II OZ 71/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2538/24 o wezwaniu R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 881/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie R. P.; 2. odrzucić zażalenie K. P..

K. P. i R. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z 25 lipca 2024 r., nr 881/2024, którą umorzono postępowanie odwoławcze w związku z wniesionym odwołaniem R. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z 18 stycznia 2024 r., nr II WT/62/2024, nakazującej K. P. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale połączonego z gruntem usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W.. Prawomocnym postanowieniem z 17 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2538/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę w części dotyczącej K. P. jako niedopuszczalną. Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 10 grudnia 2025 r., w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwano skarżącego – R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję WINB w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). R. P. i K. P. wnieśli zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie R. P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez K. P. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma (skargi, sprzeciwu, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania). Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 zł. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WINB z 25 lipca 2024 r., nr 881/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, którego przedmiot stanowiła ww. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o nakazie rozbiórki. Sprawa, w której wniesiono skargę, jest zatem niewątpliwie sprawą dotyczącą budownictwa. Wpis sądowy od takiej skargi należny jest w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia. Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 10 grudnia 2025 r. o wezwaniu R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest zatem prawidłowe. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie, NSA sprawdza jedynie, czy istniał obowiązek uiszczenia przez stronę skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Obowiązek taki w niniejszej sprawie istniał w związku z treścią art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., a także z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy – postanowienie z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 758/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też dalsze argumentowanie przez skarżącego w zażaleniu, że nie stać go na uiszczenie wpisu sądowego z uwagi na wielość zainicjowanych postępowań sądowoadministracyjnych, jak i pozostała argumentacja zażalenia, nie ma znaczenia na aktualnym etapie postępowania dla oceny legalności zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym zażalenie R. P. należało oddalić. Odnosząc się natomiast do zażalenia wniesionego przez K. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 10 grudnia 2025 r. wzywające R. P. do uiszczenia wpisu od skargi jest niedopuszczalne, ponieważ nie była ona adresatem tego zarządzenia. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie R. P.. W tej sytuacji zażalenie wniesione przez K. P. podlegało odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.