II GZ 92/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1083/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 lutego 2022 r. nr DNR-2.730.101.2021.MU w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu oraz kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu produktu niezgodnego z wymogami postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 28 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1083/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. Sp. z o.o. w K. wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 28 lutego 2022 r. w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu oraz kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu produktu niezgodnego z wymogami. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wyjaśniła w sposób należyty i przekonujący, dlaczego wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. We wniosku strona skarżąca w ogóle nie odniosła się do swojego stanu majątkowego ani posiadanych środków finansowych. Nie przedstawiła żadnych dowodów przedstawiających jej obecną sytuację majątkową i finansową, co nie pozwoliło w szczególności na określenie wartości majątku skarżącej na dzień złożenia wniosku, w tym wartości środków pieniężnych i innych aktywów, których upłynnienie pozwoliłoby na zapłatę nałożonej kary pieniężnej. W aktach administracyjnych również nie ma takich dokumentów. Skarżąca dołączyła jedynie dokumenty dotyczące sprzedaży kulek magnetycznych. WSA wskazał, że subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone rozstrzygnięcie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, czy jak w rozpoznawanej sprawie subiektywne przeświadczenie o jego bezprzedmiotowości, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż jej wykonanie powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej. Zarzuciła naruszenie błąd w ustaleniach faktycznych, będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, a polegających na przyjęciu, że skarżąca w treści skargi nie wykazała okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarżący uprawdopodobniła wskazane okoliczności w skardze. Podała, że z tytułu sprzedaży kulek magnetycznych poniosła stratę, a nie wygenerowała zysku, który wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Organ przyjął bowiem nieprawidłową średnią cenę sprzedaży towaru. Natychmiastowa zapłata kary pieniężnej w wysokości 45000 zł, w sytuacji gdy spółka już poniosła stratę w wysokości 23471,03 zł, a nie wygenerowała zysku w kwocie 90926,55 zł, jak twierdził organ, spowoduje niewątpliwie wyrządzenie znacznej szkody spółce i trudne do odwrócenia skutki, albowiem spółka może stracić płynność finansową, co narazi jej pracowników na utratę pracy. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa i doktryny, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i powołane w nim orzecznictwo). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób lakoniczny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). Jak wynika z powyższego, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (np. postanowienia NSA z 15 września 2020 r., sygn. akt II GZ 249/20, 10 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 8/22). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie skarżącej z uwzględnieniem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu pierwszej instancji było prawidłowe. Należy bowiem podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie przedstawiła we wniosku takich okoliczności, które mogłyby przemawiać za udzieleniem ochrony tymczasowej. Niewystarczające do ocenienia spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. było powołanie się na błędne przyjęcie średniej ceny kulek magnetycznych. Kwestia ta odnosiła się do prawidłowości zaskarżonej decyzji i nie mogła być przez WSA oceniana w toku postępowania incydentalnego dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. Wobec tego okoliczności podniesione w zażaleniu i przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. We wniosku i w zażaleniu skarżąca powołała się na to, że zapłata kary pieniężnej spowoduje wyrządzenie szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, ponieważ spółka może stracić płynność finansową, co narazi pracowników spółki na utratę pracy. Argumenty te są ogólnikowe i nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Wobec tego nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia wniosku. W tym stanie sprawy NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.