Sygnatura
II SA/Bk 68/26
II SA/Bk 68/26 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2026-04-02
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Data orzeczenia
- 2 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. O. na uchwałę Rady Gminy Juchnowiec Kościelny z dnia 24 marca 2025 r. nr X/100/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Juchnowiec Kościelny (obszar planistyczny Juchnowiec Kościelny Południe) gmina Juchnowiec Kościelny oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
D. O. zaskarżył do sądu administracyjnego uchwałę nr X/100/2025 Rady Gminy Juchnowiec Kościelny z 24 marca 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Juchnowiec Kościelny (obszar planistyczny Juchnowiec Kościelny Południe) gmina Juchnowiec Kościelny (Dz.U.Woj.Podl. z 2025 r., poz. 1885 z 4 kwietnia 2025 r.; dalej: "plan miejscowy") w części, tj. w zakresie obejmującym stanowiącą współwłasność skarżącego działkę nr [...] z uwagi na przeznaczenie jej jako drogi wewnętrznej gminnej oznaczonej symbolem 13KR na rysunku planu oraz wynikających z tego przeznaczenia ograniczeń dla działki skarżącego o nr [...]. Zaskarżonej uchwale zarzucił: 1. naruszenie art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na nadmiernym i nieproporcjonalnym ograniczeniu przysługującego skarżącemu prawa własności przez przeznaczenie działki nr [...] jako drogi wewnętrznej - co nie znajduje uzasadnienia w potrzebach społeczności lokalnej i stanowi nadmierną, niczym nieuzasadnioną ingerencję w przysługujące skarżącemu prawo własności nieruchomości, w konsekwencji narusza istotę tego prawa, chronionego konstytucyjnie bez wykazania niezbędności takiej ingerencji dla ochrony interesu publicznego. 2. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2024, poz. 1130 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") przez: a) arbitralne ustalenie przeznaczenia działki nr [...] jako drogi wewnętrznej (13KR) oraz ustalonych dla niej parametrów wpływających na działkę nr [...], podczas gdy nieruchomość ta stanowi drogę bez przejazdu ("ślepą"), służącą wyłącznie obsłudze ograniczonej liczby działek prywatnych (w tym działki skarżącego), co czyni jej publicznoprawne regulowanie w planie bezcelowym i nieuzasadnionym interesem wspólnoty, b) przekroczenie granic władztwa planistycznego i brak należytego wyważenia interesu prywatnego z interesem publicznym, przy jednoczesnym braku wykazania konieczności wprowadzenia takich ograniczeń. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie postanowień dotyczących działki nr [...] oraz ustalonych dla niej parametrów wpływających na działkę nr [...] - w części opisowej i graficznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że parametry ustalone dla działki nr [...] przeznaczonej w całości pod drogę wewnętrzną, wpływają na działkę nr [...] przez ustanowienie 6 metrowej dopuszczalnej linii zabudowy, co ogranicza możliwość zabudowy ww. działki o ponad 11%. Ingeruje to w prawo własności skarżącego w ten sposób, że przeznaczenie działki nr [...] pod drogę wewnętrzną ogranicza możliwość wykorzystania potencjału działek przylegających, a także powoduje spadek wartości nieruchomości ze względu na poprowadzenie dopuszczalnej linii zabudowy w głąb działki w pasie 6 m od granicy z działką nr [...]. Narusza to interes prawny skarżącego w istotny sposób i stanowi przejaw przekroczenia uprawień planistycznych gminy. W konsekwencji skarżący posiada legitymację do domagania się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ww. nieruchomości. Skarżący wskazał na nieproporcjonalność nałożonych ograniczeń względem celów, dla osiągnięcia których je ustanowiono oraz zauważył, że Rada Gminy w żaden sposób nie wskazała, jakie konkretne wartości, na konkretnych terenach, miałyby podlegać ochronie wskutek wprowadzenia w planie wewnętrznej drogi właśnie na nieruchomości skarżącego. Ponadto skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2025, poz. 889; dalej: "u.d.p.") dopuszczalna linia zabudowy wynosi minimum 6 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej. Pomimo tego Rada Gminy w zaskarżonej uchwale zamiast przeznaczyć działkę skarżącego pod drogę publiczną, przeznaczyła ją pod drogę wewnętrzną, chcąc zapewne w ten sposób uniknąć w przyszłości kosztów wywłaszczeni i utrzymania tej drogi. Skarżący podkreślił, że w art. 43 ust. 1 u.d.p. nie ma wzmianki na temat prowadzenia linii zabudowy na drogach wewnętrznych, dlatego też działka nr [...] powinna być traktowana jako droga prywatna, a odległości zabudowy określane na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 r. poz. 1225 ze zm.; dalej: "warunki techniczne"). W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz ustosunkował się do zarzutów skargi. Wskazał, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały zagospodarowanie terenu odbywało się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, często w sposób chaotyczny. W celu uporządkowania i określenia zasad rozwoju zabudowy, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony ładu przestrzennego, interesu publicznego, ochrony przyrody, zabytków i zrównoważonego rozwoju, dla tej części gminy został sporządzony plan miejscowy. Organ wyjaśnił, że działka nr [...] stanowi dojazd do działek nr: [...] (przy czym działki nr [...] i [...] posiadają także dostęp komunikacyjny od strony działki nr [...]). Wyjaśnił także, że działki nr [...]zabudowane są budynkami mieszkalnymi. Organ zgodził się ze skarżącym, że działka nr [...] stanowi wydzielony ciąg komunikacyjny, co znajduje swoje potwierdzenie w faktycznym jej wykorzystaniu, a także kształcie. Działka ta została wydzielona z zachowaniem niezbędnych kątów widoczności dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu. Zarówno ze skargi, jak i ze stanu faktycznego, nie wynika jakoby działka ta miała służyć jakiemukolwiek innemu celowi. Co więcej realizacja innego zagospodarowania tego terenu, aniżeli obsługa komunikacyjna, wiązałaby się z faktycznym odcięciem możliwości obsługi istniejącej zabudowy na działkach nr [...], które nie posiadają innego dostępu do drogi publicznej. Zatem działka ta nie może funkcjonować wyłącznie jako droga, z ewentualnym uzupełnieniem o sieci infrastruktury technicznej (obecnie w działce tej przebiega sieć elektroenergetyczna oraz telekomunikacyjna, z prawdopodobnym przyszłym uzupełnieniem o sieć wodociągową i kanalizacji sanitarnej). W taki tez sposób ustalono jej przeznaczenie w planie miejscowym. Ze względu zaś na fakt, że jest to droga tzw. "ślepa", służąca wyłącznie obsłudze określonej liczny działek prywatnych, brak było podstaw aby przeznaczyć ją na cele drogi publicznej. Organ dodał, że działka ta ma szerokość około 5,2 m, wyjaśniając, że jakkolwiek w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 20 lipca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. 2022 r. poz. 1518 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MI"), brak jest określenia minimalnej szerokości dróg publicznych, to biorąc pod uwagę minimalną szerokość jej poszczególnych elementów (m.in. jezdnia, chodnik, elementy odwodnienia) szerokość ta jest za mała aby mogła pełnić funkcje prawidłowej drogi publicznej. Wobec tego zatem organ uznał, że ww. działka, z uwagi na swoje położenie, kształt i faktyczne wykorzystanie, nie powinna być przeznaczona w planie miejscowym na inne cele aniżeli teren komunikacji drogowej wewnętrznej. Organ wskazał w tym względzie ponadto na wydane w 2020 r. decyzje o warunkach zabudowy, na podstawie których została zrealizowana zabudowa mieszkaniowa na działkach nr [...], w których działkę nr [...] wskazano jako część dostępu do drogi publicznej. Odnosząc się zaś do wyznaczonej na działce nr [...] linii zabudowy organ wyjaśnił, że ma ona na celu zapewnienie ochrony ładu przestrzennego i spójnego kształtowania zabudowy. Wszystkie budynki w sąsiedztwie działki nr [...] zlokalizowane są odległości nie mniejszej niż ww. linia zabudowy. Co więcej niemal wszystkie budynki w okolicy zostały zrealizowane w odległości nie mniejszej niż 6 m od dróg i ciągów komunikacyjnych. Wyjątkiem jest jedynie zabudowa związana z dawnymi gospodarstwami rolnymi, realizowanymi w przeszłości na innych zasadach. Ponadto organ wskazał, że wraz z rozwojem zabudowy, przy uwzględnieniu m.in. bezpieczeństwa sanitarnego, docelowo teren ten powinien przejść z rozwiązań indywidualnych na zapatrzenie w wodę z sieci wodociągowej i odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacji sanitarnej, a także potencjalnie zaopatrzenie w gaz z sieci gazowej. Organ wskazał w tym względzie, że dołożenie dodatkowych sieci w działce nr [...] może być niemożliwe zwłaszcza, że działka ta ma służyć przede wszystkim obsłudze komunikacji. Zatem, oprócz ochrony ładu przestrzennego wyznaczone linie zabudowy mają na celu umożliwienie przyszłej realizacji sieci infrastruktury technicznej. Odnosząc się do wspomnianych przez skarżącego ograniczeń w zabudowie działki nr [...], na skutek wyznaczonej dopuszczalnej linii zabudowy, organ wyjaśnił, że działka ta ma powierzchnię 663 m2. Przy uwzględnieniu wyznaczonych w planie miejscowym nieprzekraczalnych linii zabudowy, a także minimalnej odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią (zgodnie z § 12 ust 1 pkt 1 warunków technicznych), powierzchnia możliwa do zabudowy na tej działce wynosi 247 m2. Zgodnie z ustalaniami planu miejscowego dla terenu oznaczonego symbolem 5MN, maksymalny udział powierzchni zabudowy wynosi 30% (czyli w tym przypadku 199 m2). Tymczasem na działkach sąsiednich (nr [...]), o zbliżonych parametrach przestrzennych i funkcjonalnych, wydane warunki zabudowy dopuściły maksymalną powierzchnię zabudowy jedynie na poziomie 20%. Ponadto na rzecz działki nr ew. [...] w 2024 r. wydano decyzję o warunkach zabudowy nr POR.6730.141.2023 determinującą maksymalną powierzchnię zabudowy na poziomie 25%. Oznacza to, że obecnie działka ta znajduje się w korzystniejszej sytuacji prawnej i inwestycyjnej, bowiem plan miejscowy umożliwia szerszy zakres jej zabudowy. W trakcie rozprawy w dniu 26 marca 2026 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wyjaśnił, że działka nr [...], która została przeznaczona pod drogę wewnętrzną, powinna była pozostać działka budowlaną. W przeszłości działki te powstały w wyniku podziału na 5 działek, z czego działka nr [...] została wydzielona w celu skomunikowania wszystkich działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest legalność uchwały nr X/100/2025 Rady Gminy Juchnowiec Kościelny z 24 marca 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Juchnowiec Kościelny (obszar planistyczny Juchnowiec Kościelny Południe) gmina Juchnowiec Kościelny (plan miejscowy), którą do sądu administracyjnego zaskarżył współwłaściciel działki nr [...], będący również właścicielem działki nr [...]. Uchwałę tą zaskarżono w części, w której przeznacza ona działkę nr [...] pod drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem 13KR na rysunku planu oraz reguluje dla działki nr [...] ograniczenia wynikające z tego przeznaczenia, w zakresie wyznaczonej nieprzekraczalnej linii zabudowy działki nr [...] od strony działki nr [...]. Analiza części graficznej planu miejscowego wykazała, że będąca współwłasnością skarżącego działka nr [...] oznaczona została symbolem 13KR, który wedle zapisu § 44 ust. 1 planu miejscowego został ustalony dla terenu dróg wewnętrznych. Szerokość tych dróg ustalono w liniach rozgraniczających zgodnie z rysunkiem planu (ust. 2), a w odniesieniu do ww. drogi szerokość tą ustalono na 5 m. Z kolei teren, na którym położona jest działka skarżącego nr [...] przeznaczono pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (5MN). Zapis § 23 ust. 1 planu miejscowego stanowi, że ustala się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczone symbolami od 1MN do 46MN (w tym 5MN). Zabudowę na terenach wskazanych w ust. 1 należy kształtować w formie budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz innych obiektów budowlanych i urządzeń związanych z funkcją mieszkalną jednorodzinną (ust. 2). Szczegółowe warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu ustalono w ust. 4 ww. przepisu, który w pkt 2 stanowi, że zabudowę należy lokalizować z zachowaniem wyznaczonych na rysunku planu nieprzekraczalnych linii zabudowy. Linię tą wyznaczono na rysunku planu na działce nr [...] w odległości 6 m od granicy z działką nr [...] i w tej samej odległości od granicy z działką nr [...]. Wyznaczenie na ww. działce nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony działki nr [...] nie stanowi przedmiotu skargi. Skarżący kwestionuje zatem: po pierwsze - planistyczne przeznaczenie działki nr [...] pod drogę wewnętrzną (a więc zapis § 44 ust. 1 planu miejscowego w odniesieniu do symbolu 13KR) oraz ustalone dla niej parametry (a więc zapis § 44 ust. 2 planu miejscowego), a po drugie - wynikające z powyższego ograniczenie w zabudowie działki nr [...] polegające na nakazie lokalizowania na niej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z zachowaniem wyznaczonych na rysunku planu nieprzekraczalnych linii zabudowy (tj. § 23 ust. 1 w odniesieniu do symbolu 5MN w zakresie dotyczącym działki nr [...] w zw. z § 23 ust. 4 pkt 2 planu miejscowego), w odległości 6 m od granicy z działką nr [...] (cześć graficzna planu miejscowego). Skargę wniesiono na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2025 r., poz. 1153 ze zm.; dalej: "u.s.g.") wedle którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Obowiązkiem sądu było zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a w konsekwencji, czy posiada on legitymację czynną do wniesienia skargi. Interes prawem chroniony we wniesieniu skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, mają co do zasady podmioty, którym przysługują najszersze prawa do nieruchomości objętych planem, a więc właściciele tych nieruchomości (por. m.in. wyroki NSA: z 28 września 2006 r., II OSK 936/06; z 10 marca 2008 r., II OSK 1468/07; z 26 września 2008 r., II OSK 312/08, czy wyrok WSA w Warszawie z 23 lutego 2006 r., IV SA/Wa 2036/05 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Właścicielowi przysługują prawa o charakterze bezwzględnym do nieruchomości, których treść określają wprost art. 140 i 233 kodeksu cywilnego, stanowiące źródło interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały podjętej w przedmiocie planu miejscowego. Dodać przy tym należy, że w orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim, że naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też jej konkretne postanowienie, musi naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2013 r., II SA/Po 73/13, CBOSA). Dokonana zaś przez sąd analiza wykazała, że skarżący, będący właścicielem działki nr [...] oraz współwłaścicielem działki nr [...], a więc położonych na obszarze objętym zaskarżonym planem miejscowym, posiada legitymację skargową w sprawie, a związek między zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną jest niewątpliwy. Zaskarżone postanowienia planu miejscowego istotnie kształtują sposób wykonywania przez skarżącego prawa własności nieruchomości, przez ustalenie planistycznego przeznaczenia działki nr [...] oraz wprowadzenie ograniczenia w sposobie korzystania z działki nr [...], a zatem mają bezpośredni wpływ na jego uprawnienia i obowiązki. Podkreślić przy tym należy, że sąd administracyjny orzeka w granicach interesu prawnego skarżącego, który ogranicza się jedynie do tych postanowień planu miejscowego (wymienionych wyżej), które kształtują zakres wykonywanych przez niego praw podmiotowych. Zgodnie z art. 53 § 2a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Obecna treść art. 101 u.s.g. nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia, wobec tego skargę na uchwałę podjętą w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można wnieść w każdym czasie. Spełniono zatem wymogi formalne skargi, co umożliwiło sądowi wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. W tym względzie na wstępie wyjaśnić należy, że wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Wedle art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Oceny zaś, czy uchwalony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zauważyć przy tym należy, że oceny zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy dokonywać na datę jego uchwalenia, bowiem treść jego postanowień determinują jedynie te przepisy, które wówczas obowiązywały (por.: wyrok NSA z 1 kwietnia 2010 r., II OSK 1730/09, CBOSA). Zaskarżoną uchwałę podjęto zaś w dniu 24 marca 2025 r., a więc w chwili obowiązywania u.p.z.p. w brzmieniu nadanym ustawą z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688, dalej: "nowelizacja"), która weszła w życie 24 września 2023 r. oraz w istotny sposób zmodyfikowała procedurę planistyczną. Uchwałę intencyjną podjęto jednak przed ww. datą, tj. 20 grudnia 2019 r. (na podstawie m.in. art. 14 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu nadanym Dz.U. 2019, poz. 506 ze zm.). Z brzmienia przepisów intertemporalnych zawartych w art. 67 ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 4 nowelizacji wynika natomiast, że: do spraw opracowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - w przypadku gdy nie wystąpiono o opinie i uzgodnienia przed dniem wejścia w życie nowelizacji (tj. przed 24 września 2023 r.), przepisy art. 2 pkt 28-35, art. 15 ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt 11-13, art. 16 ust. 1a oraz art. 17 pkt 6 u.p.z.p. stosuje się w brzmieniu nadanym nowelizacją (pkt 1); do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 u.p.z.p. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, z wyłączeniem opisanych tam obowiązków dotyczących zgodności planu z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (pkt 2); zaś w przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji, przepisy niewymienione wyżej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym (pkt 4). Skoro zatem w gminie Juchnowiec Kościelny nie wszedł dotychczas w życie plan ogólny, a procedura planistyczna została wszczęta przed dniem wejścia w życie nowelizacji, zakończyła się zaś po jej wejściu w życie, a o opinie i uzgodnienia wystąpiono przed dniem wejścia w życie nowelizacji (tj. 22 czerwca 2022 r.), to w sprawie niniejszej wszystkie przepisy prawa, o których mowa w ww. regulacji intertemporalnej, stosuje się w wersji dotychczasowej, tj. sprzed wejścia w życie nowelizacji. Dotyczy to również powołanego wyżej art. 28 ust. 1 u.p.z.p., który w brzmieniu dotychczasowym (Dz.U. 2023, poz. 977) stanowił, że: istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis powyższy ustanawia dwie podstawowe przesłanki zgodności z przepisami prawa uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego: przesłankę materialnoprawną, którą należy wiązać z dochowaniem zasad sporządzania aktu planistycznego, (które to zasady powinny być interpretowane jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej), a więc z merytoryczną zawartością ustaleń tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), a także standardów dokumentacji planistycznej; oraz przesłankę formalnoprawną, z którą wiąże się zachowanie procedury (trybu) sporządzenia planu i właściwości organu oraz która odnosi się do sekwencji czynności podejmowanych przez organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Podkreślić jednak należy, że na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nie każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi bowiem zostać ocenione jako istotne. O istotności naruszenia decyduje zaś jego wpływ na treść rozstrzygnięcia planistycznego, bądź na prawa uczestników procesu planistycznego (zwłaszcza właścicieli nieruchomości). W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa to uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Jak trafnie wskazał zaś NSA w wyroku z 26 maja 2020 r. (II OSK 1597/19, CBOSA): istotne naruszenie to takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego. Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. należy zaś traktować jako instrument służący eliminowaniu z obrotu planów miejscowych dotkniętych rażącymi wadliwościami (wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 1597/19, CBOSA). Oznacza to, że dla uwzględnienia skargi nie jest wystarczające naruszenie prawa, które nie jest kwalifikowane jako sprzeczność z prawem, a także nieistotne naruszenie zasad lub trybu jego sporządzania. Dokonana przez sąd analiza akt planistycznych wykazała, że w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia trybu sporządzenia planu miejscowego. Takich też zarzutów nie formułuje skarżący. Pokrótce jedynie zauważyć należy, że zachowano sekwencję czynności planistycznych prowadzących do uchwalenia planu miejscowego, opisaną w art. 14 i art. 17 u.p.z.p. (Dz.U. 2023, poz. 977), w tym: przed podjęciem uchwały intencyjnej wykonano analizę zasadności przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Juchnowiec Kościelny, w której ustalono także zakres prac planistycznych; przygotowano materiały geodezyjne do opracowania planu; wystąpiono o wymagane prawem opinie i uzgodnienia; rozpoznano złożone licznie wnioski; sporządzono opracowanie ekofizjograficzne, o którym mowa w art. 72 ust. 5 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2022, poz. 1079 ze zm.); wprowadzono zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień; powołano Gminną Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną w Juchnowcu Kościelnym; opracowano projekt planu miejscowego, który przekazano do uzgodnienia właściwym organom; sporządzono prognozę oddziaływania na środowisko projektu planu miejscowego; uzyskano stosowne uzgodnienia oraz opinie; ogłoszono w należyty sposób o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu; przeprowadzono dyskusję publiczną nad przyjętymi rozwiązaniami; rozpatrzono uwagi do projektu planu w formie zarządzenia Wójta Gminy Juchnowiec Kościelny; ogłoszono po raz drugi o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu; przeprowadzono po raz drugi dyskusję publiczną nad przyjętymi rozwiązaniami; rozpatrzono uwagi do projektu planu z drugiego wyłożenia w formie zarządzenia Wójta Gminy Juchnowiec Kościelny; ogłoszono po raz trzeci o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu; przeprowadzono po raz trzeci dyskusję publiczną na przyjętymi rozwiązaniami; rozpatrzono uwagi do projektu planu z trzeciego wyłożenia w formie zarządzenia Wójta Gminy Juchnowiec Kościelny. Zauważyć przy tym wypada, że o pracach planistycznych powiadamiano lokalną społeczność w sposób wymagany przepisami prawa, tj. przez umieszczenie stosownych obwieszczeń na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Gminy Juchnowiec Kościelny oraz w miejscowościach: Juchnowiec Górny, Juchnowiec Kościelny i Lewickie-Stacja, a także przez ich opublikowanie w BIP Gminy Juchnowiec Kościelny. Dodatkowo zaś obwieszczenie o przystąpieniu do sporządzeniu planu miejscowego oraz o możliwości i sposobie składania wniosków do niego, a także o wyłożeniu projektu planu po raz pierwszy i po raz trzeci do publicznego wglądu opublikowano w serwisie Monitor Urzędowy, zaś obwieszczenie o wyłożeniu projektu planu po raz drugi i po raz trzeci do publicznego wglądu, przekazano sołtysom wsi: Juchnowiec Górny, Juchnowiec Kościelny i Lewickie-Stacja. Okoliczność zaś zamieszczenia obwieszczeń na tablicach ogłoszeń dokumentowano w formie fotografii. Sąd zauważył, że brak jest w aktach planistycznych potwierdzenia zamieszczenia obwieszczenia o wyłożeniu po raz trzeci projektu planu do publicznego wglądu, na tablicach ogłoszeń wsi: Juchnowiec Górny, Juchnowiec Kościelny i Lewickie-Stacja. Wyłożenie to miało miejsce od 14 października 2024 r. do 12 listopada 2024 r., natomiast termin na złożenie uwag (o którym mowa w art. 17 pkt 11 u.p.z.p.) wyznaczono na 2 grudnia 2024 r. W związku z tym, że skarżący po raz pierwszy uwagi do projektu planu złożył 27 stycznia 2025 r. (a więc po ww. dacie), nie zostały one rozpoznane (zarządzenie Wójta Gminy Juchnowiec Kościelny o sposobie rozpatrzenia uwag do planu po wyłożeniu jego projektu po raz trzeci do publicznego wglądu datowane jest na 20 grudnia 2024 r.). Sąd nie dopatrzył się jednak w tej okoliczności istotnego naruszenia prawa, bowiem zakres zgłoszonych wówczas przez skarżącego uwag w istocie odpowiada treści rozpoznawanej skargi, która nie jest zasadna, co oznacza, że naruszenie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia planistycznego. Nie stwierdzono zatem w sprawie niniejszej istotnego naruszenia przesłanki formalnoprawnej, z którą wiąże się zachowanie procedury (trybu) sporządzenia planu. W ocenie sądu, okoliczności w jakich doszło do przeznaczenia działki nr [...] pod drogę wewnętrzną oraz ustanowienia na działce nr [...] kwestionowanego przez skarżącego ograniczenia w jej zagospodarowaniu, nie świadczą o zarzucanym w skardze nadużyciu przez gminę władztwa planistycznego oraz o niedochowaniu zasady proporcjonalności. Wyjaśnić przy tym należy, że na mocy art. 3 ust. 1 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym m.in. uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Owo uprawnienie planistyczne gminy, zwane również władztwem planistycznym, nie oznacza jednak pełnej swobody w ustalaniu przeznaczenia i sposobu zagospodarowania poszczególnych obszarów gminy. Brzmienie art. 1 ust. 2 pkt 1-13 u.p.z.p. obliguje bowiem organy planistyczne do uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym szeregu równorzędnych wartości, m.in.: wymagań ładu przestrzennego (pkt 1), wymagań bezpieczeństwa ludzi i mienia (pkt 5), prawa własności (pkt 7), potrzeby interesu publicznego (pkt 8), czy potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej (pkt 10). Ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne, o czym stanowi art. 1 ust. 3 u.p.z.p. W orzecznictwie podkreśla się, że poza regulacjami ustawodawstwa, organy gminy przy stanowieniu treści aktu planistycznego, muszą uwzględnić również regulacje konstytucyjne, w tym ustanowioną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności, unormowaną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa, a także wynikający z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP zakaz nadmiernej ingerencji w chronione prawo własności (por. wyroki NSA: z 14 marca 2018 r., II OSK 1293/16; 26 października 2016 r., II OSK 145/15; 22 marca 2017 r., II OSK 1861/15; 13 marca 2019 r. II OSK 1026/17 - CBOSA) – przepis ten stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Zauważyć wypada, że jakkolwiek prawo własności nie jest prawem nieograniczonym i absolutnym, to korzysta z najdalej idących gwarancji ochrony wynikających z Konstytucji RP oraz ustaw. Regulacjom przewidującym ochronę prawa własności (np. art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), towarzyszą jednocześnie normy dopuszczające ingerencję w to prawo (np. art. 64 ust. 3 Konstytucji RP stanowiący, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności). Takie ograniczenie prawa własności na gruncie u.p.z.p., zawiera art. 6 ust. 1 u.p.z.p. stanowiący, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Oznacza to, że ustalenia planu miejscowego zawsze (lecz w różnym stopniu) wkraczają w sferę praw podmiotowych właścicieli nieruchomości. Podkreślić jednak należy, że planistyczne kształtowanie wykonywania prawa własności, będące de facto ograniczeniem wykonywania tego prawa, powinno być należycie uzasadnione i mieścić się w granicach obowiązującego porządku prawnego - w tym w granicach chronionych konstytucyjnie wartości. Szczególnie istotne jest w tym względzie dochowanie wymogu proporcjonalności, zwanego również zakazem nadmiernej ingerencji. Wyraża się on w konieczności zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (w tym przypadku prawa własności), a zamierzonym celem danej regulacji prawnej (w szczególności jej pozytywnym efektem) i oznacza konieczność wyważenia tych dóbr (wartości), których pełna realizacja nie jest możliwa. Wymóg ten zawarty jest w treści wspomnianego uprzednio art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że: ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób; ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Skoro zatem rozwiązania prawne przyjęte w u.p.z.p. opierają się na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki, a tym samym rodzą konieczność rozważnego ich wyważenia, to dopuszczalna jest tylko taka ingerencja przez organ planistyczny w uprawnienia właścicielskie, która mieści się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Władztwo to w żadnym wypadku nie może być nadużywane i niezależnie od legalności działań organu, jest oceniane pod kątem ewentualnego nadużycia uprawnień planistycznych. Przekroczenie zaś tych uprawnień, polegające na ograniczeniu prawa własności nieruchomości w sposób niezgodny z zasadą proporcjonalności i równości, stanowi o istotnym naruszeniu zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Z takim nadużyciem władztwa planistycznego nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. W ocenie sądu ingerencja w sferę prawa własności skarżącego pozostaje bowiem w racjonalnej, odpowiednio wyważonej proporcji do celów, które ma ona spełniać. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że ustalenia planu miejscowego realizują wymogi wynikające z art. 1 ust. 2-4 u.p.z.p., a wyznaczając nowe tereny z możliwością sytuowania nowej zabudowy, uwzględniono m.in. wymagania ładu przestrzennego i efektywnego gospodarowania przestrzenią, w tym przez ustalenie przeznaczenia terenów i parametrów zabudowy oraz zapewnienie właściwej obsługi komunikacyjnej i wyposażenia w infrastrukturę techniczną. Zauważyć przy tym wypada, że u.p.z.p. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, tj. Dz.U. 2023, poz. 977) rozróżnia elementy określane w planie miejscowym obligatoryjnie, od elementów fakultatywnych - zawarte odpowiednio w art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. Do elementów obligatoryjnych należy m.in.: przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (ust. 2 pkt 1), zasady kształtowania zabudowy oraz linie zabudowy (ust. 2 pkt 6) oraz zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (pkt 10). W chwili podejmowania zaskarżonego aktu prawa miejscowego istniała zatem podstawa prawna, na mocy której organ planistyczny określił przeznaczenie działki nr [...] oraz wyznaczył linie zabudowy na działce nr [...]. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestionowanego przez skarżącego przeznaczenia planistycznego działki nr [...] jako drogi wewnętrznej (13KR), sąd zauważa, że analiza treści części tekstowej oraz graficznej planu miejscowego oraz weryfikacja stanu faktycznego wynikającego z danych przestrzennych udostępnionych na portalu informacyjnym gminy Juchnowiec Kościelny (juchnowieckoscielny.e-mapa.net) wykazała, że działka ta stanowi "ślepą" drogę dojazdową do działek nr [...] i jako taka jest wykorzystywana na potrzeby zabudowy mieszkaniowej posadowionej na działkach nr [...]. Takiego przeznaczenia działki nie kwestionuje również sam skarżący, zaś jego pełnomocnik podczas rozprawy przyznał, że działka ta została wydzielona w celu skomunikowania pozostałych czterech działek (wszystkie działki wydzielono z jednej większej działki). W działce tej posadowione są przyłącza energetyczne oraz teletechniczne, zaś wedle twierdzeń organu, prawdopodobne jest także posadowienie w przyszłości sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Twierdzenie to znajduje oparcie w zapisach planu, bowiem z treści § 20 planu miejscowego, w którym uregulowano zasady dotyczące budowy i rozbudowy systemów infrastruktury technicznej (w tym: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i elektroenergetycznej) wynika, że planowana jest w przyszłości realizacja sieci wodociągowej (vide: pkt 5 ww. przepisu) oraz gminnej sieci kanalizacji sanitarnej, z odprowadzeniem do gminnej oczyszczalni ścieków znajdującej się poza granicami planu (vide: pkt 9 ww. przepisu). Z kolei brzmienie § 44 ust. 3 pkt 1 planu miejscowego wprost dopuszcza w ramach przeznaczenia terenu o symbolu 13KR realizację m.in. sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Droga wewnętrzna zapewnia zatem nie tylko racjonalną obsługę komunikacyjną działek prywatnych, ale również uwzględnia potrzebę zapewnienia dla nich dostępu do mediów, których elementy będą mogły być zlokalizowane właśnie w drodze wewnętrznej. Organ zwraca przy tym uwagę na kształt przedmiotowej działki oraz okoliczność wydzielenia jej z zachowaniem niezbędnych kątów widoczności dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu. Istotnie działka ta posiada podłużny wąski kształt, rozszerzający się u styku z inną drogą wewnętrzną (12KR) - typowy dla nieruchomości drogowych. W ocenie sądu kształt ten świadczy jednoznacznie o jej zamierzonym i celowo zrealizowanym, drogowym przeznaczeniu – co więcej wykorzystywanym na potrzeby obsługi komunikacyjnej budynków na działkach nr [...] (o czym świadczą też wydane w latach 2020-2021 decyzje o ustaleniu warunków zabudowy tych działek). Skoro zatem działka ta stanowiła i stanowi obecnie drogę dojazdową i w takim też celu została wydzielona, jej drogowe przeznaczenie było celowe oraz zasadne. Pozbawione podstaw faktycznych są zatem twierdzenia pełnomocnika skarżącego, jakoby przeznaczenie działki nr [...] powinno pozostać budowlane, a co więcej - w odniesieniu do wydanych warunków zabudowy na działkach nr [...], organ planistyczny pozbawiłby w takim przypadku działki te dostępu do drogi publicznej i obsługi komunikacyjnej oraz naraziłby się na odpowiedzialność odszkodowawczą. Ustalanie zasad rozbudowy i budowy systemów komunikacji jest obowiązkowym elementem planu miejscowego. Co zaś kluczowe, przy ocenie ustaleń planistycznych z perspektywy granic władztwa planistycznego, przeznaczenie ww. działki pod wspomnianą drogę wewnętrzną nie prowadzi do utraty możliwości jej wykorzystania zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, które jest de facto drogowe. Nie budzi przy tym wątpliwości, że terenom przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną powinny towarzyszyć tereny przeznaczone pod drogi dojazdowe do istniejącej i planowanej zabudowy. Sąd zauważa, że żadne przepisy prawa nie nakładają na organ planistyczny obowiązku przeznaczenia wszystkich dróg dojazdowych wytyczonych w planie miejscowym pod drogi publiczne. Ani przepisy u.d.p., ani rozporządzenie MI nie dają podstaw normatywnych do ograniczania układu komunikacyjnego przez organ planistyczny wyłącznie do dróg publicznych, ale dopuszczają wręcz, aby układ ten współtworzyły szlaki komunikacyjne innego rodzaju, w tym drogi wewnętrzne. Podobnie ani z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., ani z art. 6 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.), nie wynika obowiązek zapewnienia komunikacji terenów mieszkaniowych wyłącznie przez drogi publiczne. Podmioty, których nieruchomości mają być lub są przeznaczone albo wykorzystywane na cele mieszkaniowe, winny liczyć się z tym, że elementem rozwiązań komunikacyjnych mogą być również drogi wewnętrzne, utrzymywane przez ich właścicieli (użytkowników wieczystych), a nie wyłącznie przez sieć dróg publicznych (wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., II OSK 2026/15, CBOSA) – tym bardziej w sytuacji, gdy (jak w niniejszej sprawie) przedmiotowa droga służyć ma obsłudze terenów przeznaczonych pod indywidualną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a nie komunikacji ogólnodostępnej (co zauważył sam skarżący). Uwzględniając zatem strukturę własności na danym terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, dotychczasowy planistyczny sposób jego skomunikowania z drogami publicznymi oraz względnie niską intensywność użytkowania przedmiotowej drogi, uznać należy, że organ planistyczny nie naruszył władztwa planistycznego, ani zasady proporcjonalności, kwalifikując przedmiotową działkę jako drogę wewnętrzną, a nie publiczną. Sąd zauważa przy tym, że droga 13KR wpisuje się w układ dróg wewnętrznych oraz publicznych planu miejscowego, a jej przebieg i parametry zostały wytyczone wedle istniejących granic geodezyjnych. Rację ma przy tym organ, że przepisy rozporządzenia MI nie określają minimalnej szerokości dróg publicznych, lecz precyzują minimalną szerokość poszczególnych jej elementów, w tym pasa ruchu na jezdni z co najmniej dwoma pasami ruchu, która zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MI dla drogi klasy D (droga dojazdowa kategorii gminnej) wynosi standardowo 2,50 m. Natomiast szerokość pobocza o nawierzchni gruntowej przy jezdni drogi klasy D nie powinna być mniejsza niż standardowo 0,75 m (§ 23 ust. 10 pkt 5 rozporządzenia MI). Twierdzenie organu, że szerokość drogi 13KR (5 m) jest zbyt mała, aby mogła ona pełnić funkcje prawidłowej drogi publicznej, znajduje zatem oparcie w przepisach prawa – co przemawia również za brakiem nadużycia władztwa planistycznego. Ponadto sąd zauważa, że zakwalifikowanie przedmiotowej drogi do kategorii drogi publicznej mogłoby wiązać się z koniecznością jej poszerzenia kosztem m.in. powierzchni działki nr [...], co stanowiłoby niewątpliwie większą ingerencję w prawo własności skarżącego. Reasumując, w ocenie sądu, przyjęte rozwiązania planistyczne w zakresie działki nr [...], nie wykraczają poza granice kompetencji władczej do kształtowania ładu przestrzennego na terenie podlegającym władzy gminy i nie można ich uznać za dowolne, bądź naruszające zasady proporcjonalności, czy równości wobec prawa. Nie prowadzą również do naruszenia istoty przysługujących skarżącemu praw do nieruchomości, bowiem działka ta pozostaje nadal we współwłasności skarżącego, a jej planistyczny sposób wykorzystania odpowiada dotychczasowemu. Zaskarżona regulacja jest zatem wynikiem zrównoważenia potrzeb komunikacyjnych indywidualnych członków społeczności lokalnej oraz ochrony własności prywatnej. Nie ma ona charakteru arbitralnego, lecz uwzględnia uwarunkowania obszaru objętego planem miejscowym, który nie przesądza o niemożliwości nadania w przyszłości przedmiotowej drodze statusu drogi publicznej. Przechodząc zaś do kwestii dotyczącej określenia linii nieprzekraczalnej zabudowy w planie miejscowym, należy mieć na uwadze funkcje, jakie ma pełnić linia zabudowy. W świetle art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. linia zabudowy stanowi element kształtujący zabudowę i zagospodarowanie terenu, a jej wyznaczenie może pełnić funkcję nakazu realizacji obiektu wyłącznie wzdłuż takiej linii, albo rolę oddzielającą teren wolny od zabudowy od terenu, na którym zabudowa jest przewidziana, stanowiąc wyłącznie nieprzekraczalną granicę zabudowy – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Przy jej pomocy w planie miejscowym określono zatem granicę, której zabudowa nie może przekroczyć (nieprzekraczalna linia zabudowy). Linię tą oznaczono na rysunku planu na działce nr [...] w odległości 6 m od granicy z działkami drogowymi. Skarżący twierdzi, że wskutek wyznaczenia tejże linii od strony działki nr [...], ograniczono mu możliwość zabudowy działki nr [...] o ponad 11%, co w nieuzasadnionej mierze ingeruje w jego prawo własności. Do powyższego odniósł się szczegółowo organ planistyczny w odpowiedzi na skargę, podnosząc, przy uwzględnieniu powierzchni działki nr [...] (663 m2), a także wyznaczonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią, powierzchnia możliwa do zabudowy tej działki wynosi 247 m2. Oznacza to, że skarżący może wykorzystać ww. działkę na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (5MN). Tymczasem w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie zatem właściciela nieruchomości części atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą – nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Zaskarżony plan, w omawianym zakresie, jakkolwiek ogranicza władztwo skarżącego, to nie uniemożliwi jednak skarżącemu zrealizowania na działce nr [...] zabudowy zgodnej z przeznaczeniem planistycznym. Co więcej wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony drogi wewnętrznej, podyktowane zostało względami ewentualnej rozbudowy sieci infrastruktury technicznej, czy kwestiami ochrony ładu przestrzennego i spójnego kształtowania zabudowy. Organ podniósł przy tym, że niemal wszystkie budynki w okolicy zostały zrealizowane w odległości nie mniejszej niż 6 m od dróg i ciągów komunikacyjnych, natomiast wszystkie budynki w sąsiedztwie działki nr [...] zlokalizowane są odległości nie mniejszej niż ww. linia zabudowy. Istotnie, poza działką nr [...], wszystkie trzy pozostałe działki zlokalizowane przy drodze wewnętrznej 13KR, zostały zabudowane budynkami mieszkalnymi. Budynki te posadowiono z uwzględnieniem wyznaczonej na mapie nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony działki nr [...], przy czym budynek na działce nr [...] zlokalizowano bezpośrednio wzdłuż tej linii, zaś budynki na działkach nr [...] w odsunięciu od tej linii (w głąb działek). Analogiczna linia nieprzekraczalnej zabudowy (6 m) została wyznaczona na rysunku planu od granicy działki drogowej nr [...], zarówno na obszarze 5MN, jak i na obszarze 4MN zlokalizowanym po jej drugie stronie. W tym względzie postanowienia planu miejscowego pozostają spójne oraz zrozumiałe w aspekcie konieczności zachowania istniejącego ładu przestrzennego. Wyznaczenie zaś nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości odpowiadającej tej określonej w art. 43 ust. 1 P.r.d. (regulującym dopuszczalną linię zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej), umożliwia w przyszłości gminie przekształcenie drogi wewnętrznej w drogę gminną – co jak wynika z treści skargi, odpowiadałoby postulatom skarżącego. W ocenie sądu wprowadzenie w zaskarżonej uchwale zapisu o nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony drogi wewnętrznej, w realiach niniejszej sprawy, nie wykroczyło zatem poza przysługujące gminie władztwo planistyczne, w którego pojęciu mieszczą się wprowadzane przez plany miejscowe ograniczenia w wykonywaniu prawa własności. Te zaś ograniczenia, które kwestionuje skarżący, nie zostały wprowadzone arbitralnie, ani nieproporcjonalnie, a ich wprowadzenie poprzedziło trzykrotne udostepnienie projektu planu miejscowego do publicznego wglądu. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 21 marca 2018 r., II OSK 2383/17 (CBOSA), w którym stwierdzono, że dla oceny zarzutu nadużycia władztwa planistycznego istotne znaczenie ma również okoliczność, czy skarżący lub ich poprzednicy prawni, na etapie prac planistycznych, zgłaszali zarzuty lub protesty wobec projektu planu. Jak wynika zaś z akt procedury planistycznej, skarżący nie zgłosił w wyznaczonych terminach żadnych uwag, a ponadto nie brał udziału w dyskusjach publicznych przeprowadzonych 14 grudnia 2023 r., 10 kwietnia 2024 r. i 16 października 2024 r. Przy czym sąd zauważa, że już pierwszy projekt planu udostępniony publicznie w dniach od 2 listopada 2023 r. do 21 grudnia 2023 r. zakładał zarówno identyczne przeznaczenie działki nr [...] jak i analogiczną linię nieprzekraczalnej zabudowy na działce nr [...], jak te przyjęte w uchwalonym planie, a które to rozwiązania planistyczne sąd uznał za dopuszczalny i racjonalny element polityki przestrzennej gminny W efekcie wszystkie podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Mając na uwadze powyższe, sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Sz 896/25 · 2 kwietnia 2026
I SA/Sz 896/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2026-04-02
Sygnatura: I SAB/Sz 4/26 · 2 kwietnia 2026
I SAB/Sz 4/26 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2026-04-02
Sygnatura: VII SA/Wa 2211/25 · 2 kwietnia 2026
VII SA/Wa 2211/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2026-04-02
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny