II OSK 2828/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2218/21 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 sierpnia 2020 r. nr DON.7100.152.2020.JSK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Wyrokiem z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2218/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. S. (dalej: "skarżąca kasacyjnie") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1883/20 w sprawie z jej skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 sierpnia 2020 r., nr DON.7100.152.2020.JSK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2024 r. wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony w dniu 7 kwietnia 2025 r. (k. 197) pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie ustanowionemu z urzędu i występującemu w sprawie o sygn. akt II OSK 2218/21. Pismem z 17 czerwca 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca kasacyjnie wniosła osobiście sporządzoną skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2218/21, wskazując, że ww. wyrok otrzymała 24 kwietnia 2025 r. Postanowieniem z 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1508/25, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił tę skargę o wznowienie postępowania, z uwagi na to, że nie została ona sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 276 w zw. z art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aktualny tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a."). W piśmie z 11 grudnia 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] (dalej: "Prokurator") wniósł o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II OSK 2218/21. W ocenie Prokuratora w sprawie wystąpiła podstawa nieważności postępowania. Naruszono bowiem przepis art. 91 § 2 p.p.s.a., tzn. nie zachowano wskazanego w jego treści terminu doręczenia ustanowionemu pełnomocnikowi zawiadomienia o terminie rozprawy, czym pozbawiono skarżącą możności działania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. Podstawowym zagadnieniem, które należało rozważyć w sprawie była kwestia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Prokurator wywiódł termin trzymiesięczny, wymieniony w art. 277 p.p.s.a., od dnia, w którym on sam dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania, wskazując, że powziął o niej informację w dniu 22 września 2025 r., tj. w dniu uzyskania informacji o terminie doręczenia zawiadomienia o rozprawie przed NSA pełnomocnikowi T. S. Zważywszy, że żaden przepis p.p.s.a. nie przewiduje dla prokuratora osobnego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę o wznowienie, nie można podzielić stanowiska Prokuratora i zastosować w istocie dłuższy termin do złożenia skargi o wznowienie niż ten wynikający z literalnego brzmienia art. 277 p.p.s.a. W sprawie niniejszej podstawą żądania przez Prokuratora wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt II OSK 2218/21 było pozbawienie skarżącej kasacyjnie możliwości działania. Przepis art. 277 p.p.s.a. w takiej sytuacji jednoznacznie wskazuje od kiedy należy liczyć termin trzymiesięczny na złożenie skargi o wznowienie postępowania - jest to dzień, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W ocenie Sądu przepis ten zawiera regulację wyczerpującą w takim sensie, że określa termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania dla wszystkich podmiotów uprawnionych jednakowo. Ustawodawca nie wprowadza bowiem w tym zakresie unormowania szczególnego, jak ma to np. miejsce w przypadku przepisu art. 53 § 3 p.p.s.a., w którym przewidziano dla prokuratora dłuższy termin na wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, czy też, jak ma to miejsce w przypadku art. 177 § 2 p.p.s.a., w którym ustawodawca wyraźnie wskazał, że prokuratora obowiązuje ten sam termin do wniesienia skargi kasacyjnej co stronę. Kierując się zatem zasadą wykładni lege non distinguente nec nostrum est distinguere ("tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno wprowadzać ich interpretatorowi"), wyczerpujące i jednoznaczne uregulowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w treści przepisu art. 277 p.p.s.a., przy jednoczesnym braku jakichkolwiek ustawowych wyjątków w tym zakresie, prowadziło do wniosku, że termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania dla prokuratora wynosi trzy miesiące od dnia powzięcia przez samą stronę wiadomości o prawomocnym orzeczeniu podlegającym zaskarżeniu. Z brzmienia art. 277 p.p.s.a. wynika, iż decydujące znaczenie ma zatem chwila pozyskania stosownej wiedzy tylko przez stronę. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, to zatem świadomość strony, a nie Prokuratora, o prawomocnym orzeczeniu decydowała o dniu rozpoczęcia biegu trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Przeciwny pogląd stałby w sprzeczności z ratio legis wprowadzenia instytucji wznowienia postępowania, mającej wyjątkowy charakter, której celem jest zapewnienie racjonalnej stabilności merytorycznego orzeczenia i autorytetu sądu, który je wydał. Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania (zaburzający ustalony porządek prawny) nakazuje interpretować przyczyny wznowienia postępowania w sposób ścisły, czyli zawsze z użyciem wykładni zwężającej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt I FSK 1033/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ta sama uwaga dotyczy kwestii obowiązywania terminu do wniesienia skargi o wznowienie, który to termin wykładany ściśle może dotyczyć tylko i wyłącznie strony, jej organu lub jej przedstawiciela ustawowego, ale już nie prokuratora. W przeciwnym przypadku termin określony w art. 277 in fine p.p.s.a. miałby charakter iluzoryczny. Oznacza to, że prokurator zachowałby ww. termin tylko, w sytuacji gdy wniósłby skargę o wznowienie postępowania sądowego w okresie biegu, a przed upływem, terminu liczonego dla strony, jej organu lub jej przedstawiciela ustawowego. Jak wynika z akt sprawy, dzień, w którym skarżąca kasacyjnie dowiedziała się o orzeczeniu - wyroku NSA z dnia 7 czerwca 2024 r. oddalającym skargę kasacyjną – przypadał na kwiecień 2025 r. (niezależnie od tego, czy był to dzień 7 kwietnia 2025 r. – dzień doręczenia kwestionowanego skargą o wznowienie wyroku NSA pełnomocnikowi skarżącej, czy też przyjęty przez skarżącą dzień 24 kwietnia 2025 r.). W takiej sytuacji, należało uznać, że skarga Prokuratora o wznowienie postępowania nadana za pośrednictwem poczty w dniu 11 grudnia 2025 r., została wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 277 p.p.s.a., co czyni ją skargą niedopuszczalną w rozumieniu przepisu art. 280 § 1 zd. drugie p.p.s.a. i z tej przyczyny podlegającą odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 277 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.