II OZ 153/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1657/25 o odrzuceniu skargi K.K. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Przasnyszu z dnia 21 kwietnia 2015 r., znak: PINB.7141.43.05.2014.08.2015 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1657/25 odrzucił skargę K.K. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Przasnyszu z dnia 21 kwietnia 2015 r., znak: PINB.7141.43.05.2014.08.2015 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżący zwrócił się o unieważnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Przasnyszu z 21 kwietnia 2015 r., znak: PINB.7141.43.05.2014.08.2015 nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej części gospodarczo-garażowej przy budynku mieszkalnym położonym na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości Z., gmina C. Sąd zauważył, że decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 maja 2015 r., a wyrokiem z 11 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1680/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na rozstrzygnięcie MWINB. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że spełniona została przesłanka z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), tj. sprawa tożsama przedmiotowo pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Jednocześnie wskazano, że 24 marca 2025 r. skarżący wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w Przasnyszu z 21 kwietnia 2015 r. GINB postanowieniem z 21 maja 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W piśmie z 9 czerwca 2025 r. (tak samo jak skarga) skarżący złożył do GINB wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z 2 lipca 2025 r. GINB utrzymał w mocy swoje własne postanowienie z 21 maja 2025 r. W nawiązaniu do powyższego Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przypadku równoczesnego wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi, pierwszeństwo ma wniosek, którego rozpoznanie skutkowało wydaniem postanowienia z 2 lipca 2025 r. W ocenie Sądu również z tego powodu złożona w niniejszej sprawie skarga była niedopuszczalna. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K.K. W zażaleniu zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w Przasnyszu z 21 kwietnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na wcześniejsze rozpoznanie tej sprawy przez sąd administracyjny. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Powyższy przepis jako podstawę odrzucenia skargi wskazuje m.in. stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Z treści art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika ponadto, że powaga rzeczy osądzonej zachodzi wówczas, gdy wystąpi tożsamość przedmiotowa (tożsamość sprawy) i tożsamość podmiotowa (tożsamość stron). Konsekwencją faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej jest natomiast to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. W takiej sytuacji zachodzi bowiem podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Innymi słowy, w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Wyłączona jest dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź na to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. W przedmiotowej sprawie K.K. wniósł do Sądu skargę na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Przasnyszu z dnia 21 kwietnia 2015 r., znak: PINB.7141.43.05.2014.08.2015 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 maja 2015 r. Następnie, wskutek złożonej przez skarżącego wcześniejszej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1680/15 oddalił skargę na rozstrzygnięcie MWINB. Mając na uwadze powyższe słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że ziściły się przesłanki określone w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. uzasadniające odrzucenie skargi. Jak prawidłowo zauważono kontrola sądowa zainicjowana skargą na decyzję organu odwoławczego obejmuje swoim zakresem również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zatem postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji, zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 21 kwietnia 2015 r., zostało już ocenione przez Sąd. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.