II SA/Gd 135/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 grudnia 2025 r. nr 010070/684/9582298/2024 w przedmiocie świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2025 r. nr 010070/684/9582298/2024.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 2 października 2024 r. A. B. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") złożyła wniosek o świadczenie "aktywni rodzice w pracy". W rubryce "dane osoby, z którą wychowuję dziecko" Wnioskodawczyni wpisała dane Ł. G. W piśmie z 22 stycznia 2025 r. Strona poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "organ pierwszej instancji"), że we wniosku z 2 października 2024 r. popełniła błąd. Wnioskodawczyni oświadczyła, że opiekę nad dzieckiem sprawuje samodzielnie. Pismem z 28 stycznia 2025 r. ZUS wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego, że jest ona objęta ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. W dniu 7 lutego 2025 r. Strona przesłała do ZUS kserokopię umowy o pracę oraz skan wydruku potwierdzającego podleganiu ubezpieczeniu. Natomiast w piśmie z 9 lutego 2025 r. Wnioskodawczyni wyjaśniła m.in., że we wniosku z 2 października 2024 r. podała dane Ł. G., ponieważ jest on ojcem ich córki. Strona zaznaczyła, że Ł. G. mieszka pod innym adresem niż ona, ponieważ nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Decyzją z 4 marca 2025 r. ZUS odmówił Wnioskodawczyni prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy". Organ pierwszej instancji podał, że nie może przyznać Stronie wnioskowanego świadczenia, ponieważ drugi rodzic dziecka nie osiągnął minimalnego poziomu aktywności zawodowej określonego w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (Dz. U. z 2024 r., poz. 858 ze zm.) - dalej: "Ustawa". Wskazano, że podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia jest niższa od minimalnej indywidualnej podstawy wymiaru składek wymaganej dla celów nabycia prawa do świadczenia. ZUS wskazał również, że na podstawie danych pozyskanych z KRUS ustalił, iż drugi rodzic dziecka nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, o którym mowa w Ustawie; nie podlega również obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba pozostająca w stosunku służbowym. Organ pierwszej instancji podał, że z treści art. 10 Ustawy wynika, iż świadczenie przysługuje, jeśli osoba ubiegająca się o nie oraz osoba, z którą wspólnie wychowuje dziecko osiągają przychód, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi co najmniej 100 % minimalnego wynagrodzenia za pracę (łączna podstawa wymiaru składek). Natomiast podstawa, od której opłacane są składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdej z osób, które wychowują dziecko (indywidualna podstawa wymiaru składek), nie może być niższa od: 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, 30 % minimalnego wynagrodzenia za pracę - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz które nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zaznaczono, że podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników oraz podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100 % minimalnego wynagrodzenia za pracę. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Wnioskodawczynię Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS", "organ odwoławczy") decyzją z 15 grudnia 2025 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu Prezes ZUS przytoczył treść przepisów art. 7 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 Ustawy wskazując następnie, że Ł. G. - zgodnie z odczytem danych zapisanych na koncie ubezpieczonego w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS - w okresie objętym decyzją został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego od 3 grudnia 2021 r. z tytułu umowy zlecenia i podlega z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z wykazaną podstawą na te ubezpieczenia za okres od października 2024 r. do stycznia 2024 r. w wysokości 175 zł i od lutego 2025 r. do nadal w wysokości 305 zł, nie figuruje w rejestrze KRUS we wskazanym okresie, nie podlega też obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba pozostająca w stosunku służbowym. Organ odwoławczy poinformował, że minimalne wynagrodzenie od 1 lipca 2024 r. wynosiło 4.300 zł, a od 1 stycznia 2025 r. wynosi 4.666 zł. Wobec faktu, że podstawa wymiaru składek z tytułu podlegania przez Ł. G. ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu od października 2024 r. do nadal jest niższa niż 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym, tj. do 31 grudnia 2024 r. kwoty 2.150 zł i od 1 stycznia 2025 r. kwoty 2.333 zł, to w myśl art. 10 ust. 1 Ustawy nie został spełniony przez ojca dziecka warunek indywidualnej aktywności zawodowej. Prezes ZUS wskazał następnie, że w dniu 16 września 2024 r. Wnioskodawczyni została zgłoszona do obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z tytułu umowy o pracę na pełny etat. Za okres od 1. do 22. października 2024 r. płatnik składek wykazał podstawę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w wysokości 2.461,90 zł, natomiast od 23. do 31. października 2024 r. Strona była na zasiłku opiekuńczym z tytułu zatrudnienia, który został wypłacony w kwocie 973,35 zł. Wskazano również, że w okresie od 1. do 5. listopada 2024 r. Wnioskodawczyni przebywała na zasiłku opiekuńczym, który został wypłacony w kwocie 540,75 zł, natomiast od 6. do 12. listopada 2024 r. płatnik składek wykazał okres nieusprawiedliwionej nieobecności Strony w pracy, zaś w raporcie ZUS RCA podstawę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości 3.290 zł. Za grudzień 2024 r. została wykazana za Stronę w ZUS RCA podstawa na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w wysokości 2.927,20 zł, a za styczeń, luty i marzec 2025 r. podstawy w wysokości 4.700 zł. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy ocenił, że w okresie objętym decyzją Wnioskodawczyni spełniła warunek indywidualnej aktywności zawodowej w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy. Prezes ZUS zaznaczył, że zgodnie z Ustawą przy ustalaniu prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" weryfikacji podlega spełnienie jednoczesnego warunku aktywności zawodowej Strony i Ł. G. w okresie, na który jest ustalane prawo do tego świadczenia. Wobec czego, brak spełnienia warunków ustawowych przez jednego z rodziców skutkuje brakiem prawa do świadczenia. W ocenie organu odwoławczego Wnioskodawczyni nie przysługuje świadczenie "aktywni rodzice w pracy", ponieważ Ł. G. od 1 października 2024 r., na który mogłoby być ustalone prawo do tego świadczenia, nie był aktywny zawodowo w rozumieniu przepisów Ustawy. Prezes ZUS zaznaczył, że skoro Strona dokonała wyboru, tj. zaznaczyła, że córkę wychowuje wspólnie z Ł. G., który nie spełnił indywidulanego warunku aktywności zawodowej, tj. jego zarobki są poniżej 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę od października 2024 r. do nadal, to od 1 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. świadczenie "aktywni rodzice w pracy" Wnioskodawczyni nie przysługuje. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że skoro Strona miała świadomość, iż popełniła błąd, wskazując we wniosku drugą osobę, z którą wspólnie wychowuje córkę, należało złożyć nowy, poprawnie wypełniony wniosek. Prezes ZUS podkreślił, że postępowanie o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" jest postępowaniem wnioskowym i zdeterminowanym przez wnioskodawcę, który inicjuje postępowanie składając wniosek. W przypadku zmiany sytuacji rodzinnej należy złożyć nowy wniosek, uwzględniający te zmiany, ZUS nie jest zaś uprawniony do korygowania wniosków złożonych przez wnioskodawców. W skardze na decyzję Prezesa ZUS z 15 grudnia 2025 r. A. B., wnosząc o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzuciła jej naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej "k.p.a.", poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego; 2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywatela do organów państwa; 3) art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego poinformowania strony o obowiązkach dowodowych; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji mimo wskazanych uchybień. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w toku postępowania organ wezwał ją wyłącznie do uzupełnienia danych dotyczących jej własnej aktywności zawodowej (wezwanie z 28 stycznia 2025 r.). Wezwanie to nie zawierało żadnych żądań ani pouczeń dotyczących konieczności przedstawienia danych lub dokumentów odnoszących się do drugiego rodzica dziecka. Pomimo tego, w decyzji odmownej, a następnie w decyzji utrzymującej ją w mocy, organ oparł rozstrzygnięcie na rzekomym braku spełnienia warunków przez drugiego rodzica dziecka. W ocenie Strony stanowi to rażącą sprzeczność w działaniu organu, który nie może czynić jej zarzutu niewykazania okoliczności, do których wykazania nigdy jej nie wezwał. Skarżąca podkreśliła, że nie posiadała ani faktycznej ani prawnej możliwości pozyskania danych dotyczących zatrudnienia i dochodów drugiego rodzica dziecka, podczas gdy organ dysponował tymi informacjami z urzędu. Dodatkowo organ pominął liczne pisma składane przez Skarżącą za pośrednictwem PUE ZUS oraz interwencje Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, nie odnosząc się do nich w uzasadnieniu decyzji. Strona zwróciła uwagę, że w decyzji organ sam potwierdził, iż spełnia ona warunek indywidualnej aktywności zawodowej, co czyni odmowę przyznania świadczenia jeszcze bardziej niezrozumiałą i sprzeczną z zasadą pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Końcowo podniesiono, że organ nie może obciążać strony negatywnymi skutkami własnych zaniedbań w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności gdy nie wezwał strony do przedłożenia określonych informacji, a następnie oparł się na ich braku. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS, wnosząc o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 grudnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 4 marca 2025 r. odmawiającą A. B. prawa do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy". Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć są przepisy ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (Dz. U. z 2024 r., poz. 858 ze zm.), która określa warunki nabywania prawa do świadczeń wspierających rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka oraz zasady przyznawania i wypłacania tych świadczeń (art. 1). Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z uwzględnieniem art. 11 ust. 3, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, albo 3) osobie pełniącej funkcję rodziny zastępczej albo osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2025 r., poz. 49 i 1301 oraz z 2026 r. poz. 187 i 203). W myśl art. 10 ust. 1 Ustawy w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie to przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie lub otrzymująca to świadczenie, jak i osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi niemniej niż 100 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż: 1) 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia; 2) 30 % minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 54 Ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), przy czym organem wyższego stopnia w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 1). W sprawach o świadczenia "aktywny rodzic" realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę przepisu art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2). Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że w sprawach o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" organy administracji publicznej, jakimi niewątpliwie są Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, są zobligowane do przestrzegania m.in. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona następuje zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Konsekwencją obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym, obok innych wymogów decyzji, obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob.: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2022; C. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el.). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Innymi słowy, nie chodzi o to by przytaczać treść czy konkluzje przedłożonych dowodów, ale żeby dokonać ich oceny. W judykaturze podkreśla się, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. Ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia istotnych rozbieżności w materiale dowodowym, bez ich wyliczenia, a następnie próby wyjaśnienia, stanowi istotne naruszenie przepisów prawa (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 21 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 693/23, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwentnie też przyjmuje się, że zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy powinny być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (zob. wyrok WSA w Lublinie z 23 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 675/23). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że powyższym wymogom orzekające w sprawie organy nie sprostały, prowadząc postępowanie z naruszeniem wskazanych wyżej reguł procesowych. Odmawiając Skarżącej prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" organ pierwszej instancji wskazał, że drugi rodzic dziecka nie osiągnął minimalnego poziomu aktywności zawodowej określonego w art. 10 ust. 1 Ustawy. ZUS pominął jednak całkowicie wskazywaną przez Stronę okoliczność, że we wniosku z 2 października 2024 r. popełniła błąd wskazując Ł. G. jako osobę, z którą wychowuje córkę N. Należy zauważyć, że zarówno w piśmie z 22 stycznia 2025 r., jak i piśmie z 9 lutego 2025 r. Skarżąca wyjaśniła, że we wniosku z 2 października 2024 r. podała dane Ł. G., ponieważ jest on ojcem ich córki. Strona zaznaczyła jednak, że opiekę nad córką sprawuje samodzielnie, zaś Ł. G. mieszka pod innym adresem niż ona, ponieważ nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Do powyższych okoliczności odniósł się Prezes ZUS w uzasadnieniu decyzji z 15 grudnia 2025 r. wskazując, że skoro Skarżąca miała świadomość, iż popełniła błąd, wskazując we wniosku drugą osobę, z którą wspólnie wychowuje córkę, powinna była złożyć nowy, poprawnie wypełniony wniosek. Z powyższym stanowiskiem Prezesa ZUS nie można się zgodzić, gdyż stanowi ono nie tylko przejaw nadmiernego formalizmu, ale również nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących regulacjach prawnych. O ile rację ma organ odwoławczy, że postępowanie o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" jest postępowaniem wnioskowym i zdeterminowanym przez wnioskodawcę, który inicjuje postępowanie składając wniosek, o tyle nie można zgodzić się z twierdzeniem, że w ramach tego postępowania nie jest dopuszczalne korygowanie wniosku. W powyższym zakresie należy zwrócić uwagę na regulacje zawarte w art. 45 Ustawy, z których wynika, że w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wzywa wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). W przypadku gdy wnioskodawca złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia "aktywny rodzic" bez wymaganych dokumentów, w tym oświadczeń, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku o ustalenie prawa do świadczenia "aktywny rodzic" bez rozpatrzenia (ust. 2). W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest brak wydania dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym w odrębnych przepisach terminie, świadczenie "aktywny rodzic" przysługuje, począwszy od dnia, w którym wniosek został złożony (ust. 3). Z przytoczonych regulacji wynika, że w postępowaniu o przyznanie świadczenia "aktywni rodzice w pracy" ZUS dysponuje instrumentami umożliwiającymi wezwanie wnioskodawcy do poprawienia lub uzupełnienia wniosku. Z regulacji tych nie wynika przy tym, że chodzi wyłącznie o braki wniosku dostrzeżone przez ZUS z urzędu. Skoro Skarżąca dwukrotnie informowała ZUS o błędzie, jaki popełniła we wniosku złożonym w dniu 2 października 2024 r., obowiązkiem organu było umożliwienie Stronie skorygowania tego wniosku. Jeżeli natomiast organy miały jakiekolwiek wątpliwości związane ze sprawowaniem opieki nad N. G. (wyłącznie przez Skarżącą, czy wspólnie z Ł. G.), mogły skorzystać z możliwości, jakie ustawodawca przyznał im w art. 42 Ustawy. ZUS może bowiem zwrócić się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywny rodzic" kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 1214 ze zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 i art. 120 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję ZUS z 4 marca 2025 r. Ponownie rozpoznając sprawę ZUS uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy (art. 153 P.p.s.a.). W razie wątpliwości związanych ze sprawowaniem opieki nad N. G. ZUS zweryfikuje je w sposób, o którym mowa w art. 42 Ustawy, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie spełniające wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożył organ administracji publicznej w odpowiedzi na skargę (k. 23 akt sądowych), a Strona w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.[pic]