Sygnatura
II OZ 454/26
II OZ 454/26 - Postanowienie NSA z 2026-05-06
Wynik
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 6 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 6 maja 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Kościoła E. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2495/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Kościoła E. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 lipca 2025 r., znak: DOZ-OAiK.650.506.2025.AJ w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Kościoła E. w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2495/25, po rozpoznaniu wniosku Kościoła [...] w W. (dalej jako skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 lipca 2025 r., znak: DOZ-OAiK.650.506.2025.AJ, którą utrzymano w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Poznaniu z 23 kwietnia 2025 r. nr 1/2025, znak: Le-WN.5180.2796.32.2015-2025, w której nakazano skarżącemu wykonanie następujących robót budwlanych przy cmentarzu ewangelickim w miejscowości R., gmina [...], usytuowanego na działce nr [...], wpisanego do rejestru zabytków na podstawie decyzji z dnia 7 stycznia 1957 r. , nr rejestru [...]: Budynki bramne (kaplice): 1. uzupełnienie i wymianę zniszczonych elementów drewnianego deskowania dachów z zachowaniem wymiarów istniejących; 2. uzupełnienie papy ułożonej na deskowaniu; 3. uzupełnienie brakujących i wymianę zużytych gontów drewnianych – z zachowaniem kształtu i wymiarów istniejących; 4. pokrycie elementów drewnianych (w tym także więźbę dachową i słupy iglic) środkami grzybobójczymi, owadobójczymi i ochrony przeciwpożarowej; 5. wykonanie obróbek blacharskich (w tym przy połączeniu słupów iglic); 6. naprawienie murów zewnętrznych poprzez ich przemurowanie, skotwienia pęknięć, uzupełnienia ubytków cegieł, zaprawy oraz tynków (tynk wapienny, wapienno-paskowy z zachowaniem faktury tynków istnijących); 7. naprawienie detalu architektonicznego (gzymsy) z zachowaniem ich profili; 8. pokrycie zagrzybionych fragmentów ścian wewnętrznych preparatem grzybobójczym; 9. naprawienie ścian wewnętrznych poprzez skotwienia pęknięć, uzupełnienia ubytków cegieł, zaprawy oraz tynków (tyn k wapienny, wapienno – piaskowy); 10. odtworzenie cebulastych zwieńczeń dachów. Brama: 11. naprawienie i uzupełnienie murów i tynków (tynk wapienny, wapienno-piaskowy) wraz z bramkami łączącymi bramą z budynkami bramnymi; 12. naprawienie drewnianych drzwi oraz pokrycie ich środkiem impregnującym; Ogrodzenie cmentarza: 13. uzupełnienie dachówek ceramicznych na filarach narożnych; 14. uzupełnienie ubytków cegieł oraz zaprawy od strony zewnętrznej cmentarza; 15. naprawienie i uzupełnienie tynków zewnętrznych (tynk wapienny, wapienno-piaskowy) z zachowaniem bądź odtworzeniem detalu architektonicznego; 16. uzupełnienie ubytków cegieł, zaprawy oraz tynków (tynk wapienny, wapienno-piaskowy) os strony wnętrza cmentarza; 17. uzupełnienie ubytków cegieł w koronie murów; 18. remont poprzez przemurowanie zdegradowanych fragmentów muru w narozniku północno-zachodnim. Termin wykonania ww. robót budowlanych do 31 grudnia 2026 r., na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd mając na względzie przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności z art. 61 § 3 P.p.s.a. i konieczność właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania stwierdził, że samo przywołanie przesłanek wstrzymania jest niewystarczajace dla udzielenia ochrony tymczasowej. Należy również wykazać związek zachodzący pomiędzy tymi negatywnymi stanami rzeczy, których wnioskujący chce uniknąć, a aktem objętym skargą. Sąd wyjaśnił też jak należy rozumieć zwroty "znaczna szkoda" czy "trudne do odwrócenia skutki". Sad zaznaczył, że strona licząc na pozytywne rozpatrzenie wniosku powinna wysuwane twierdzenia poprzeć stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 27 października 2020 r., sygn. I GSK 1321/20). Sąd mając powyższe na uwadze uznał, że analizowany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał i nie udokumentował okoliczności, mogących spowodować wyrządzenie mu znacznej szkody. Nie skonkretyzowano i nie potwierdzono stosownym materiałem dowodowym, jakie straty finansowe i organizacyjne grożą skarżącemu w związku z wykonaniem kwestionowanego nakazu konserwatorskiego. Brak przedstawienia stanu majątkowego skarżącego oraz – choćby szacunkowe – przedstawienie skutków finansowych, których może on doznać wskutek wykonania decyzji organów ochrony zabytków, uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny, czy (w aspekcie finansowym) Kościołowi [...] grozi wyrządzenie szkody o znacznym rozmiarze. Za udzieleniem ochrony tymczasowej nie mogła przemawiać także kwestia, że skarżący uważa, że nie jest podmiotem, który powinien być adresatem obowiązków remontowych w niniejszej sprawie. Sąd zaznaczył, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, sąd administracyjny nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji albo postanowienia. Przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie są bowiem tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Z tego też względu, Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę argumentów, mających przemawiać za wadliwym ustaleniem i skierowaniem do niego nakazu wykonania prac remontowych. Sąd na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie nie może rozstrzygać kwestii prawidłowości ustalenia adresata do którego została skierowana zaskarżona decyzja bo to prowadziłoby do merytorycznego rozpoznania skargi, co jest niedopuszczalne. Sąd stwierdził, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może przemawiać także kwestia zainwestowania przez skarżącego środków finansowych w celu pokrycia kosztów prac remontowych, które jak twierdzi skarżący, nie zostaną potem zwrócone lub zostaną zwrócone ze znacznym opóźnieniem. Zwrot poniesionych przez skarżącego kosztów nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdyż skarżący w drodze powództwa cywilnego może wystąpić o zwrot nienależnie spełnionego świadczenia. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżąjąc je w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji również poprzedzajacego ją nakazu, pomimo istnienia przesłanek wstrzymania wykonania, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Na podstawie tak postawionego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarzonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarzaconej decyzji oraz nakazu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący domaga się dopuszczenia i przeprowadzenia dwodu z następujących dokumentów: • poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu sprawozdania finansowego skarżącego za 2024 rok celem stwierdzenia faktu wysokości dochodu skarżącego z działalności gospodarczej za 2024 rok; • poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu uchwały nr [...] z dnia 26 kwietnia 2025 r. w sprawie przeznaczenia całego dochodu K. z działalności gospodarczej za 2024 rok na cele statutowe celem stwierdzenia faktu przekazywania dochodu z działalności gospodarczej na cele statutowe skarżącego; • regulaminu dysponowania nadwyżkami finansowymi wynikającymi z rocznych sprawozdań finansowych z działalności statutowej skarżącego celem stwierdzenia faktu zużywania nadwyżki finansowej poprzez udzielanie wsparcia finansowego kościelnym osobom prawnym; • kosztorysu prac konserwatorskich i robót budowlanych nakazanych skarżącemu celem stwierdzenia faktu znaczących kosztów nakazanych prac. W uzasadnieniu skarżący wskazuje, że wbrew ocenie Sądu wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jemu i jednostkom mu podległym w ramach struktury kościelnej w Polsce z uwagi na konieczność wydatkowania znaczących środków finansowych w celu wykonania nakazanych prac konserwatorskich i robót budowlanych, do których wykonania skarżący w ogóle nie powinien być zobowiązany. Skarżący obawia się, że zainwestowane przez niego środki finansowe w celu pokrycia kosztów prac, nie zostaną mu nigdy zwrócone lub zostaną zwrócone ze znacznym opóźnieniem i z koniecznością poniesienia przez niego dużego (i najprawdopodobniej niezwracalnego w pełnej wysokości) nakładu środków finansowych w celu ich odzyskania. Sprawozdanie finansowe za 2024 rok z działalności gospodarczej wskazuje, że wynik finansowy wyniósł 405.421,72 zł. Skarżący wyjaśnił, że przedstawiono sprawozdanie finansowe za rok 2024, albowiem rok 2025 nie został jeszcze zamknięty i rozliczony. Skarżący wyjaśnia, że cały dochód z działalności gospodarczej skarżącego jest corocznie przekazywany uchwałą s. na cele statutowe skarżącego – Kościoła [...], którymi jest przede wszystkim kult religijny, szerzenie wiary oraz zaspokajanie duchowych potrzeb wiernych. Nadwyżka finansowa w wysokości do 75% przeznaczana jest na Fundusz Rozwojowy Kościoła, z którego udzielane są specjalne dotacje na rzecz kościelnych osób prawnych (parafii, diecezji, diakonatów) w zakresie: zakupu obiektów kościelnych, budowy, przebudowy i remontów, projektów o charakterze proekologicznym. Potwierdzenie tego zanjduje się w nadesłanej uchwale nr 11/2025/XV z 26 kwietnia 2025 r. oraz w regulaminie dysponowania nadwyżkami finansowymi wynikającymi z rocznych sprawozdań finansowych. Odnośnie do kosztorysu nakazanych prac wskazał, że zlecił rzeczoznawcy sporządzenie takiego kosztorysu i zostanie przedłożony Sądowi niezwłocznie po jego otrzymaniu przez skarżącego. Na dzień złożenia zażalenia skarżący dysponuje wyłącznie wstępną informacją, że szacunkowy koszt nakazanych prac oraz dopełnienia wszystkich formalności z nimi związanych będzie wynosić kilkaset tysięcy złotych, niewykluczone, że będzie to nawet 1 mln złotych. W ocenie skarżącego, zestawienie powyższych informacji finansowych pokazuje, że wykonanie przez niego nakazanych prac wymagałoby wydatkowania środków najprawdopodobniej przekraczających roczną nadwyżkę finansową skarżącego z tytułu działalności gospodarczej. Taka ingerencja prowadziłaby do zachwiania stabilności finansowej skarżącego w skali ogólnokrajowej. Skarżący argumentuje, że przeznaczenie nadwyżki finansowej na wykonanie prac w nieruchomości, do której nie posiada żadnego tytułu prawnego, zaburzy gospodarkę finansową nie tylko jego samego, ale również podległych mu jednostek kościelnych, Pokrycie tych kosztów będzie skutkować nieudzielaniem dotacji jednostkom kościelnym w kraju. Wydatkowanie przez skarżącego środków, co ważne – pozyskanych od ogółu wiernych – na nieruchomość, do której nie posiada praw, stwarza ryzyko definitywnej utraty środków finansowych bez realnej gwarancji ich odzyskania. Organy prowadzą postępowanie w niniejszej sprawie od 2010 roku i od 16 lat próbują ustalić podmiot odpowiedzialny za nieruchomość, której dotyczy sprawa. Skarżący podkreślił, że w odwołaniu oraz skardze zaprezentował stanowisko, wraz z przytoczeniem szczegółowej argumentacji prawnej, że nie jest podmiotem, który powinien być zobowiązany do wykonania przedmiotowych prac. Następnie przytoczył argumenty prawne uzasadniające powyższe stanowisko. W związku z powyższym skarżący obawia się, że pokryje koszt nakazanych prac, a następnie nie będzie mógł odzyskać tych wydatków, albowiem żaden z podmiotów, któremu służy legitymacja czynna na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipootece nie będzie zainteresowany w usunięciu niezgodności między stanem prawnym rzeczywistym a tym w księdze wieczystej. Nawet gdyby przyjąć, że hipotetycznie do usunięcia tej niezgodności by doszło, to mając na uwadze dwuinstancyjność postępowań cywilnych w Polsce, okresy przedawnienia oraz obciążenie polskiego sądownictwa, jest wielce prawdopodobne, że skarżącemu nie uda się odzyskać środków zainwestowanych w nakazane prace, a jednocześnie będzie zmuszony zainwestować kolejne środki finansowe (których pełny zwrot nie jest pewny), aby odzyskać poniesione koszty nakazanych prac. Przywołując orzecznictwo w zakresie wstrzymania wykonalności aktu wskazał, że w zakresie trudnych do odwrócenia skutków będą to takie skutki, których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub po dokonaniu niewspółmiernych do powstałych skutków nakładów sił i środków. Skarżący wskazuje, że w postanowieniu NSA z 23 czerwca 2008 r, sygn. akt I OSK 556/08 Sąd ten stwierdził, że "Przystąpienie przez spółkę będącą przedsiębiorstwem użyteczności publicznej do realizacji znaczącej pod względem finansowym inwestycji, stanowiącej dla niej poważne obciążenie finansowe uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji, nakładającej na tą spółkę konieczność uregulowania należności wynikającej z wykonania zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy. W przeciwnym razie wykonanie decyzji mogłoby zagrozić realizacji wspomnianej inwestycji, mającej istotne znaczenie dla ogółu mieszkańców, nawet w przypadku późniejszego ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrotu tej kwoty. W piśmie z 17 marca 2026 r. stanowiącym uzupełnienie powyższego zażlenia skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kosztorysu prac konserwatorskich i robót budowalnych nakazanych w zaskarżonej decyzji. Przedstawił odpis pisma I. z dnia 25 lutego 2026 roku oraz e-maila z dnia 3 marca 2026 roku oraz inwentaryzację wraz z dokumentacją fotograficzną obiektu-cmentarza w R. wykonaną na prośbę skarżącego według stanu na dzień 4 marca 2026 roku, a także zestawienie szacowanych kosztów prac konserwatorskich i robót budowlanych. Skarżący wyjaśnia, że po zleceniu rzeczoznawcy wykonania kosztorysu prac nakazanych decyzją, okazało się, że do jego sporządzenia konieczne jest przeprowadzenie przez rzeczoznawcę inwentaryzacji obiektu oraz opracowania programu prac konserwatorskich. Koszt wykonania prac niezbędnych do sporządzenia kosztorysu oraz sporządzenie samego kosztorysu prac to 16.000 zł netto. Rzeczoznawca na bazie informacji od skarżącego mógł jedynie wskazać szacowaną wartość remontu ogrodzenia - 10.000 zł netto za 1 przęsło z filarem i remontu bramy - 27.000/37.000 zł netto. Bez opracowania programu prac konserwatorskich nie jest możliwe wskazanie choćby szacunkowego kosztu remontu kaplic. Z inwentaryzacji oraz dokumentacji fotograficznej obiektu wykonanej na prośbę skarżącego wynika, że jest 66 przęseł ogrodzenia, w związku z czym szacowany remont samego ogrodzenia to 660.000 zł netto. Do tego należy doliczyć szacunkowy koszt remontu bramy - 27.000/37.000 zł netto oraz koszt wykonania dokumentacji -16,000 zł netto. Na terenie obiektu znajdują się 2 kaplice, których koszt remontu nie jest znany, ale skarżący przyjął, że koszt remontu 1 kaplicy będzie wynosił co najmniej dwukrotność remontu bramy (2 x 37.000 zł netto). Wobec powyższego, skarżący szacuje, że koszt nakazanych prac oraz dopełnienia wszystkich formalności z nimi związanych będzie wynosić około 900.000 zł netto. Skarżący ponownie podkreślił, że wykonanie nakazanych prac wymagałoby wydatkowania środków najprawdopodobniej przekraczających roczną nadwyżkę finansową skarżącego z tytułu działalności gospodarczej. Taka ingerencja prowadziłaby do zachwiania jego stabilności finansowej w skali ogólnokrajowej, ponieważ przeznaczenie nadwyżki finansowej na wykonanie prac w nieruchomości, do której nie posiada żadnego tytułu prawnego, zaburzy gospodarkę finansową nie tylko jego, ale również podległych mu jednostek kościelnych, albowiem pokrycie kosztów nakazanych prac będzie skutkować nie udzieleniem dotacji jednostkom kościelnym w kraju. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Odnosząc się do zarzutu, że Sąd wadliwie przyjął, że skarżący nie wykazał we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji przesłanek w postaci znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, NSA stwierdza, że w istocie przedstawione we wniosku okoliczności tj. konieczność zgromadzenia w krótkim czasie znaczących środków finansowych na pokrycie kosztów nakazanych prac, wykonanie nakazanych prac przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego czy niewłaściwe skierowanie nakazu wykonania tych prac do skarżącego nie wskazują na wystąpienie w sytuacji skarżącego znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Ocena Sądu I instancji, była prawidłowa mimo że nie posiadał on konkretnej wiedzy o sytuacji finansowej skarżącego ani o choćby szacunkowych kosztach nakazanych prac konserwatorskich. Skoro Sąd wówczas nie miał skali odniesienia w zakresie majatku skarżącego i przyszłych kosztów to nie mógł stwierdzić czy ewentualne poniesienie kosztów nakazanych prac doprowadzi do wystąpienia choć jednej z przezłanek wstrzymania. Dlatego z powodu braków w uzasadnieniu wniosku słusznie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Obecnie NSA, dysponuje konkretnymi informacjami o stanie majątkowym skarżącego jednak nadal nie jest to stan aktulany bowiem twierdzi on, że sprawozdanie finansowe za 2025 r. nie zostało jeszcze sporządzone z uwagi na trwające jeszcze rozliczenia tego okresu. Bazując jednak na sprawozdaniu finansowym za rok 2024 r. można stwierdzić, że cały zysk z prowadzonej przez skarżącego działalności wyniósł 405 421,72 zł i został przeznaczony na cele statutowe aby niepodlegał opodatkowaniu. Jak sam skarżący wskazuje kwota zysku z 2024 r. zostałą zgodnie z przyjętą uchawłą S. z 26 kwietnia 2025 r. nr [...] w sprawie przeznaczenia całego dochodu Kościoła [...] z działalności gospodarczej za 2024 r. na cele statutowe przeznaczona na te właśnie cele. Jednak środki te według obowiązującego w tym Kościele "Regulaminu dysponowania nadwyżkami finansowymi wynikającymi z rocznych sprawozdań finansowych z działalności statutowej" w wyskości co najmniej 25 % tej kwoty przeznaczane są na Fundusz Środków Własnych Kościoła, którego celem jest zapewnienie ciągłości i stabliności finansowej Kościoła, a ponadto możliwe jest finansowanie z tych środków straty z lat ubiegłych i przeznaczenie na cele inwestycyjne o charakterze ogólnokościelnym. Można zatem przyjąć, że jest to część zabieczająca płynność finansową Kościoła. Rzeczywiście gdyby ta część środków nie została przekazana na ten fundusz a spożytkowana na wykonanie wynikających z zaskarżonej decyzji prac konserwatorskich, to może to doprowadzić do zachwiania jego sytuacją finansową i doprowadzić do zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Natomiast maksymalnie do 75% nadwyżki finansowej z rocznego sprawozdania zasila Fundusz Rozwojowy Kościoła, który z kolei przeznaczony jest na udzielanie kościelnym jednostkom organizacyjnym specjalnych dotacji na realizację projektów z zakresu zakupu obiektu kościelnego, budowy, przebudowy lub remontu takiego obiektu, ze szczególnym uwzględnieniem projektów o charakterze proekologicznym. Dotację charakteryzuje to, że jest to bezzwrotna forma finansowania oraz jest przeznaczona na określony cel a uzyskanie jej wymaga spełnienia określonych wymogów. Skoro to dodatkowe źródło finansowania dotyczy potrzeb inwestycyjnych jednostek organizacyjnych w zakresie nabycia i utrzymywania obiektów kościelnych, to można przyjąć, że wpływa na ich bieżącą działalność właśnie poprzez zapewnienie utrzymania w należytym stanie ich majątku nieruchomoego. Gdyby okazało się, że skarżący spożytkował te środki w całości na potrzeby własne tj. prace konserwacyjne określone w zaskarżonej decyzji, to wykluczyłoby pomoc podległym jednostkom i niewątpliwie stanowiło zagrożenie dla ich bieżącego funkcjonowania w zakresie dbania o stan i bezpieczeństwo posiadanych obiektów kościelnych. Wobec tego podzielić stanowisko skarżącego, że poniesienie jedynie szacunkowych kosztów przeprowadzenia nakazanych prac na kwotę 861 000 zł netto (1 059 030,00 zł z podatkiem VAT), które mogą ulec zmianie bowiem dla wykonania kosztorysu konieczne jest przeprowadzenie inwentaryzacji obiektu i opracownie planu prac konserwatorskich, co ma kosztować 16 000 zl netto, przy rocznym zysku 405 421,72 zł może doprowadzić do powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty źródła fiansowania bieżących potrzeb Kościoła związanych z jego normalnym funkcjonowaniem. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne uchylić zaskarżoną decyzję i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez sąd, kierując się potrzebą uchronienia skarżącego przed zagrożeniem związanym z utratą płynności finansowej i znaczacym ograniczeniem zwykłego funkcjonowania skarżącego i jednostek mu podlegajacych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak pkt 1 w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
- Skarżony organ
- Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
- Sędziowie
- Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny