocnie sąd, przepisy art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a., co odebrało skarżącemu "szansę" złożenia deklaracji w terminie, co prowadzi do pozytywnego dla strony załatwienia merytorycznego sprawy [...] Inna interpretacja godzi bezpośrednio w istotę wyroku wydanego w tej sprawie i prowadzi do obejścia skutków stwierdzonych w nim naruszeń prawa". Taka sytuacja nie zaszła w niniejszej sprawie. Sąd, mając na uwadze art. 134 p.p.s.a., nie stwierdził także innych, niż zarzucane w skardze, naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.