I SAB/Gl 18/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.W. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej – S.W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. S.W. (dalej: "skarżący"), zastępowany przez pełnomocnika J.W., wniósł skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Wskazał przy tym, że sprawy zwrotu nadpłat w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. zostały zakończone: decyzją ostateczną Izby Skarbowej w Katowicach o/z w Częstochowie z dnia 5 lutego 2001 r., nr PPC 3-826/3/00, utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie tut. organu podatkowego z 29 czerwca 2000 r., nr [...], stwierdzające nadpłatę w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. oraz z uwagi na okres przedawnienia odmawiającą zwrotu stwierdzonej nadpłaty, a także decyzją ostateczną Izby Skarbowej w Katowicach o/z w Częstochowie z dnia 12 listopada 2001 r., nr PBC 2-823-3/90/1/01, utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie tut. organu podatkowego z 8 sierpnia 2001 r., nr [...], stwierdzające nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych osób fizycznych za 1994 r. oraz z uwagi na okres przedawnienia odmawiającą zwrotu stwierdzonej nadpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Kwestie związane z wniesieniem skargi na bezczynność i (lub) przewlekłość postępowania były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, NSA stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wyraził stanowisko, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności bądź przewlekłości. Przyjęcie zatem koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność (przewlekłość) jest nie do zaakceptowania z uwagi na samą istotę takiej skargi, jak również ze względu na praktyczny wymiar przyjęcia otwartego terminu do jej złożenia. W analizowanej sprawie skarżący kwestionuje bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. w zakresie niedokonania zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Jak wskazano powyżej kwestia ta została już rozstrzygnięta w ostatecznych decyzjach Izby Skarbowej w Katowicach o/z w Częstochowie z dnia 5 lutego i 12 listopada 2001 r. Organ podatkowy uznał w nich, że co prawda nadpłata podatku miała miejsce, jednakże z uwagi na upływ okresu przedawnienia nie może ona zostać zwrócona. Analizując treść złożonej skargi Sąd doszedł do przekonania, że dążenie strony skarżącej sprowadza się w istocie do odzyskania kwot stwierdzonych nadpłat w podatku od towarów i usług oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych osób fizycznych. Zmierza on zatem do podważenia wydanych decyzji ostatecznych, czego nie może uczynić składając skargę na bezczynność organu podatkowego. Celem skargi na bezczynność jest bowiem zwalczenie braku podjęcia działań organu w określonym terminie. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała zaś miejsca z uwagi na wydane uprzednio ostateczne decyzje w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. W świetle zacytowanej wyżej uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, tut. Sąd uznał, że przedmiotowa skarga jako dotycząca bezczynności organu podatkowego w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi, powinna zostać odrzucona. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność postępowania pozostaje bowiem stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w puncie 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.