I SAB/Wa 95/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Asesor WSA Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skarg M. S. i F. S. oraz K. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie do rozpoznania odwołania z dnia 7 listopada 2023 r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargi w pozostałej części; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz M. S. i F. S. oraz K. S. solidarnie kwotę 831 (osiemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 6 lutego 2024 r. M. S., F. S. i K. S. (dalej skarżący) za pośrednictwem organu wnieśli jednakowe w swej treści skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: organ, kolegium) w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 13 października 2023 r. nr 739/SD/2023 w sprawie zwrotu nieruchomości położonych przy ul. [...] oznaczonych dawniej jako [...] nr [...] – działka i nieruchomość [...] nr [...]. Skarżący wnieśli o: - o stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w postępowaniu odwoławczym z odwołania z dnia 07.11.2023 r. od decyzji nr 739/SD/2023 z dnia 13.10.2023 r. wydanej przez Prezydenta m. st. Warszawy /SD-WS-II.6841.478.2018.AWO(LAD)/, zarzucając zwłaszcza naruszenie art. 35 §1, § 2, § 3 kpa, art. 12 § 1, § 2 kpa, a także art. 36 § 1 i § 2 kpa, - stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - o przyznanie od skarżonego organu na rzecz skarżących 4.000 zł (cztery tysiące złotych) tytułem sumy pieniężnej wskazanej w art. 149 §2 ppsa, - o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, - o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (na podstawie art. 119 pkt 2 i pkt 4 ppsa). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu 7 listopada 2023 r. złożyli odwołanie od ww. decyzji i pomimo złożonego w dniu 5 lutego 2024 r. ponaglenia do czasu wniesienia skargi kolegium nie rozpoznało odwołania. W ocenie skarżących z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie organ dopuścił się niewątpliwie bezczynności, co z kolei czyni zasadnym przyznanie im od skarżonego organu po 4.000 zł tytułem sumy pieniężnej wskazanej w art. 149 § 2 ppsa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. I SAB/Wa 95/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi skarżących (sygn. I SAB/Wa 96/24 i I SAB/Wa 97/24) i postanowił prowadzić je pod wspólną sygn. I SAB/Wa 95/24. Sąd zważył co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "ppsa"), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej, o jakiej mowa art. 3 § 2 pkt 8 ppsa mamy do czynienia gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Stosownie do art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa na dokonanie określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). Według art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W kontrolowanej sprawie ocenie Sądu podlegała działalność organu w okresie od dnia 8 listopada 2023 r. (tj. od dnia wpływu odwołania) do dnia złożenia skargi, tj. do dnia 6 lutego 2024 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w niniejszej sprawie organ niewątpliwie dopuścił się bezczynności bowiem nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z art. 35 kpa, jednakże bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy wskazać, że od momentu wpływu odwołania organ podjął pierwszą czynność dopiero po wniesieniu w sprawie ponaglenia i skargi, tj. w dniu 7 lutego 2024 r. wystąpił do Prezydenta m. st. Warszawy o nadesłanie akt administracyjnych. Z akt sprawy nie wynika aby organ ponaglał prezydenta bądź zwracał się do innego organu o nadesłanie akt administracyjnych niezbędnych do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego. W ocenie Sądu organ nie podejmując czynności w sprawie przez 3 miesiące i nie rozpoznając odwołania w miesięcznym terminie niewątpliwie dopuścił się bezczynności i naruszył przepisy art. 35 § 3 kpa. Jednocześnie organ nie informował skarżących o powodach nierozpoznania odwołania czym naruszył przepisy art. 36 kpa. Nie jest żadnym usprawiedliwieniem okoliczność podnoszona w odpowiedzi na skargę, że pełnomocnik skarżących składał liczne środki zaskarżenia do różnych organów i brak było możliwości procedowania z uwagi na niedostępność akt administracyjnych. Należy zauważyć, że odwołanie od decyzji wpłynęło do organu w dniu 8 listopada 2023 r., a zażalenia pełnomocnik składał długo przed tą datą (5 i 8 maja 2023 r.). Te wszystkie okoliczności – zdaniem Sądu – wskazują na to, że faktycznie organ dopuścił się bezczynności, która nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w punkcie 2. wyroku. W związku z tym, że organ do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania odwołania w terminie jednego miesiąca, o czym orzeczono w punkcie 1. wyroku. Sąd nie znalazł podstaw by przyznać od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł i w tym zakresie skargę oddalił (pkt 3 wyroku). W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi z uwagi na fakt, że zwłoka w rozpoznaniu odwołania nie była drastycznie długa. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a, art. 151 ppsa w związku z art. 149 § 2 ppsa i art. 119 pkt 4 ppsa orzekł jak w pkt 1-3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa