Sygnatura
II SA/Kr 228/26
II SA/Kr 228/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-05-06
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 6 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 listopada 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/468/2025 w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za rok 2022 oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 października 2025r., znak SE.6233.9.4.2025.BS Burmistrz Miasta i Gminy O., nałożył na W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Wywóz Nieczystości oraz Przewóz Ładunków W. S. z siedzibą w C., karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za rok 2022. Wg organu nie uzyskano wymaganego prawem poziomu recyklingu, bowiem z przedstawionej przez stronę sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, za 2022 rok wynika, że osiągnięto poziom recyklingu w wysokości 4,97 %. Zgodnie z przepisem art. 9g pkt 1 w związku z art. 3b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. 2025r., poz. 733 ze zm., zwanej dalej u.c.p.g.) wymagany w 2022r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi co najmniej 25% wagowo. Organ I instancji przedstawił sposób obliczenia kary pieniężnej, która wyniosła [...] zł. Organ I instancji po przeanalizowaniu możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 1 pkt.1 k.p.a., doszedł do wniosku, że nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia, stąd też zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej. W złożonym od w/w decyzji odwołaniu ukarany skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pism kierowanych przez niego do kontrahentów dla wykazania, iż strona podjęła wszelkie dostępne jej działania celem zachęcania do odbioru selektywnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego, okoliczności, że: - mimo podjęcia przez odwołującego szeregu dostępnych mu czynności celem propagowania selektywnej zbiórki odpadów, w tym stosowania preferencyjnych stawek za odbiór dla właścicieli dokonujących uprzedniej segregacji oraz wielokrotnego informowania kontrahentów o obowiązku segregacji, właściciele nieruchomości niezamieszkałych nie dokonują uprzedniej segregacji odbieranych przez odwołującego odpadów i nie wyrazili woli zawarcia umów na odbiór odpadów zbieranych selektywnie, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem, iż przedsiębiorca miał jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, a tym samym jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od niego, podczas gdy strona podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania w 2022 roku wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., - brak odzewu ze strony właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na kierowaną do nich przez odwołującego korespondencję zachęcającą do zbiórki selektywnej, jak i niepowiadomienie organów Gminy o chęci odbioru wyłącznie zmieszanego, do czego przedsiębiorca wzywał kontrahentów celem zapewnienia organom Gminy pełnego obrazu na postawy antyekologiczne wytwórców odpadów, a tym samym podjęcia względem nich stosownych reakcji wskazuje, iż przedsiębiorca skorzystał ze wszelkich dostępnych i zgodnych z prawem form wpływania na postawy wytwórców, a zatem nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego, - odwołujący jako podmiot dokonujący odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych dokonuje tych czynności w oparciu o zawierane umowy, co do których nie ma możliwości jednostronnego ukształtowania ich treści, gdyż umowa ze swej istoty obejmuje zgodne porozumienie podmiotów ją zawierających. Tym samym w obliczu nieprzyjęcia przez kontrahentów oferty odwołującego na odbiór selektywny, strona nie posiada żadnych środków do narzucenia kontrahentowi obowiązku dokonywania uprzedniej segregacji; Odwołujący zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez niego wymaganych poziomów recyklingu przygotowania do ponownego użycia wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od strony i przez nią niezawinionych, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, zaś przedsiębiorca aktywnie uczestniczy w propagowaniu selektywnej zbiórki odpadów wśród swoich kontrahentów; - art. 3 ust. 1 i 2 pkt 5 i 8 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie okoliczności, że to na Gminie ciąży obowiązek zapewnienia selektywnej zbiórki odpadów oraz prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, zaś mimo wiedzy o negatywnym stosunku właścicieli nieruchomości do selektywnego gromadzenia nieczystości, Gmina nie podjęła żadnych stanowczych reakcji, co bezpośrednio oddziałuje na możliwość osiągniecia przez przedsiębiorców wymaganych poziomów recyklingu; - art. 5 ust. 1 pkt 1), 3), 3b), art. 6 ust. 1, 4 i 5a u.c.p.g. poprzez pominięcie, że to właściciele nieruchomości zobowiązani są do uprzedniej selektywnej zbiórki odpadów, zaś kontrola realizacji tego obowiązku spoczywa na organie wykonawczym gminy, który nigdy w odniesieniu do umów zawartych z kontrahentami odwołującego na odbiór odpadów w roku 2022 obowiązku swego nie spełnił, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że strona miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, a tym samym zasadne jest nałożenie na nią; - § 4 i 5 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy O. uchwalonego Uchwałą nr XXII/268/2020 Rady Miejskiej w O. z dnia 30 listopada 2020 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy O. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie okoliczności, że zgodnie z przywołanymi przepisami, to na Gminie oraz właścicielach nieruchomości ciąży obowiązek utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, w tym selektywnej zbiórki odpadów komunalnych oraz gromadzenia odpadów przez właścicieli nieruchomości jedynie w wyznaczonych do tego celu miejscach i pojemnikach, w taki sposób aby nie dochodziło do mieszania odpadów zebranych selektywnie ze zmieszanymi odpadami komunalnymi, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ, że to odwołujący ponosi odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, a w konsekwencji do wydania wadliwej decyzji. W efekcie organ obciążył stronę karą pieniężną za zaniechania, których w istocie dopuściła się sama Gmina oraz właściciele nieruchomości zlokalizowanych na jej obszarze, Odwołujący zarzucił naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w procesie podejmowania decyzji przywołanych przepisów prawnych, a w konsekwencji zaniechanie obowiązku odstąpienia od wymierzenia kary, w sytuacji gdy w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 27 listopada 2025 r. nr SKO.OŚ/4170/468/2025, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g u.c.p.g. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzielono ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji i podkreślono, iż skarżący uzyskał wpis do rejestru działalności regulowanej pod numerem rejestrowym [...] jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Miasta i Gminy O.. W dniu 15 marca 2023 r. złożył sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za rok 2022 – wydruk w aktach sprawy – k. 1-9. Ze sprawozdania wynika, że za rok 2022 osiągnął poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 4,97%. Ze sprawozdania wynika również, że łączna masa odebranych przez podmiot odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wyniosła 630,6800 Mg, a masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wyniosła — 31,3933 Mg (w aktach sprawy – k. 6). Jak prawidłowo wyliczył organ I instancji brakująca masa odpadów komunalnych do przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu 25% wynosi - 126,2767 Mg. Brakującą masę odpadów wyliczono: 25% (wymagany poziom) x 630,6800 Mg (masa odebranych odpadów od właścicieli nieruchomości przez podmiot)/ 100% = 157,6700 Mg (wymagana masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2022 r. dająca poziom 25%). 157,6700 Mg (wymagana masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2022 r.) – 31,3933 Mg (rzeczywista masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2022 r.) = 126,2767 Mg (brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu). Wysokość kary administracyjnej prawidłowo wyliczono: 126,2767 Mg (brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu) x 285,60 zł (stawka opłaty za umieszczenie 1 Mg niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku) = 36.064,62 złotych. Mając na uwadze, że do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w szczególności zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych organ I instancji prawidło zaokrąglił kwotę kary do wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze w ocenie Kolegium brak jest zasadnych przesłanek do twierdzenia, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił i naliczył karę pieniężną. Zdaniem Kolegium argumentacja odwołującego sprowadza się w istocie do kwestionowania zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. Przyjęta przez organy wielkość osiągniętego przez stronę w 2022 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wynika wprost ze sporządzonego sprawozdania rocznego. Kwestionując tę wielkość, strona w istocie podważa rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g.) - w którym to sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g., powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Strona, jako podmiot profesjonalny ma obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Podmiot taki jak Strona co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowany ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ów obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na niewypełnienie go. Nie można doprowadzać do sytuacji, że zasadą stanie się odstępowanie od nakładania kar w tym zakresie, a wyjątkiem ich nakładanie. Z uwagi na naruszenie prawa, które w ocenie Kolegium nie miało charakteru znikomego, nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej. Z powyższą decyzją nie zgodził się ukarany, który w skardze do sądu administracyjnego powtórzył zarzuty zawarte w dodatkowym powołaniem na art. 140 k.p.a. odsyłającego do postępowania odwoławczego. Wg skarżącego organy winny uwzględnić postawę wytwórców odpadów, którzy nie stosowali się do wymogów segregacji odpadów, postawę władz gminy, która nie podejmowała odpowiednich kontroli, postawę skarżącego, który z kolei podejmował starania o zrealizowanie wymogów ustawowych. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania ze względu na pytanie prejudycjalne w innej sprawie co do wykładni prawa unijnego w zakresie karania za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności zgodnie art. 9g podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g i w roku 2022 r. był to poziom wagowo 25 %. Poza sporem pozostaje, że ten poziom nie został osiągnięty. Z przekazanego przez skarżącego sprawozdania wynika, że było to zaledwie 4,97 % odpowiednio wyliczonej masy odebranych odpadów. Okoliczności te pozostają poza sporem. Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany w danym roku kalendarzowym do osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.). Przepis art. 3b pkt 2 u.c.p.g. nakazuje osiągnąć za rok 2022 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% wagowo. Stosownie do treści art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W niniejszej sprawie przyjęty sposób i wynik obliczeniowy wysokości kary nie był kwestionowany, natomiast skarżący podważał brak prawidłowego ustalenia i oceny okoliczności, które jego zdaniem realnie wpłynęły na brak osiągnięcia w 2022 roku wymaganego poziomu recyklingu i w efekcie brak decyzji organu o odstąpieniu od wymierzenia kary. Argumenty te sprowadzały się do twierdzeń o tym, że skarżąct nie miał obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tej argumentacji. W pierwszej kolejności należy bowiem uwzględnić, iż odpowiedzialność za delikty administracyjne zagrożone karą pieniężną mają charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Aktualizuje się ona w momencie powstania stanu niezgodności z prawem. W świetle art. 9x ust. 2 u.c.p.g. w przedmiotowej sprawie odpowiedzialność jest skutkiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe determinuje także zakres ustaleń faktycznych, które powinny poczynić organy na podstawie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Są to okoliczności następujące: łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz łączna masy wszystkich odebranych odpadów. Prawidłowo także organy oparły się na danych wynikających ze sporządzonego sprawozdania rocznego przez skarżącego. W zakresie zatem szczegółowo wskazanej w skardze kwestii modyfikacji ze względu na znikomość naruszenia lub argumentację odnoszącą się do braku obiektywnej możliwości osiągnięcia wymaganego ustawą poziomu recyklingu, podkreślić należy, iż wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g.. Ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g. stosuje się art. 189f kpa. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zdaniem sądu, wypowiadające się w sprawie organy trafnie przyjęły, że nie zachodzą podstawy do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary wynikające z art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze przedmiotu wyróżniono stopnie naruszenia prawa, takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne, czyli takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 625/23, publ. Lex nr 3644367). Ze znikomym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, uwagi do art. 189f). W ocenie sądu, okoliczności rozpoznanej sprawy nie pozwalają na zakwalifikowanie naruszenia prawa jako znikomego, gdyż wyklucza to waga dobra prawnego, które zostało naruszone. Chronionym dobrem jest tu ochrona środowiska naturalnego, a cel regulacji art. 9g pkt 1 u.c.p.g. polega na ograniczeniu negatywnego oddziaływania odpadów na elementy przyrodnicze poprzez wprowadzenie określonych limitów przeznaczenia tych odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Waga naruszenia prawa powinna być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji celu, jakim jest zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Skarżąca była zobligowana osiągnąć w 2022 roku co najmniej 25% poziom odzysku, a osiągnęła zaledwie 4,97 % zatem różnica ta jest znaczna. Egzekwowanie segregowania odpadów ma niewątpliwie służyć ochronie środowiska, a w rezultacie nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu w stopniu, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może się jawić jako znikome. Wbrew argumentacji zawartej w skardze organ II instancji okoliczności te wystarczająco rozważał. Nie budzi wątpliwości, że waga naruszenia nie jest znikoma, choć kwota nałożonej administracyjnej kary pieniężnej nie jest niska. Przy wymaganym poziomie 25 % ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu nieosiągnięta ilość nie była mała, biorąc pod uwagę łączną masę odebranych odpadów. Nadto przepisy art. 9x u.c.p.g. jednoznacznie wskazują, że nałożenie kary administracyjnej jest powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Skarżący swoje obowiązki zrealizował na poziomie o ponad 20 % niższym od wymaganego poziomu wynoszącego w 2022r. 25% - osiągnięto zaledwie 4,97 % w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. W liczbach bezwzględnych jest to różnica jeszcze bardziej znacząca, ponieważ przewyższa ponad trzykrotnie wymagania. Więc w tej sytuacji nie może być mowy o znikomej wadze naruszenia prawa. Ponadto należy podkreślić, iż system gospodarowania odpadami jest zorganizowany w taki sposób, że uzyskiwanie określonego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu jest w ogólnym rozrachunku w interesie państwa członkowskiego UE z uwagi na nałożone w w/w dyrektywach unijnych obowiązków. System sankcji ma nie tylko funkcję represyjną, ale i prewencyjną, motywując do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wszystkie podmioty do tego zobowiązane. Gmina obowiązek ten wykonuje również powierzając zadania publiczne podmiotom wyłonionym w toku przetargu. Zatem to ewentualnie w relacji między gminą a podmiotem zawierającym umowę z gminą należy zapewnić takie warunki wykonywania zadań, które pozwolą im na efektywną realizację obowiązku. Podmiot startujący w przetargu ma pełną świadomość obowiązków, których zamierza się podjąć z uwagi na ich wyraźne określenie w art. 9g u.c.p.g. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez skarżącego prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nawet przy takiej wysokiej wadze niespełnienia wymagań, albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (tak m. in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21). Nie budzi zatem wątpliwości w świetle powyższego, że okoliczności takie, jak zaniedbania ze strony kontrahentów czy mieszkańców (brak segregacji), w tym podnoszona kwestia braku kontroli gminy, nie mają wpływu na wynik sprawy. To przedsiębiorca podejmujący się działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Skarżący co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Zatem w ocenie Sądu, stan faktyczny ustalono i oceniono w kontrolowanym postępowaniu prawidłowo w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi o których mowa w art. 107 § 3 i 6 kpa. Organ II instancji rozważył wszelkie istotne okoliczności niezbędne do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ w wystarczający sposób odniósł się do zarzutów odwołania w zaskarżonej decyzji. Odniesiono się w nim do zasadniczych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek od organu w świetle powołanego przepisu należy oczekiwać, że we wzorcowym uzasadnieniu odniesie się do wszystkich zarzutów, jednak nie wszystkie uchybienia temu obowiązkowi skutkują negatywnym wynikiem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Ponadto skarżący bardzo ogólnikowo podnosił wadliwe ustalenie stanu faktycznego i głównie brak odniesienia się przez organ do faktycznej i realnej możliwości spełnienia przez skarżącego obowiązków, za niespełnienie których nałożono na niego karę pieniężną. Do tych argumentów organy się w toku postępowania wyraźnie odnosiły, a samo niezadowolenie strony z ich oceny, nie może oznaczać naruszenia przepisów kpa. Sąd nie uznał za zasadny zawarty w skardze wniosek o zawieszenie postępowania, gdyż nie jest on dla sądu wiążący. Przepisy krajowe określające zasady nakładania kar pieniężnych są w ocenie Sądu jasne i precyzyjne, nie wymagające zatem dodatkowej wykładni. Natomiast jeśli przepisy te zostaną skutecznie zakwestionowane przez TSUE, to będzie to stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Kopeć Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/ Magda Froncisz
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny