II GSK 2084/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2947/22 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2022 r. nr BP.501.2117.2021.2135.WA7.264217 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2947/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2022 r. nr BP.501.2117.2021.2135.WA7.264217 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił T. B., zaskarżając powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2022 r. oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. prawa materialnego w postaci: 1) niezastosowania przepisu art. 92a ust. 10 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w sytuacji, w której za ten sam czyn, stwierdzony jednym protokołem kontroli z dnia 16 marca 2021 r. wymierzona została zarówno kara 12.000 zł, na podstawie załącznika nr 3 do ww. ustawy (zgodnie z decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt WP.8140.2.338.2021), jak i kara 2.000 zł w oparciu o załącznik nr 4 do ww. ustawy (zgodnie z decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 października 2021 r. nr WP.8140.8.179.2021). Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion przypisanych stronie deliktów, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł. Skarga kasacyjna – której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. W odpowiedzi na stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przez jego niezastosowanie, w korespondencji do ugruntowanego już stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanego na gruncie analogicznych stanów faktycznych oraz tożsamego stanu prawnego (zob. np. wyroki z dnia: 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2090/21; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt GSK 2255/21, 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2255/21; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1253/21; 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1307/21; 16 października 2024 r., sygn., akt II GSK 820/21; 11 września 2024 r., sygn. akt II GSK 707/21; 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK121/21; 5 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 327/21; 22 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1310/20; 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1206/20; 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 819/20), wymaga wyjaśnienia – przede wszystkim zaś podkreślenia – że z konwencji językowej, którą na gruncie przywołanego przepisu prawa operuje ustawodawca, aż nadto jasno i wyraźnie wynika – co znajduje potwierdzenie w celach oraz funkcjach zawartej w nim regulacji, która została ukierunkowana na wyłączenie możliwości multiplikowania nakładania kar pieniężnych za to samo zachowanie, a co za tym idzie, za to samo naruszenie – że konieczną przesłanką jego stosowania, a w konsekwencji warunkiem nałożenia kary pieniężnej tylko na podstawie art. 92a ust. 1 wymienionej ustawy jest to, aby ujawniony czyn (działanie, zaniechanie) "będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowił jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy", a więc innymi słowy, aby ujawniony czyn wyczerpując znamiona naruszenia określonego w załączniku nr 3 do ustawy, jednocześnie wyczerpywał znamiona naruszenia określonego w jej załączniku nr 4. Innymi słowy, jeżeli – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – opisana w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 92a ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym sytuacja odnosi się do równoczesnego wyczerpywania jednym czynem znamion deliktu określonego w załączniku nr 3 wymienionej ustawy oraz znamion deliktu określonego w jej załączniku nr 4, to siłą rzeczy za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że chodzi o takie działanie (zaniechanie), którego konsekwencją – wobec tożsamości znamion – są tożsame naruszenia (delikty) – odnośnie do przykładów zbiegu regulacji prawnej obrazującej taką właśnie sytuację zob. np.: lp. 9.1. i 9.2. załącznika nr 3 oraz lp. 15.1. i 15.2. załącznika nr 4 – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd, oraz – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Chodzi więc o sytuację, której zaistnienie – wobec wskazanych powyżej celów oraz funkcji przepisu art. 92a ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – uzasadnia nałożenie kary pieniężnej tylko na podstawie ust. 1 art. 92a tej ustawy, to jest jej nałożenie za jedno zachowanie, które będąc naruszeniem, o którym jest mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie tożsame z nim naruszenie, o którym jest mowa w załączniku nr 4 do ustawy. W świetle powyższego za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że – wbrew stanowisku strony skarżącej i formułowanym na jego gruncie oczekiwaniom – w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Z całą pewnością bowiem, ujawnione w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 16 marca 2022 r. i przypisane stronie skarżącej delikty polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez licencji oraz na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wymienionej ustawy – a więc naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie są tożsame z ujawnionymi w tym samym czasie i miejscu deliktami polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a mianowicie naruszeniom wymienionym pod lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy. Jest to, aż nadto oczywiste, gdy zestawić opisy wymienionych naruszeń, a co za tym idzie opisy ich znamion – których realizacja, co nie mniej istotne, stanowiła konsekwencję różnych od siebie zachowań podjętych przez stronę skarżącą. Z całą więc pewnością, naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie stanowiły równocześnie naruszeń wymienionym pod lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy, a tylko w takiej sytuacji – jak wyjaśniono powyżej – aktualizują się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie więc jest trafny, albowiem wbrew stanowisku strony kontrolowana decyzja nie została wydana z naruszeniem tego przepisu prawa. W rekapitulacji należało stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 2