II SA/Gd 800/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr NSP-VIII.7581.1.135.2025.PG w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie udostępnienia nieruchomości w celu wykonania demontażu elementów elektromagnetycznej linii napowietrznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej P. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

P. A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Wojewody Pomorskiego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. Starosta Człuchowski, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej (dalej jako: "organ I instancji", "Starosta") zobowiązał właścicielkę nieruchomości położonej w obrębie Nr [...], gmina R., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 40,8747 ha, dla której Sąd Rejonowy w Człuchowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW [...], do udostępnienia – na okres 6 miesięcy licząc od dnia rozpoczęcia prac - części nieruchomości Spółce E. S.A. w celu wykonania demontażu elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV w postaci przewodów i sześciu słupów elektroenergetycznych SN-15 kV, w ramach zadania inwestycyjnego polegającego na budowie sieci elektroenergetycznej SN-15 kV kablowej i napowietrznej relacji GPZ [...] na odcinku [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. A. (dalej jako: "strona", "skarżąca"). Wojewoda Pomorski (dalej jako: "organ odwoławczy", "Wojewoda"), postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2025 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść przepisu art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") organ odwoławczy wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji wynika, iż strona odebrała przesyłkę w dniu 9 lipca 2025 r. Tym samym ustawowy termin na wniesienie odwołania upływał z dniem 23 lipca 2025 r. Z pieczęci znajdującej się na kopercie, w której nadano odwołanie wynika natomiast, że strona nadała przedmiotową korespondencję w placówce pocztowej w dniu 24 lipca 2025 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do wniesienia środka odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła m. in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 129 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie go w sytuacji, gdy faktycznie nie przekroczyła terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wbrew stanowisku organu odwołanie wniosła nie w dniu 24 lipca 2025 r., a dzień wcześniej, w dniu 23 lipca 2025 r. Pieczęć przystawiona na kopercie zawierającej odwołanie zawierała błędną datę. Na potwierdzenie powyższej okoliczności skarżąca przedstawiła wydruki z systemu monitoringu Poczty Polskiej potwierdzające nadanie przesyłek pocztowych o numerach [...] i [...] w dniu 23 lipca 2025 r., wygenerowane elektronicznie potwierdzenie wykonania czynności – dokonania opłaty za nadanie listów w dniu 23 lipca 2025 r., kopie zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek pocztowych potwierdzające ich doręczenie organowi w dniu 24 lipca 2025 r., a także wydruk z korespondencji elektronicznej potwierdzających zgłoszenie reklamacji na usługi Poczty Polskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wskazał, że podniesione okoliczności nie były mu znane w dniu wydawania kwestionowanego postanowienia. Zawarte w skardze wnioski wykraczają jednak poza kompetencje organu, a zatem skarga nie mogła zostać uwzględniona w całości poprzez tryb autokontroli. Przy piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2025 r. skarżąca przesłała do Sądu odpowiedź Poczty Polskiej na złożoną reklamację, potwierdzającą że przesyłki pocztowe nr [...] i [...] zostały nadane w dniu 23 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 28 sierpnia 2025 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Starosty Człuchowskiego z dnia 18 czerwca 2025 r. w przedmiocie orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że odwołanie wniesione przez stronę postępowania z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. prowadzi do uznania, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest w takim przypadku, zgodnie z treścią art. 134 k.p.a., stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tym etapie postępowania poza jakąkolwiek oceną organu pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego, jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie. Wobec faktu, że zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, w przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., sąd ten bada jedynie, czy organ wykazał w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, że zachodziła w sprawie niedopuszczalność odwołania czy też doszło do uchybienia terminu do jego wniesienia. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja organu I instancji z dnia 18 czerwca 2025 r. została doręczona skarżącej w dniu 9 lipca 2025 r. Zarówno organ, jak i strona skarżąca nie kwestionują daty doręczenia decyzji organu I instancji. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast stwierdzenie rzeczywistej daty, w której skarżąca złożyła odwołanie. Na stemplu pocztowym umieszczonym na przesyłce zawierającej odwołanie od powyższej decyzji widnieje data 24 lipca 2025 r. Na prezentacie Starostwa Powiatowego w Człuchowie, umieszczonej na odwołaniu, jako datę wpływu korespondencji do organu również wskazano datę 24 lipca 2025 r. Wojewoda, przyjmując, że skarżąca nadała korespondencję w placówce pocztowej w dniu 24 lipca 2025 r. uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W skardze do Sądu skarżąca wyjaśniła, że odwołanie wniosła listem poleconym w dniu 23 lipca 2025 r. w Urzędzie Pocztowym C., na potwierdzenie czego przedłożyła wydruk zrzutu ekranu z systemu monitoringu Poczty Polskiej potwierdzający nadanie przesyłki we wskazanej dacie, wydruk potwierdzający uiszczenie opłaty za przesyłkę z tej samem daty, a także kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki przez adresata – Starostwo Powiatowe w Człuchowie - w dniu 24 lipca 2025 r. W dodatkowym piśmie procesowym skarżąca przedstawiła odpowiedź Poczty Polskiej na zgłoszenie reklamacyjne na okoliczność daty nadania przedmiotowej przesyłki, potwierdzającą nadanie przesyłki w dniu 23 lipca 2025 r. Wskazane powyżej dokumenty zostały przedłożone przez stronę dopiero na etapie postępowania sądowego. Organ odwoławczy miał możliwość zapoznania się z przedstawionymi przez stronę okolicznościami i ustosunkowania się do nich, co potwierdził w odpowiedzi na skargę wskazując jednocześnie, że z uwagi na zawarte w skardze wnioski wykraczające poza jego kompetencje nie może uwzględnić skargi w trybie autokontroli. Zasygnalizować w tym miejscu trzeba, że przewidziana w art. 54 § 3 P.p.s.a. możliwość uwzględnienia skargi powinna być stosowana przez organ w przypadku oczywistości skargi. Autokontrola prowadzi bowiem do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania. Reasumując, wobec załączonych do skargi dokumentów należy przyjąć, że odwołanie zostało złożone w terminie zaś na kopercie zawierającej korespondencję kierowaną do organu przystawiono pieczęć z błędną datą. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1. wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.