II OSK 1157/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. K., W. K., D. L., M. K., A. P., T. P., B. P., R. P., K. S., N. S., W. K., T. K., D. P., G. B., L. P., A. P., [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg kasacyjnych Gminy [...] i Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1554/21 w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 maja 2021 r., znak: DLI-I.7621.27.2020.AN.3 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: oddalić wniosek. 2

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1554/21, po rozpoznaniu skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, uchylił decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 maja 2021 r., znak: DLI-I.7621.27.2020.AN.3 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli: Gmina [...] i Minister Rozwoju i Technologii. Pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. E. K., W. K., D. L., M. K., A. P., T. P., B. P., R. P., K. S., N. S., W. K., T. K., D. P., G. B., L. P., A. P., [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. wnieśli o dopuszczenie do udziału w sprawie: 1) na podstawie art. 33 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a." w zw. z art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1960 r. Nr 30 poz. 168 z późn. zm.), dalej "k.p.a." w zw. z art. 11f ust. 3 i 6 w zw. z art. 11a ust. 1 w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 721 z późn. zm.), dalej "specustawa drogowa" w zw. z art. 49 § 1 k.p.a. w zw. z art. 222 § 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej "k.c." w zw. z art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 w zw. z art. 68 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 139 w zw. z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 112 pkt 1 i 2 w zw. z art. 112a pkt 1 w zw. z art. 113 w zw. z art. 174 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 4 lit. b, pkt 11 i pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 r. Nr 62 poz. 627 z późn. zm.), dalej "p.o.ś." w zw. z § 1 pkt 1 lit. a i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826) w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 1 i 2 w zw. z preambułą dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku, względnie 2) na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 28 i art. 29 k.p.a. w zw. z art. 11f ust. 3 i 6 w zw. z art. 11a ust. 1 w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 3 i 4 specustawy drogowej w zw. z art. 49 § 1 k.p.a. w zw. z art. 222 § 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 w zw. z art. 68 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 139 w zw. z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 112 pkt 1 i 2 w zw. z art. 112a pkt 1 w zw. z art. 113 w zw. z art. 174 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 4 lit. b, pkt 11 i pkt 39 p.o.ś. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826) w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 1 i 2 w zw. z preambułą dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. W uzasadnieniu wskazali, że są właścicielami nieruchomości leżących w obszarze oddziaływania akustycznego inwestycji drogowej pn. Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] (bez węzła) – węzeł [...]. Podnieśli, że zakres i oddziaływanie inwestycji wykracza poza sam jej obszar, ingerując w wykonywanie przez wnioskodawców ich prawa własności, co wyraża się w szczególności w ograniczeniu wymienionym możliwości korzystania przezeń z prawa własności na skutek sposobu oddziaływania spornej inwestycji drogowej na ich nieruchomości, przybierającego in casu formę długotrwałego hałasu komunikacyjnego w granicach przestrzennych ich nieruchomości (immisji). Wskazali, że następstwem rozpoznania skargi kasacyjnej może być utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji uchylenie korzystnej dla ich sytuacji prawnej decyzji, co wiąże się z pozbawieniem wnioskodawców prawa do ochrony przed szkodliwym działaniem hałasu, tj. znaczną zmianą wysokości ekranów akustycznych, które miały być posadowione wzdłuż drogi ekspresowej, aby chronić osiedle mieszkaniowe przed hałasem komunikacyjnym - z wysokości 5,5-4,5m do 3-2m (zatem blisko o połowę). Wiązałoby się to nadto ze znaczną redukcją rozmieszczenia paneli akustycznych - z fragmentu drogi o długości 8,5 km do zaledwie 2,1 km - a zatem ponad 4-krotnie. Zwrócili uwagę, że osiedle domków jednorodzinnych, na którym znajdują się stanowiące ich własność nieruchomości, położone jest względem przebiegu drogi ekspresowej [...] w odległości od ok. 300 m (odległość od nieruchomości położonej najbliżej tej drogi) do ok. 700 m (odległość od nieruchomości położonej najdalej od drogi). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 33 § 1a p.p.s.a., jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem dopuszczenia konkretnej osoby do postępowania sądowego jest, by wynik tego postępowania dotyczył interesu prawnego podmiotu, który zgłosił swój udział w charakterze uczestnika. Powyższe oznacza, że we wniosku wnioskodawca powinien wykazać, że spełnia przesłanki, o których mowa w tym przepisie, tzn. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego. Wskazać należy, że o tym, czy podmiot wnoszący o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. We wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie wnioskodawcy powołali szereg przepisów m.in. dotyczących ochrony przed hałasem i wskazali, że zakres i oddziaływanie inwestycji, przybierające in casu formę długotrwałego hałasu komunikacyjnego, wykracza poza jej obszar, ingerując w wykonywanie przez wnioskodawców ich prawa własności. Osiedle domków jednorodzinnych, na którym znajdują się stanowiące ich własność nieruchomości, położone jest względem przebiegu drogi ekspresowej [...] w odległości od ok. 300 m (odległość od nieruchomości położonej najbliżej tej drogi) do ok. 700 m (odległość od nieruchomości położonej najdalej od drogi). Podnieśli, że następstwem rozpoznania skargi kasacyjnej może być utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji uchylenie korzystnej dla ich sytuacji prawnej decyzji, co wiąże się z pozbawieniem wnioskodawców prawa do ochrony przed szkodliwym działaniem hałasu. Oceniając kwestię interesu prawnego w niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 maja 2021 r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym. Decyzją tą organ uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 grudnia 2015 r. i orzekł w tym zakresie poprzez stwierdzenie, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 7 lutego 2014 r. w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej została wydana z naruszeniem prawa. Trudno zatem doszukać się na obecnym etapie postępowania - w którym rozstrzyganiu podlegać będą wyłącznie kwestie procesowe, związane z wydaniem przez organ decyzji na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. (w sprawie upłynął termin przedawnienia, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a.) – interesu prawnego wnioskodawców w takim postępowaniu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 1b w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.