II OSK 1631/25

Dnia 8 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2654/24 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 22 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2654/24, oddalił skargę obywatela Federacji Rosyjskiej Z. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 22 sierpnia 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 26 października 2020 r. o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zarzucił naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji faktów wynikających z dokumentacji medycznej skarżącego z 20 września 2024 r., mimo iż odnosiła się ona do jego "stanu zdrowia na dzień wydania decyzji Organu II instancji, albowiem korygowała ona błędy diagnostyczne dokumentacji medycznej z dnia 23 czerwca 2024 roku, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, jakoby życiu i zdrowiu skarżącego w dniu 22 sierpnia 2024 roku nie zagrażało niebezpieczeństwo, a tym samym jego sytuacja osobista nie była wyjątkowa". Na podstawie zaś art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie art. 181 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. 2024 r. poz. 769) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący w razie powrotu do Federacji Rosyjskiej będzie podlegał mobilizacji i następnie zostanie skierowany do walki na froncie wojny rosyjsko-ukraińskiej, co jest sprzeczne z interesem Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem obecność cudzoziemca na terytorium Polski ogranicza możliwość prowadzenia przez Rosję wojny przeciwko Ukrainie i jest tym samym wymagana interesem Rzeczypospolitej Polskiej. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano "zmiany zaskarżonego orzeczenia w całości" poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie "przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Szefowi Urzędu ds. Cudzoziemców". Ponadto wniesiono o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu oraz zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Odnosząc się do podstawy kasacyjnej zawierającej zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. zauważyć należy, że w istocie zawiera ona zarzut, iż Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił dołączonej do skargi dokumentacji medycznej z 20 września 2024 r., z której miał być przeprowadzony dowód na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Tymczasem Sąd pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do tej dokumentacji wyjaśniając, że z uwagi na charakter postępowania przed sądem administracyjnym, mianowicie sprawowaniem przez sąd administracyjny kontroli wykonywania administracji z uwzględnieniem kryterium legalności zaskarżonego aktu, istotne są okoliczności faktyczne występujące w chwili podjęcia zaskarżonego aktu. W związku z tym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskazana dokumentacja, pochodząca z czasu po wydaniu zaskarżonej decyzji i stwierdzająca fakty występujące po jej wydaniu, nie może stanowić podstawy do oceny legalności działania organu administracji, którego przejawem było wydanie zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji zaznaczył przy tym, zgodnie z prawdą, że nie ma możliwości dokonania pełnego rozpoznania sprawy ex nunc, zarówno co do okoliczności prawnych, jak i faktycznych. Nadto, Sąd pierwszej odniósł się do stanu zdrowia skarżącego, także w kontekście dokumentacji medycznej z 20 września 2024 r., trafnie wyjaśniając, że stan zdrowia skarżącego może być uwzględniony w sprawie dotyczącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych prowadzonej na podstawie art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W skardze kasacyjnej do tej argumentacji Sądu pierwszej instancji nie odniesiono się. Uwzględniając powyższe NSA uznał, że podstawa kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie jest zasadna. Odnosząc się do podstawy kasacyjnej zawierającej zarzut naruszenia art. 181 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach zauważyć przede wszystkim należy, że w toku postępowania administracyjnego skarżący na tę podstawę udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy nie powoływał się oraz że w postępowaniu administracyjnym rozważane było udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 181 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Co prawda, skarżący powoływał się w postępowaniu administracyjnym na zagrożenie powołaniem go do odbycia służby wojskowej w kraju pochodzenia i obawą przed skierowaniem na wojnę w Ukrainie, jednakże ani w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, ani w skardze do sądu administracyjnego nie twierdził, aby te okoliczności miały uzasadniać udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 181 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby w postępowaniu administracyjnym naruszono powołany przepis przez jego niezastosowanie. Nie było bowiem żadnych okoliczności wskazywanych przez skarżącego lub znanych organowi z urzędu, aby przyjąć, że interes Rzeczypospolitej Polskiej wymaga obecności skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym nie chodzi jedynie o to, czy rzeczywiście w interesie Rzeczypospolitej Polskiej jest to, aby każdy obywatel Rosji w wieku poborowym otrzymywał zezwolenie na pobyt czasowy tylko dlatego, aby nie stwarzać możliwości jego udziału w wojnie w Ukrainie. Istotne jest także to, jak prawdopodobne jest to, że każdy obywatel Rosji w wieku poborowym weźmie udział w tej wojnie. Jak wynika bowiem z informacji o kraju pochodzenia skarżącego uzyskanych w postępowaniu w sprawie zobowiązania go powrotu (sprawa o sygn. akt II OSK 892/25) nie jest prawdopodobne, aby skarżący w ramach obowiązkowej służby wojskowej został skierowany na wojnę w Ukrainie. Uwzględniając powyższe podstawę kasacyjną zawierającą zarzut naruszenia art. 181 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach NSA uznał za niezasadną. W tym stanie rzeczy, z uwagi na niezasadność podstaw kasacyjnych, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Wobec tego, że skarżący zrzekł się rozprawy, a organ administracji w terminie czternastu dni od dnia doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, NSA - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu w ramach prawa pomocy zauważyć należy, że z art. 254 § 1 p.p.s.a. wynika, iż właściwym w takiej sprawie jest wojewódzki sąd administracyjny.