II GZ 88/23

Dnia 13 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 918/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr SKO.4121.1258.2022 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 918/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 - zwanej dalej "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 26 sierpnia 2022 r., w przedmiocie skierowania na badania lekarskie W uzasadnieniu Sąd wskazał, że SKO w Koszalinie, decyzją z dnia 26 sierpnia 2022 r., utrzymało w mocy decyzję Starosty Świdwińskiego z dnia 4 maja 2022 r. orzekającą o skierowaniu K. G. na badania lekarskie, przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Pismem z dnia 23 września 2022 r. K. G., działając przez pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze zakwestionował legalność decyzji, a nadto wniósł o wstrzymanie jej wykonania do czasu rozpoznania przedmiotowej skargi wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu argumentami przemawiającymi za zastosowaniem ochrony tymczasowej nie mogły być podniesione przez skarżącego okoliczności, że w treści pouczenia decyzji Starosty nie znalazło się miejsce ani na wskazanie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 735 ze zm.) dalej: "k.p.a.", stanowiącego podstawę do wstrzymania postępowania (np. w celu zaczekania na wykonanie badania), ani na wskazanie art. 76 ust. 2 oraz art. 79a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.) dalej: "u.k.p.", z których wynika kto powinien ponieść koszty badań i jaka jest maksymalna wysokość opłaty za ich przeprowadzenie, czy też art. 101 ust. 2 pkt 2 u.k.p., który dotyczy poniesienia opłaty ewidencyjnej. Podobnie nie będzie wystarczającą okolicznością wskazywane przez stronę ciągłe zagrożenie wydaniem decyzji pozbawiającej prawa jazdy przed uzyskaniem orzeczenia (w razie nie wstrzymania biegu sprawy – w postępowaniu administracyjnym) oraz sytuacja wstrzymania się z badaniami przez skarżącego do czasu rozpatrzenia przedmiotowej skargi przez Sąd. Sąd wyjaśnił, że decyzja organu I instancji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie sama w sobie nie oznacza pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniu nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Badania takie mają bowiem na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniu w sytuacji stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jednak sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu. Zażalenie na to postanowienie złożył Skarżący i wniósł o zmianę postanowienia WSA skutkujące uznaniem wniosku i wstrzymaniem wykonania zaskarżonej Decyzji. Zdaniem Skarżącego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a największym niebezpieczeństwem, szkodą i trudnym do odwrócenia skutkiem jest fakt bezpodstawnego i sprzecznego z obowiązującymi przepisami, postawienia Skarżącego przed alternatywą: poddania się kosztownym badaniom lub otrzymania decyzji o odebraniu uprawnień do prowadzenia pojazdów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowią powołane we wniosku i zażaleniu okoliczności. Celem zaskarżonej decyzji jest wyłącznie kontrola stanu zdrowia skarżącego pod kątem ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do dalszego prowadzenia pojazdów. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że wykonanie badań lekarskich spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, a tylko ta kwestia jest istotna w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji. Należy również podkreślić, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 26 sierpnia 2022 r., – sama w sobie – nie oznacza pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom lekarskim, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Badania takie mają bowiem na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom w sytuacji stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155, ze zm.), jednak – jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji – sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.