I SA/Wa 613/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Asesor WSA Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne.

Zaskarżoną decyzją z dnia 08 stycznia 2024 r., nr KOA/6305/Sr/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (SKO/organ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 09 listopada 2023 r. nr SOPS.ZZ/000006/11/2023 w przedmiocie uznania świadczenia za nienależnie pobrane i zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 29 października 2010 r. [...] złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia wraz z wymaganymi dokumentami. Do wniosku zostało dołączone orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 25 października 2010 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] na czas określony tj. do dnia 10 kwietnia 2020 r. W związku z wprowadzeniem od dnia 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego oraz na mocy art. 15h ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Burmistrz Gminy [...] decyzją nr SOPS.421/000036/05/2020 z dnia 5 maja 2020 r. wydłużył okres wypłaty prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2020 r. do upływu 60-tego dnia odwołania stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii z powodu COVID-19, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Następnie decyzją nr SOPS.ZZ/000006/11/2023 z dnia 09 listopada 2023 r. Burmistrz Gminy [...] stwierdził, że [...] pobrał nienależnie zasiłek pielęgnacyjny przyznany na syna [...] decyzją nr SOPS.422/000036/05/2020 z dnia 05 maja 2020 r. w wysokości 3.237,60 zł plus odsetki 335,51 zł za okres od dnia 01 maja 2022 r. do dnia 31 lipca 2023 r., tj. łącznie kwotę 3573,11 zł i wezwał do zwrotu łącznej kwoty pobranego świadczenia w wysokości 3.573,11 zł w tym 335,51 zł – odsetki ustawowo naliczone od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu w/w decyzji podano, że art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Zdaniem organu pierwszej instancji powyższe przesłanki nie zostały spełnione, ponieważ z informacji uzyskanych z Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] (sygn. akt [...]) z dnia 25 września 2023 r. wynika, że w dniu 21 października 2021 r. zapadł wyrok w sprawie zmiany orzeczenia dla [...], który z dniem 26 kwietnia 2022 r. stal się ostateczny i prawomocny. W związku z powyższym decyzja przedłużająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z dnia 5 maja 2020 r. wygasła z dniem 30 kwietnia 2022 r. Z dokumentacji wynika, że [...], złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad synem [...] wraz z wyrokiem sądu zmieniającym orzeczenie o niepełnosprawności dopiero w dniu 25 sierpnia 2023 r. Zdaniem organu iepowiadomienie przez [...] o wydaniu przez sąd wyroku w sprawie orzeczenia dla syna [...] spowodowało, że doszło do pobrania nienależnie świadczenia z winy świadczeniobiorcy, które należy uznać jako zawinione zaniechanie w myśl art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł [...]. Strona odwołując się wskazała, iż Powiatowy Zespół d.s. Orzekania o Niepełnosprawności w swym orzeczeniu z dnia 14 maja 2020 r. postanowił zaliczyć [...] do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego. Wojewódzki Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w swym Orzeczeniu z dnia 7 sierpnia 2020 r. uchylił zaskarżone orzeczenie jedynie w zakresie symbolu przyczyny niepełnosprawności. Dopiero na skutek złożonego odwołania do sądu, po dwóch latach został wydany wyrok, który stał się prawomocny w dniu 26 kwietnia 2022 r. Ponieważ ww. wyrok potwierdził, że [...] jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a zatem okoliczności uzasadniające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego się nie zmieniły. Dalej [...] stwierdził, że nie był pouczony o obowiązku złożenia nowego wniosku wraz z nowym orzeczeniem i dlatego pobierał wypłacane świadczenie w dobrej wierze. Nowy wniosek wraz z wyrokiem sądu został złożony w dniu 25 sierpnia 2023 r. po przekazaniu stosownej informacji przez pracownika Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o konieczności dokonania takiej czynności. [...] wyjaśnił, że gdyby był poinformowany wcześniej o konieczności dokonania ww. czynności, dokonałby jej bez zbędnej zwłoki. Z tych też względów wobec braku złej woli zdaniem skarżącego nie można uznać, iż pobierany zasiłek pielęgnacyjny na syna [...] za okres od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2023 r. było świadczeniem nienależnie pobranym Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, iż materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 30 ust. 1 tejże ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Ponadto stosownie do treści art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Kolegium wskazało, iż powyższe unormowanie ma zastosowanie wówczas, gdy świadczenie rodzinne zostało prawidłowo przyznane i w trakcie ich pobierania zajdą okoliczności uzasadniające zawieszenie bądź wstrzymanie ich wypłaty, ewentualnie ustanie prawa do ich pobierania i o tych okolicznościach świadczeniobiorca nie powiadomi organu, pomimo pouczenia w tym zakresie. Zgodnie z art. 30 ust. 5 u.ś.r. decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Kolegium podniosło, iż przedmiotowe postępowanie dotyczyło uznania za świadczenie nienależnie pobrane zasiłku pielęgnacyjnego, który przyznawany jest w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 u.ś.r.). W myśl art. 16 ust. 4 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem, które przysługuje w wysokości miesięcznej, czyli bez przeliczania na liczbę dni w miesiącu objętych świadczeniem. W świetle art. 16 ust. 2 pkt 1-2 u.ś.r., art. 16 ust. 3 u.ś.r., prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zależy - w przypadku osoby do 16 roku życia od legitymowania się przez nią ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 30 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Zdaniem organu, treść przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że warunkiem uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane jest świadomość świadczeniobiorcy o braku prawa do pobierania danego świadczenia, która to świadomość musi wynikać z uprzedniego pouczenia. SKO wskazało następnie, że zgodnie z art. 3 pkt 9 u.ś.r., w sprawach świadczeń rodzinnych niepełnosprawne dziecko oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16. roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób [pic] niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 573) - dalej uzr.z.s.o.n. Natomiast za pełnoletnią osobę niepełnosprawną uważa się osobę pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobę, która ukończyła 75 lat (art. 3 pkt 15 u.ś.r.). Na podstawie art. 23 ust. 1 u.ś.r., ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz jego wypłata następuje m.in. odpowiednio na wniosek jednego z rodziców. SKO zwróciło uwagę, że w przywołanym przepisie ustawodawca posługuje się sformułowaniem "odpowiednio", "które w praktyce oznacza. "adekwatnie do stanu prawnego oraz indywidualnych okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i świadczenia". Na przykład zasiłek pielęgnacyjny, który przysługuje niepełnosprawnemu dziecku w wieku do ukończenia 16 roku życia przyznaje się na wniosek jednego z rodziców dziecka, ojca lub matki tego dziecka. Z kolei zasiłek pielęgnacyjny, który przysługuje dorosłej osobie niepełnosprawnej przyznaje się i wypłaca na wniosek tej osoby lub innej osoby upoważnionej do jej reprezentowania. SKO podniosło, że zadania organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażenia lub choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2 regulują przepisy ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 że zm.) — dalej u.s.r.cov., (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.s.r.cov.). Kolegium uznało, iż zgodnie z art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zdaniem organu II instancji, w praktyce oznacza to, że w okresie stanu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które traci ważność w okresie od 08 marca 2020 r. ulega przedłużeniu z mocy prawa. Maksymalną datą końcową obowiązywania przedłużonej ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest dzień wydania nowego orzeczenia, w tym orzeczenia ostatecznego. Kolegium wskazało także, że w myśl art. 25 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne. W stanie epidemii COVID-19 utrata prawa do przedłużonego okresu pobierania zasiłku pielęgnacyjnego w związku z przedłużeniem ważności przedmiotowego orzeczenia wydanego na czas określony do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności następuje w przypadku wydania nowego orzeczenia. Wreszcie organ uznał, iż za nienależnie pobrane świadczenie, w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozumieć świadczenie rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Kolegium wskazało, iż przy ubieganiu się o zasiłek pielęgnacyjny skarżący wypełnił wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, który to zawiera oświadczenie, że: "Osoba ubiegająca się jest zobowiązana niezwłocznie powiadomić organ gminny właściwy o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (...). Niepoinformowanie gminnego organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a w konsekwencji – koniecznością ich zwrotu." Organ wskazał, że treść wniosku, w tym cytowanego oświadczenia osoba ubiegająca się o świadczenia potwierdza własnoręcznym podpisem. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego dot. niepoinformowania o treści art. 15h ustawy COVID-19, a tym samym braku podstaw uznania świadczenia za nienależnie pobrane, Kolegium wskazało, iż pouczenie znajduje się w aktach w tym, m.in. w decyzji z dnia 05 maja 2020 r. Wskazało, że strona nie kwestionuje faktu otrzymania i zapoznania się z treścią tej decyzji. Zdaniem SKO okoliczność ustalenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności na skutek wydania wyroku z dnia 21 października 2021 r. spowodowało że zasiłek pielęgnacyjny za okres od dnia 27 kwietnia 2021 r. do dnia 31 lipca 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. SKO wskazało, że przy ubieganiu się o zasiłek wnioskodawca został zobowiązany do poinformowania o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego pod rygorem powstania nienależnie pobranych rodzinnych, a w konsekwencji - konieczności ich zwrotu. SKO podkreśliło, że na organie nie ciąży obowiązek sprawdzania, czy osoba niepełnosprawna, której przyznano zasiłek pielęgnacyjny posiada nowe prawomocne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, gdyż to strona uprawniona do świadczenia została zobowiązana do zgłaszania zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych pod rygorem powstania nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...], zarzucając jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, a to art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż [...] był pouczony o braku uprawnienia do pobierania w ww. okresie zasiłku pielęgnacyjnego, a co za tym idzie uznanie, iż świadczenie, które pobrał są nienależne, - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, podczas gdy ich prawidłowa ocena powinna prowadzić do uznania, iż odwołujący się nie działał w złej wierze, a zatem świadczenie przez niego pobrane nie może być uznane za nienależne oraz - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 104 i nast. k.p.a. polegające na przywołaniu w uzasadnieniu decyzji danych osobowych innych osób, które nie mają jakiegokolwiek związku z niniejszą sprawą, a także powoływanie się na fakty niemające związku z przedmiotową sprawą, co prowadzi do uznania, iż organ II instancji nie rozpoznał odwołania w sposób wnikliwy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie SKO w Warszawie do wydania decyzji uchylającej decyzje Burmistrza Gminy [...] nr SOPS.ZZ/000006/11/2023 z dnia 09 listopada 2023 r. oraz umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto odwołujący się wniósł o wstrzymanie wykonania Decyzji SKO w Warszawie nr KOA/6305/Sr/23 z dnia 08 stycznia 2024 r. w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z 2 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z kolei z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 08 stycznia 2024 r., którym utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 09 listopada 2023 r. nr SOPS.ZZ/000006/11/2023 o uznaniu zasiłku pielęgnacyjnego wypłaconego za okres od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2023 r. w kwocie 3573,11 zł, jako świadczenia nienależnie pobranego i zobowiązaniu [...] do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r) Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 30 ust. 2b u.ś.r.). Jak wynika z brzmienia art. 30 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Stosownie z kolei do art. 25 ust. 1 u.ś.r., w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne. Przypomnieć także należy, że zgodnie z art. 16 ust. 2 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku (pkt 1), osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2). Zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 u.ś.r., prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W myśl natomiast art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., zwanej dalej: "ustawą COVID"), z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały zasiłek pielęgnacyjny pobrany przez [...] w związku z niepełnosprawnością syna [...] w okresie od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2023 r. w kwocie 3573,11 zł, za świadczenie nienależnie pobrane. Organ uznał, że skarżący prawidłowo pouczony o obowiązku poinformowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego oraz o obowiązku przedstawienia odpowiednich dokumentów, w tym uzyskania nowego orzeczenia, nie dopełnił swojego obowiązku i nie poinformował o uzyskaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna (już wówczas po 16 roku życia) ustalonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z 21 października 2021 r. na mocy którego zmieniono decyzję Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie z 7 sierpnia 2020 r. Istota sporu sprowadza się zatem do tego czy fakt nieprzedłożenia przez skarżącego nowego orzeczenia o niepełnosprawności, w sytuacji, gdy jest to kolejne orzeczenie stwierdzające niepełnosprawność, która istnieje od wczesnego dzieciństwa, jest świadczeniem nienależnie pobranym i objęte winno być żądaniem zwrotu wraz z odsetkami. W ocenie Sądu stanowisko organu jest błędne. Dla oceny, czy został spełniony warunek pouczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, konieczne jest bowiem uwzględnienie celu tej regulacji prawnej. Wprowadzając powyższy warunek ustawodawca zmierzał do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie wiedząc, że ono im nie przysługuje, zatem w sposób w pełni świadomy. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażane w judykaturze, że art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje organom uprawnienia do pomijania na tej podstawie prawnej istotnych okoliczności faktycznych, tzn. o charakterze prawotwórczym, które się ujawnią w toku postępowania, a które nie zostały "niezwłocznie" podane do wiedzy organu przez osobę zobowiązaną. Przy ocenie, czy zaistniały okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, decydujące są materialnoprawne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujące to prawo, czyli z którymi ustawa łączy skutek w postaci nieprzysługiwania lub ustania prawa do świadczeń rodzinnych, zaś sam fakt niedotrzymania wymogu informacyjnego nie ma takiego charakteru. Przepis ten nie uchyla bowiem generalnej normy z art. 7 k.p.a. ustanawiającej zasadę prawdy obiektywnej, w myśl której organy "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy" - co oznacza, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością (por. wyroki WSA: z 10 października 2019 r., IV SA/Wr 245/19; z 15 lipca 2022 r., II SA/Gl 281/22). W niniejszej sprawie nowe orzeczenie o niepełnosprawności [...] syna skarżącego pozostaje w istocie bez wpływu na przysługujące prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w tym sensie, że potwierdza ono, że syn skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (orzeczenie wydane po 16 roku życia), do 14 maja 2024 r.. Nadal zatem w okresie od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2023 r. przysługiwało skarżącemu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w związku z niepełnosprawnością syna. Podstawa materialna tego świadczenia nie odpadła. Należy również wskazać, że w orzecznictwie zwraca się uwagę, że sposób sformułowania przepisu art. 15h ust. 2 pkt 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 nie jest do końca jednoznaczny i może stwarzać podstawę do rozbieżnych interpretacji. Jak wskazał m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 11 marca 2022 r. o sygn. akt II SA/Po 461/21 - "jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wygasa w okresie trwania pandemii wirusa SARS-CoV-2, ulega ono, z mocy prawa, przedłużeniu do 60. dnia licząc od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ale nie dłużej niż do momentu wydania nowego orzeczenia. Okres, na jaki ustawodawca przedłużył ważność terminowego orzeczenia, a więc 60 dni tudzież data wydania nowego orzeczenia dotyczy sytuacji, w której odwołano stan zagrożenia epidemicznego lub stanu pandemii". Na gruncie takiej interpretacji można by dopuścić i taki pogląd, że orzeczenie o niepełnosprawności wydane w 2015 r. było nadal orzeczeniem ważnym, tj. nie wygasło, pomimo wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Wskazana niejednoznaczność analizowanej regulacji może być istotna w kontekście przepisu art. 7a § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Sąd zwraca także uwagę, że organy posiadają instrumenty pozwalające monitorować zbiór danych dotyczących procesu orzekania o niepełnosprawności (zbiór "EKSMOON"). i z tego zbioru skorzystać, a w wyniku weryfikacji ustalić z urzędu czy zostało wydane nowe orzeczenie o niepełnosprawności, czy toczy się postępowanie sadowe w tym zakresie, a w konsekwencji ocenić czy ma wpływ na prawo do świadczeń. Takie działania organu stanowiłyby realizację opisanej wyżej zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 kpa i stanowiłyby wyraz dbałości o interes strony a przed wszystkim interes publiczny – ekonomkę procesu. W tej sprawie, jak już wskazano, wydany w dniu 21 października 2021 r. wyrok Sądu Rejonowego, na mocy którego ostatecznie syn skarżącego został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, pozostawało jednak bez wpływu na przysługujące prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji organ winien podjąć działania zgodne z interesem strony przyjmując za podstawę działania art. 8 kpa oraz powołany wyżej art. 7 i 7a kpa. Jak już bowiem wskazano przy ocenie, czy zaistniały okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych decydujące są materialnoprawne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujące to prawo, czyli z którymi ustawa łączy skutek w postaci nieprzysługiwania lub ustania prawa do świadczeń rodzinnych, zaś sam fakt niedotrzymania wymogu informacyjnego z art. 25 ust. 1 u.ś.r. nie ma takiego charakteru. Zważywszy zatem, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy zasiłek pielęgnacyjny pobrany w okresie od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2023 r. r. wbrew stanowisku organów obu instancji nie nosi znamion nienależnie pobranego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (pkt 1 wyroku). Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwia, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Przedstawiona wyżej ocena prawna powoduje jednocześnie, że dalsze procedowanie przez organy administracyjne stało się bezprzedmiotowe wobec czego sąd umorzył wszczęte przez organy z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 ppsa (pkt 2 wyroku). Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że organy powinny dbać także o prawidłową treść uzasadnienia decyzji, w szczególności jeżeli część z jego elementów jest kopiowana. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, że strona otrzymuje decyzję, w której uzasadnieniu znajdują się dane stron innego postępowania. Okoliczność ta w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie.