Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 778/25

II SA/Po 778/25 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-04-02

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
2 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Talaga (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Politechniki z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Politeczniki na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. Rektor Politechniki (dalej jako: "Rektor" lub "organ") skreślił M. K. nr albumu: [...] (dalej jako: "student" lub "skarżący"), z listy studentów kierunku [...], specjalność [...], wskazując, że skreślenie z listy studentów nastąpiło z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, zgodnie z Regulaminem studiów pierwszego i drugiego stopnia, stanowiącym załącznik do Uchwały Senatu Akademickiego Politechniki nr [...] z dnia 21 maja 2021 r. (dalej jako: "Regulamin studiów"). Pismem z dnia 28 lipca 2025 r. student wniósł "odwołanie od decyzji Dziekana ws. Skreślenia z listy studentów", które potraktowane zostało jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu student wskazał, że nienależycie zostały rozpatrzone okoliczności sprawy, w szczególności: praktyki [...] i szkolenie do licencji [...], które miały być realizowane przez Centrum Kształcenia zostały przerwane bez uzasadnienia i wbrew obowiązującym przepisom, co uniemożliwiło studentowi uzyskanie zaliczeń w przewidzianym terminie; uczelnia przypisała studentowi obowiązek odbycia innych praktyk wewnętrznych, nie wynikających z jego wyboru; ujawniono liczne nieprawidłowości w organizacji i realizacji szkolenia lotniczego w tym m.in. sprzeczne ze standardami działania instruktora, błędne wpisy do kart szkoleniowych oraz nierówne traktowanie studentów; po skreśleniu ze szkolenia zmianę promotora i wyznaczenie krótkiego terminu na złożenie pracy dyplomowej, w trakcie którego system USOS APD był zablokowany, co uniemożliwiło terminowe złożenie pracy w gotowości; podpisanie decyzji w imieniu prodziekana przez osobę, która nie była do tego upoważniona. Decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r., nr [...], Rektor Politechniki utrzymał w mocy decyzję z dnia 30 czerwca 2025 r. o skreśleniu z listy studentów. W uzasadnieniu organ wskazał, że student może zostać skreślony z listy studentów m.in. w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie termin zaliczenia siódmego semestru studiów przypadał na ostatni dzień sesji egzaminacyjnej semestru zimowego, tj. dzień 28 lutego 2025 r. M. K. w związku z brakiem uzyskania zaliczenia semestru zwrócił się do Prodziekana Wydziału o przedłużenie terminu na zaliczenie semestru i złożenie pracy dyplomowej do dnia 31 marca 2025 r. Wniosek został uwzględniony. Następnie student dwukrotnie występował z podobnym wnioskiem do Prorektora ds. studenckich, w wyniku czego termin na zaliczenie semestru i złożenie pracy przedłużony został do dnia 31 maja 2025 r. Mimo to student nie zaliczył semestru w wyznaczonym terminie w związku z niezrealizowaniem obowiązkowej praktyki. Aby umożliwić studentowi zaliczenie semestru siódmego w ww. terminie Politechnika zaproponowała mu zrealizowanie praktyki w Instytucie Energetyki Cieplnej, w związku z brakiem możliwości zrealizowania jej w formie szkolenia lotniczego w Centrum Kształcenia. Na takie rozwiązanie student wyraził zgodę podpisując w dniu 24 kwietnia 2025 r. Zobowiązanie wewnętrzne nr [...] Zgodnie z treścią tego porozumienia praktyka miała zostać zrealizowana przez studenta w okresie od 24 kwietnia 2025 r. do 10 maja 2025 r. W związku z niezrealizowanym przez studenta praktyki zgodnie z ustalonym planem opracowanym przez opiekuna praktyk, praktyka nie została ukończona, co skutkowało brakiem zaliczenia przedmiotu "Praktyka zawodowa". Tym samym niemożliwe stało się zaliczenie przez studenta semestru siódmego. Zarzuty dotyczące organizacji praktyk przez Centrum Kształcenia, w tym wskazywane nieprawidłowości, zostały odnotowane przez Władze Uczelni. Niemniej jednak student miał zapewnioną możliwość realizacji praktyki poza wymienionym Centrum i zaakceptował to rozwiązanie. Przebieg szkolenia zintegrowanego nie stanowi odniesienia do podstawy skreślenia z listy studentów. Brak realizacji praktyki nie może być przypisany działaniom Centrum, lecz wynika z niewywiązania się przez studenta z przyjętych przez niego zobowiązań. W ocenie organu gotowość M. K. do złożenia pracy dyplomowej oraz deklarowana gotowość nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji o skreśleniu z listy studentów, ponieważ powodem skreślenia był brak zaliczenia semestru a nie brak złożenia pracy dyplomowej w wyznaczonym terminie. Zgodnie z §30 ust 10 Regulaminu studiów. M. K. nie uzyskała zatwierdzenia pracy przez promotora, co nie uniemożliwiło wgranie pracy do systemu USOS APD. Nie było zatem podstaw do uchylenia decyzji o skreśleniu z listy studentów. Pismem z dnia 22 września 2025 r. M. K., reprezentowany przez radcę prawnego (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisaną decyzję Rektora. Rozstrzygnięciu temu zarzucono naruszenie: 1) naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej jako: "K.p.a."). poprzez nierozpoznanie istoty sprawy jaką było jednostronne przekształcenie relacji administracyjnoprawnej łączącej studenta z zakładem administracyjnym (Politechniką) poprzez indywidualną decyzję o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego, która to decyzja kształtuje obowiązki i prawa skarżącego co do istoty i w sposób nieodwracalny i bezzasadnym przyjęcie że student wyraził zgodę na odbycie praktyki poza Centrum Kształcenia bez jakiejkolwiek analizy istoty tego porozumienia, w szczególności że zostało ono zawarte celem utrzymania przez skarżącego statusu studenta na czas konieczny dla wyjaśnienia sprawy odwołania od decyzji o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego oraz że obiektywne przyczyny zakończenia praktycznego szkolenia lotniczego nigdy nie zostały skarżącemu studentowi wyjaśnione, a decyzja o zakończeniu szkolenia nie została uzasadniona; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz 80 K.p.a., poprzez: a) utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo zaniechania przez organ dokonania ustaleń stanu faktycznego sprawy, tj. rażącej różnicy pomiędzy bardzo dobrymi wynikami osiąganymi przez studenta w trakcie szkolenia, w tym szkolenia praktycznego a w żaden sposób nieuzasadnioną decyzją o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego i będącego jej następstwem skierowania na praktykę odmiennego rodzaju w innej jednostce organizacyjnej – w [...]; b) utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo przyjęcia przez organ sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zebranego materiału dowodowego pomijającej, że praktyka na kierunku "inżynieria lotnicza" musi być praktyką lotniczą i dowolne przyjęcie że "uczelnia umożliwiła studentowi odbycie praktyk poza Centrum Kształcenia, gdy w rzeczywistości już samo skierowanie skarżącego, którego relacja z zakładem administracyjnym (Uczelnią) polegała niespornie na wzięciu udziału szkoleniu celem pozyskania określonych kompetencji oraz uprawnień w zakresie pilotowania statków powietrznych na inną niż loty praktykę stanowi akt jednostronnego przekształcenia relacji administracyjnoprawnej w stopniu, w którym dla studenta (z punktu widzenia praw strony) traci ona jakikolwiek sens; c) nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia kwestii podnoszonych w zarzutach odwołującego, gdy w rzeczywistości wobec niewytłumaczalnej rozbieżności pomiędzy bardzo dobrymi wynikami studenta uzyskiwanymi w trakcie szkolenia a nieuzasadnioną decyzją o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego organ obowiązany był dokonać własnych ustaleń faktycznych, w tym rozważyć uchylenie decyzji o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego oraz wyczerpująco rozważyć zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym szczere, logiczne i całkowicie korespondujące z treścią dokumentów oświadczenia skarżącego studenta; d) brak przeprowadzenia w sposób wystarczający postępowania dowodowego w celu ustalenia, jakie były przyczyny nie zatwierdzenia pracy dyplomowej przez promotora i będącego ich konsekwencją niezłożenia pracy dyplomowej w regulaminowej formie przez studenta; 3) naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez: a) jego błędne zastosowanie i zignorowanie nie dających się wyjaśnić wątpliwości co do prawidłowości decyzji o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego w zestawieniu z bardzo dobrymi wynikami studenta osiąganymi w trakcie tego szkolenia gdy w rzeczywistości wyniki osiągane przez skarżącego studenta w trakcie szkolenia lotniczego oraz brak jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego w żaden sposób nie uzasadniają zakończenia postępowania dowodowego na przyjęciu konstatacji że rzekomo "na takie rozwiązanie student wyraził zgodę" bądź że "Politechnika zaproponowała studentowi zrealizowanie praktyki w [...]" jakoby "w związku z brakiem możliwości zrealizowania jej w formie szkolenia lotniczego", zwłaszcza że organ w ogóle nie wyjaśnił na czym ten rzekomy "brak możliwości zrealizowania szkolenia lotniczego" polegał ani nie podjął próby wyjaśnienia przyczyn zakończenia szkolenia lotniczego; b) bezpodstawne uznanie, że student nie miał możliwości zrealizowania praktyki w formie szkolenia lotniczego w Centrum Kształcenia (dalej: CK) bądź że rzekomo student wyraził zgodę na zrealizowanie praktyki w [...] gdy w rzeczywistości wobec bardzo dobrych wyników studenta w szkoleniu poświadczonych oceną "bardzo dobry" z przedmiotu obejmującego wiedzę o lataniu, procedurach i manewrach nieuzasadniona decyzja o jego zakończeniu jawi się jako rażące nadużycie zakładu administracyjnego wobec strony, a brak wyjaśnienia tej wątpliwości oraz brak jakiegokolwiek uzasadnienia skierowania studenta na szkolenie praktyczne w [...] zamiast w Centrum Szkolenia zgodnie z programem studiów wymaga uchylenia decyzji i ponownego rozpoznania sprawy; 4) naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez: a) pominięcie oświadczeń skarżącego co do faktów gdy w rzeczywistości skarżący student jednoznacznie wskazuje, że przyczyny podjęcia decyzji o zakończeniu szkolenia lotniczego były pozamerytoryczne bądź nigdy nie zostały w sposób logiczny ani wyczerpujący przedstawione, których to wyjaśnień organ nie może zignorować ani pominąć bez uzasadnienia opierając rozstrzygnięcie na przyjęciu że "na taką formę student wyraził zgodę..." - takie przyjęcie pozwalałoby zakładowi administracyjnemu (Politechnice) w sposób dowolny kształtować i przekształcać relacje pomiędzy zakładem i stroną (studentem) poprzez podjęcia arbitralnych decyzji o zakończeniu szkolenia bez jakiegokolwiek uzasadnienia i przy wykorzystaniu rażącej nierówności stron zmuszać studentów do składania oświadczeń pozornie konwalidujących błędne władcze indywidualne decyzje zakładu administracyjnego grożąc usunięciem studenta z uczelni; b) poprzez pominięcie przyczyn dla których student został skierowany na praktykę diametralnie odmiennego rodzaju i w innej jednostce niż wynikającej z programu studiów gdy w rzeczywistości już sam fakt nieprzeprowadzenie jakichkolwiek ustaleń w zakresie przyczyn zakończenia praktycznego szkolenia lotniczego oraz dowolnej decyzji organu o przekształceniu relacji studenta z zakładem administracyjnym wymaga uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego rozpoznania sprawy, przy czym sprawa powinna być rozpoznana z uwzględnieniem całego dostępnego materiału dowodowego; 5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 §. 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, polegający w szczególności na braku szczegółowego odniesienia się do zrzutów studenta (skarżącego), zwłaszcza w zakresie: a) braku uzasadnienia arbitralnej i dowolnej decyzji o zakończeniu szkolenia lotniczego; b) braku merytorycznych przesłanek dla zakończenia szkolenia lotniczego i skierowania studenta na praktykę odmiennego rodzaju w innej jednostce Politechniki; c) braku możliwości technicznych złożenia pracy dyplomowej; 6) naruszenie przepisów postępowania które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 61 § 4 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony (studenta) o wszczęciu w jego sprawie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów gdy w rzeczywistości wobec stanu sprawy czynny udział strony już na etapie postępowania mógł pozwolić na zgromadzenie i przedstawienie dowodów niesłuszności zarówno decyzji o zakończeniu szkolenia lotniczego, jak i decyzji o skreśleniu z listy studentów pod pozorem braku zaliczenia w sytuacji, gdy istotą sprawy jest jednostronne, władcze i w sposób nieuzasadniony naruszające prawa strony przekształcenie relacji administracyjnoprawnej łączącej studenta (stronę) z uczelnią (zakładem administracyjnym) w postaci nieuzasadnionej decyzji o zakończeniu szkolenia lotniczego pomimo bardzo dobrych wyników i przeniesienia studenta do jednostki organizacyjnej o zupełnie innym profilu, co czyniło relację strony z zakładem administracyjnym całkowicie bezcelową z punktu widzenia strony; 7) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym polegającej na: a) bezpodstawnym przyjęciu że wystarczające dla skreślenia z listy studentów jest ustalenie, że student nie uzyskał zaliczenia semestru w określonym terminie na skutek nie zaliczenia jednego przedmiotu gdy w rzeczywistości przyczyną skreślenia z listy studentów jest złożenie przez odwołującego studenta skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od decyzji Rektora Politechniki z dnia 5 maja 2025 r. nie uchylającej decyzji kierownika o zakończeniu praktycznego szkolenia lotniczego pomimo uzyskiwania bardzo dobrych wyników w nauce, a ponadto zakończenie szkolenia lotniczego skarżącego z przyczyn dotyczących jego wieku i stanu rodzinnego ma charakter dyskryminacyjny; b) bezpodstawnym przyjęciu, że dla fakultatywnej decyzji o skreśleniu z listy studentów na podstawie wskazanego przepisu wystarczające jest niezaliczenie jednego przedmiotu w terminie i niezłożenie pracy dyplomowej w regulaminowej formie z przyczyn technicznych gdy w rzeczywistości skarżący student pracę dyplomową złożył, ale z przyczyn technicznych nie mógł załadować jej do systemu informatycznego, promotor jego pracy został nagle zmieniony, a niezaliczenie przedmiotu praktyka zawodowa wynikało z władczej, indywidualnej decyzji zakładu administracyjnego o zmienia charakteru praktyki i zmianie jednostki organizacyjnej w której ta praktyka ma zostać przeprowadzona - z którą to decyzją skarżący student się nie zgadzał i którą zaskarżył; Mając na uwadze wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub ewentualnie skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, które uzupełnił o informacje dotyczące realizacji przez skarżącego szkolenia lotniczego, które potwierdzały brak postępów w szkoleniu oraz nieprawidłowe i niewłaściwe reakcje w takcie lotów ćwiczebnych. Powyższe stanowiło zaś podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia o natychmiastowym zaprzestaniu szkolenia lotniczego w stosunku do skarżącego. Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sądem. Pismem z dnia 27 marca 2026 r. skarżący uzupełnił swoje stanowisko wskazując, że skreślenie z listy studentów było bezpodstawne i niezgodne z regulacjami wewnętrznymi Uczelni, podtrzymując przy tym zarzuty i wnioski skargi rozszerzając zawartą tam argumentację i przedstawiając dodatkowe materiały. W dniu 2 kwietnia 2026 roku na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego podtrzymał argumentację zawartą w skardze akcentując, że uniemożliwiono skarżącemu ukończenie studiów i złożenie pracy końcowej z uwagi na niemożliwość odbycia stażu zgodnie z regulaminem studiów. Skarżący wskazał, że był dyskryminowany ze względu ma wiek podkreślając, że skarżący rozpoczął studia w wieku 29 lat i od samego początku spotkał się z oceną, że jest za stary do ukończenia studiów. Skarżący zakwestionował okoliczności dotyczące praktyki, co było sygnalizowane pisemnie m.in do Centrum, ale sprawa pozostała bez odpowiedzi. Skarżący zaznaczył, że został skreślony z listy studentów po ankietach przeprowadzonych wśród studentów w których wyraził swoje krytyczne uwagi i zwrócił się do Rzecznika Praw Studentów z jego sytuacją a sprawa została przekazana aby zainteresował się nią RPO. Skarżący przedłożył pismo z dnia 17 lipca 2925 roku jakie otrzymał z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie Regulaminu w sprawie określenia warunków i trybu określenia kwalifikacji studentów kierunku lotnictwo specjalność pilotaż statków powietrznych na Politechnice. Skarżący podkreślił dobre wyniki w nauce. Pełnomocnik Politechniki podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę podkreślając, że regulamin dotyczył w takim samym stopniu wszystkich studentów, dyrektor natomiast miał tylko techniczne kompetencje w tej sprawie a decyzje podejmowała Komisja. Kryteria stosowane wobec studentów kierunku są rygorystyczne i w takim zakresie są stosowane do wszystkich studentów Uczelni. Student natomiast ich nie spełnił, nie zaliczył praktyk i uniemożliwił próby weryfikacji swoich postępów w nauce. Pełnomocnik końcowo zaznaczył, że niezaliczenie praktyk nie uniemożliwia skończenia studiów. Niezłożenie pracy uniemożliwiło skończenie studiów, natomiast absolwenci Politechniki latają w najlepszych liniach lotniczych po ukończeniu studiów. Pełnomocnik skarżącego zwraca uwagę, iż Przedstawiciel uczelni pośrednio potwierdził, iż uczelnia jest zainteresowana, aby to młodzi ludzie kończyli studia. Ponadto zaznaczył, że Uczelnia dążyła do skreślenia studenta przed przesłaniem pracy końcowej, która była na etapie zaawansowanym. Skarżący replikując zaznaczył, że nie było powołanej komisji w jego sprawie a decyzję podjęła Dyrektorka. Skarżący zakwestionował, iż utrudniony był z nim dostęp o jakim mówi przedstawiciel Uczelni. Natomiast termin dodatkowego egzaminu wyznaczony przez Rektora był następnie jednostronnie zmieniany a jemu uniemożliwiono dostęp do materiałów na podstawie których ten egzamin miał być przeprowadzony. Skarżący stwierdził, że złożył pracę, która była oceniana przez promotora. Skarżący podkreślił, że ma licencję od 2012 r. i spełnił wszystkie kryteria egzaminacyjne przed egzaminem uzupełniającym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Rektora Politechniki z dnia 7 sierpnia 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia 30 czerwca 2025 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że zgłoszone w piśmie z dnia 27 marca 2026 roku wnioski o dopuszczenie dowodów, w tym nagrań audio nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd w niniejszym postępowaniu z uwagi na ograniczony zakres przewidziany treścią przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie był przepis art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.), zgodnie z którym sprawa skreślenia z listy studentów wymaga załatwienia w formie decyzji administracyjnej. Wskutek braku odmiennych regulacji zawartych w ustawie należy przyjąć, że organy uczelni wyższej zobowiązane są do stosowania wprost regulacji kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach kończących się wydaniem decyzji administracyjnej, która jest decyzją podjętą w warunkach uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. Wybór ten nie jest jednak zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 414/24 i powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). Wydając decyzję o charakterze uznaniowym organ związany jest nie tylko przepisem, ale i celem ustanowionego przepisu (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 369/23, CBOSA). Uznanie administracyjne nie jest strefą wolną od związania ustawowego, a także nie jest strefą wolną od kontroli sądów administracyjnych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 1993 r. sygn. akt III ARN 33/93, wskazał że: przy dokonywaniu sądowej kontroli zgodności z prawem wszelkich decyzji administracji o charakterze uznaniowym (...) rola, zadania i zakres kompetencji niezawisłego sądu muszą być rozumiane znacznie szerzej i głębiej niż w innych sytuacjach (...). Z decyzjami uznaniowymi musi się wiązać nie zmniejszona, lecz zwiększona kontrola sądu, wykonywana z punktu widzenia przestrzegania prawa (i to prawa rozumianego jako całość systemu). Mimo iż sądowa kontrola takiego aktu ma zakres ograniczony (samo uznanie leży w wyłącznej gestii organu i pozostaje poza zakresem kontroli Sądu), to jednak wymaga zbadania, czy akt ten nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy, oraz czy takiego wyboru dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w postępowaniu podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Innymi słowy, kontroli sądowej podlega uzasadnienie aktu uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Uzasadnienie aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego, winno być na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 292/12 i I OSK 369/12, dostępne w CBOSA). Dostrzeżone przez Sąd z urzędu uchybienia, uzasadniające wyeliminowanie zaskarżonej decyzji wynikały z niedostatków uzasadnienia decyzji o skreśleniu skarżącego M. K. z listy studentów Politechniki. Porządkująco w tym miejscu należy wskazać że w zaskarżonej decyzji Rektor Politechniki zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 108 ust 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 26 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów Politechniki student może zostać skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru w wyznaczonym terminie. Organ zwrócił również uwagę, ze zgodnie z § 30 ust 10 Regulaminu studiów za skuteczne złożenie pracy dyplomowej uznaje się spełnienie łącznie następujących warunków: 1) wgranie pracy do uczelnianego repozytorium pisemnych prac dyplomowych; 2) złożenie oświadczenia o samodzielności wykonania pracy dyplomowej: 3) zatwierdzenie pracy przez promotora. Jak trafnie akcentuje się w judykaturze, podjęcie decyzji uznaniowej nakłada bowiem na organ powinność wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok WSA w Olsztynie z 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14; CBOSA). Taki charakter decyzji umożliwia organom uczelni uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. W postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy studentów organy uczelni powinny ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić obiektywną możliwość uzyskania zaliczenia egzaminu. Działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, do jakich zalicza się zasada prawdy materialnej (obiektywnej) - obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Wiąże się z tym następnie wymóg właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały ustalone, rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, organ powinien wykazać, że nie mógł orzec inaczej, z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie. Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie spełnia standardów procesowych należytego uzasadnienia decyzji uznaniowej. Skutkiem tego uchybienia są braki w zakresie przedstawionych okoliczności przyjętych za podstawę wydania tej decyzji oraz braki w warstwie argumentacyjnej co do wyboru rozstrzygnięcia. Powołane w zaskarżonej decyzji powody skreślenia skarżącego z listy studentów stanowią przesłanki, które w świetle zapisów Regulaminu Politechniki muszą prowadzić do skreślenia studenta z listy studentów tej Uczelni. W procesie sądowej kontroli decyzji uznaniowej dotyczącej skreślenia studenta z listy studentów z powołaniu na przesłanki nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie oraz niezłożenie pracy dyplomowej zasadniczego znaczenia nabiera zatem treść uzasadnienia takiej decyzji. Jeśli chodzi o przesłankę nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie to trzeba tu zauważyć, że samo powołanie się przez organ na fakt niezaliczenia przez skarżącego obowiązkowej praktyki nie wystarczało do tego by uznać, że bazująca na tej przesłance decyzja organu o skreśleniu skarżącego z listy studentów odpowiada prawu. Skoro działając na zasadzie uznania uprawniony organ może skreślić studenta z listy studentów tej Uczelni w przypadku niezaliczenia przez niego semestru w terminie to niewątpliwym jest, że dokonując sądowej kontroli takiej decyzji Sąd powinien posiadać wiedzę na temat wszystkich okoliczności dotyczących wymogów dydaktycznych, których nie spełnił dany student, co w konsekwencji skutkowało niezaliczeniem przez niego semestru w terminie. Tymczasem, ani zaskarżona decyzja ani zawartość nadesłanych do Sądu akt sprawy nie wyjaśniają należycie powodów niezaliczenia przez stronę szkolenia lotniczego w Centrum Kształcenia na siódmym semestrze studiów na kierunku inżynieria lotnictwa. Z argumentacji organu pomieszczonej w zaskarżonej decyzji wynika tylko tyle, że skarżący nie rozliczył się z rygoru dydaktycznego obejmującego praktyki lotniczej mimo wyrażanych zgód na przedłużenie terminu zaliczenia semestru. Sąd dostrzegł, że zgodnie z kartą opisu przedmiotu – sylabusem na 7 semestrze stacjonarnych studiów pierwszego stopnia na kierunku inżynieria lotnicza, specjalności pilotaż statków powietrznych, miała przypisane 6 pkt ECTS oraz polegał na realizacji "praktyki lotniczej" (por. metody weryfikacji efektów uczenia się i kryteria oceny), w polu "treści programowe" sylabus wskazuje zaś: "Realizacja praktyczna zintegrowanego szkolenia do licencji pilota liniowego ATPL(A) frozen". Mając zatem na uwadze treść sylabusa "praktyki zawodowej" przytoczonej wyżej uznać należy, że niezgodne z sylabusem było samo proponowanie przez Politechnikę odbycie innych praktyk zawodowych niż wskazane w sylabusie i kierowanie studenta na inną praktykę, niż wskazane w karcie przedmiotu "zintegrowane szkolenie do licencji pilota liniowego ATPL(A) frozen". W tym względzie skład orzekający podziela pogląd dotyczący wiążącego charakteru sylabusa przyjętego w odniesieniu do kierunku studiów (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt III OSK 572/25). W tym konsekwencji działanie uczelni podjęte w tym zakresie nie miało podstaw zarówno w regulaminie studiów, jak i treści sylabusa. To po stronie Uczelni pozostawał nadzór nad prawidłowym i zgodnym z przyjętymi w dokumentacji programu studiów przebiegiem kształcenia studentów oraz zapewnienie im właściwych warunków do jego realizacji. Niewystarczające okazały się w tym względzie twierdzenia Rektora Politechniki zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zabrakło również odniesienia do okoliczności związanych z praktykami jakie miał odbyć skarżący. W szczególności organ nie odniósł się do twierdzeń podniesionych przez studenta i nie wyjaśnił z jakich powodów nie umożliwił odbycie stażu lotniczego zgodnie z sylabusem. Jak wynika z okoliczności sprawy oraz twierdzeń samego skarżącego działania podejmowane przez samą uczelnię doprowadziły do sytuacji w której skarżący nie był w stanie wywiązać się z obowiązku skutecznego przedłożenia pracy dyplomowej. Odrębną kwestią były sygnalizowane przez skarżącego problemy związane ze zmianą promotora, które dodatkowo skomplikowały ze względów technicznych dopełnienie obowiązków związanych ze studiami. Takie okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zostały należycie skonfrontowane z argumentacją skarżącego, który wskazuje na celowe utrudnienia w dopełnieniu obowiązku studiów. Działając w ramach uznania, organ powinien ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta a mogące mieć wpływ na treść decyzji. Organ nie podjął jednak próby należytego zweryfikowania sygnalizowanych twierdzeń, które zostały opisane w złożonym przez studenta odwołaniu z dnia 28 lipca 2025 roku. Reasumując, skreślenie z listy studentów jest najdalej idącą i dotkliwą sankcją, która powoduje ustanie stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy studentem i zakładem administracyjnym. Organy uczelni obowiązane są zatem zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student prawidłowo nie uzyskał zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie uzasadniającego wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 556/18, LEX nr 2618308). Istotne jest bowiem, że podstawą nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie może być niezaliczenie konkretnego przedmiotu. Organ powinien więc sprawdzić, czy konkretny stan faktyczny się ziścił, aby móc wydać decyzję uznaniową. Warunkiem wydania decyzji uznaniowej jest zatem ziszczenie się podstawy faktycznej, co podlega kontroli sądowej. W świetle akt administracyjnych sprawy zasadny pozostaje również zarzut zaniechania zawiadomienia strony (studenta) o wszczęciu w jego sprawie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów co stanowiło naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. zgodnie z którym o wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić strony. Przepis art. 10 § 1 k.p.a., stanowi zaś, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czego zabrakło w niniejszej sprawie. Zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 8 i 9 k.p.a. organy uczelni powinny wyjaśnić intencje skarżącego i umożliwić mu ubieganie się o uzyskanie takich studenckich uprawnień, jakie wynikają z regulaminu studiów. Kierując się przedstawioną argumentacją i uznając, że w sprawie organ naruszył wskazane przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w przedmiocie skreślenia studenta z listy studentów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku. W punkcie II wyroku zawarto orzeczenie o kosztach oparte na art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w sprawie i wydać decyzję, która będzie odpowiadała wymogom należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 października 2025
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Izabela Paluszyńska Jacek Rejman Robert Talaga /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny