Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Sz 921/25

II SA/Sz 921/25 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2026-04-02

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
2 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 30 września 2025 r. nr AP-2.7840.176.2025.JD w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia 30 września 2025 r. nr AP-2.7840.176.2025.JD, po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia 22 lipca 2025 r. nr AB.6743.7.21.2025.KRM w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamierzenia polegającego na budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości (szamba) zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym Z., gm. S. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, inwestor zgłosił w Starostwie Powiatowym w G. zamiar przystąpienia do budowy zbiornika bezodpływowego (szamba), zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w obrębie Z., gmina S. , położonej w Obszarze Natura 2000 Dyrektywa Ptasia oraz Obszarze Natura 2000 Dyrektywa Siedliskowa. Po przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji wniósł sprzeciw do zamierzenia inwestycyjnego. Jako powód sprzeciwu organ I instancji podał art. 30 ust. 7 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane stanowiący, że organ administracji architektoniczno-budowlanej może w drodze decyzji, wnieść sprzeciw, do robót budowlanych lub określonego obiektu, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować pogorszenie stanu środowiska. W ocenie Starosty zgłoszona inwestycja, polegająca na budowie szamba z racji położenia na terenie Obszaru Natura 2000 Dyrektywa Ptasia oraz Obszarze Natura 2000 Dyrektywa Siedliskowa, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 w rozumieniu art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W związku z tym Starosta G. - postanowieniem z dnia 26 maja 2025 r. - zobowiązał inwestora do przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska dokumentów w celu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Inwestor w dniu 27 maja 2025 r. odmówił wykonania przedmiotowego zobowiązania. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł inwestor zarzucając złamanie procedury administracyjnej oraz prawa materialnego. Wojewoda rozpatrując poszczególne zarzuty odwołania wyjaśnił, iż analiza zgromadzonej dokumentacji wykazała, że przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie szamba, zlokalizowana jest na terenie działki nr [...] należącej do Obszaru Natura 2000 Dyrektywa Ptasia, Jezioro Miedwie i okolice, kod obszaru PL320005 wyznaczonego i utworzonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313), zmienianego kolejnymi aktami, dla którego plany zadań ochronnych i plany ochrony reguluje m.in. zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Jezioro Miedwie i okolice PLB320005. Inwestycja leży również na obszarze Natura 2000 Dyrektywa Siedliskowa, Dolina Płoni i Jezioro Miedwie, kod obszaru: PLH320006, status: specjalny obszar ochrony siedlisk, dla której wydano rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Dolina Płoni i Jezioro Miedwie PLH320006 (Dz. U. z 2023 r. poz. 65). Plany zadań ochronnych i plany ochrony reguluje w tym przypadku m.in. zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia 4 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Płoni i jezioro Miedwie PLH320006. Nadzór nad obszarem Natura 2000 sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, który jest organem właściwym do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej planowana inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie bowiem do treści ww. artykułu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja wymienionych w tym przepisie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie zaś do treści art. 59 pkt 1 ust. 2 ustawy środowiskowej realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony. Wyjaśniono też, iż na zasadzie wyrażonej w art. 96 ustawy środowiskowej jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wskazanych w treści art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej. Jak wskazał organ, po rozpatrzeniu wcześniejszego wniosku inwestora, postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia, które zamierzał realizować inwestor, polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami technicznymi - w tym zbiornika bezodpływowego (szamba), zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym Z., istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. W powyższej sprawie w dniu 6 lutego 2023 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska oddalił skargę na ww. postanowienie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu w tym, że "analiza materiału dowodowego wprost uzasadnia konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000". Mając na uwadze powyższe Starosta uznał za zasadne zastosowanie procedury opisanej w art. 96 ustawy środowiskowej w przypadku do aktualnie zgłaszanej inwestycji w postaci realizacji szamba. Tym samym, w ocenie Wojewody w świetle okoliczności niniejszej sprawy i wcześniejszych rozstrzygnięć RDOŚ i GDOŚ, zasadnym było wydanie przez organ I instancji postanowienia w sprawie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska kopii zgłoszenia. Starosta bowiem, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, doszedł do przekonania, iż inwestycja polegająca na budowie szamba może zagrażać środowisku i może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W opinii organu II instancji konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 wyrażona postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. rozciąga się na zarówno całość przedsięwzięcia, którego dotyczył pierwotnie zamiar budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz instalacjami w tym zbiornika bezodpływowego (szamba), jak i na jego elementy składowe, a to oznacza, że inwestycja polegająca wyłącznie na budowie zbiornika bezodpływowego, jest również objęta konsekwencjami tegoż postanowienia. Organ odwoławczy nadmienił, iż uprawnienie wynikające z art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane ma charakter ocenny i nie wymaga udowodnienia przez organ, że opisane w przepisie niebezpieczeństwo występuje. W świetle okoliczności niniejszej sprawy organ I instancji zatem wystarczająco wykazał, że zamierzone roboty budowlane mogą spowodować potencjalne zagrożenie wymienionych w powołanym przepisie dóbr. Dodatkowo, co niezmiernie istotne na gruncie analizowanej sprawy to inwestor uznając za bezzasadne postanowienie organu wydanego stosownie do treści art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej, dał Staroście podstawę do wniesienia sprzeciwu a organ odwoławczy nie może w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć od inwestora przedmiotowego zgłoszenia. W zakresie pozostałych zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał, że organ architektoniczno-budowlany I instancji nie naruszył zasad postępowania. Organ I instancji prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również rzeczowo i konkretnie przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. W opinii Wojewody organ I instancji nie działał też arbitralnie ani automatycznie, a zgromadzona dokumentacja świadczy, że rozstrzygnięcie zapadło na podstawie przepisów prawa i w oparciu o zgromadzone dowody. Pismem z 12 listopada 2025 r. pełnomocnik inwestora wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 6 oraz art. 7 k.p.a. poprzez nieuprawnione oraz w istocie całkowicie bezpodstawne przyjęcie przez organ II instancji, że z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z 30 maja 2022 r. wskazującego na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami technicznymi, miałby równocześnie wynikać obowiązek przeprowadzenia takiej oceny dla realizacji inwestycji – zbiornika bezodpływowego (szamba). W ocenie organu odwoławczego postanowienie RDOŚ dotyczące pierwotnie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz instalacjami w tym zbiornika bezodpływowego (szamba), oznacza także, że inwestycja polegająca wyłącznie na budowie zbiornika bezodpływowego, jest również objęta konsekwencjami tegoż postanowienia. W tym zakresie Wojewoda Zachodniopomorski zastosował wykładnię per analogiam na niekorzyść skarżącego. Z faktu, że RDOŚ w konkretnie oznaczonym stanie faktycznym podjął dane rozstrzygnięcie, nie można wywodzić, że skutki tego rozstrzygnięcia dotyczą także innego stanu faktycznego. Podkreślenia wymaga, że organ administracji publicznej rozpatruje sprawę administracyjną ad casum - organ administracji publicznej rozpatruje konkretną, indywidualną sprawę, a nie stosuje ogólnych przepisów w sposób automatyczny. W istocie organ II instancji wskazuje, że skoro zabudowa mieszkaniowa może negatywnie wpływać na obszar Natura 2000 to automatycznie także infrastruktura towarzysząca inna zabudowa będzie negatywnie oddziaływała na obszar Natura 2000. Ocena, czy inwestycja wywiera taki wpływ powinna być przeprowadzona wnikliwie z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy, tak żeby organ nie działał w sposób dowolny oraz arbitralny. Oparcie się przez organ II instancji na postanowieniu RDOŚ wydanym ponad 3 lata temu oraz dotyczącym innej inwestycji, nie spełnia tego wymogu; 2) art. 6 oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niejako "automatyzm" w działaniu organu II, który z faktu wydania postanowienia RDOŚ wywodzi, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływała na obszar Natura 2000 bez jakiegokolwiek odniesienia do jej indywidualnych parametrów. W myśl zaś art. 96 ust. 1 ustawy środowiskowej organ ma obowiązek rozważenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Taka ocena w niniejszej sprawie nie została przeprowadzona. Organ II instancji zaakceptował stanowisko organu I instancji domniemujące, że jakoby negatywnie oddziałuje na obszar Natura 2000 planowana zabudowa polegająca na realizacji: (i) domu mieszkalnego jednorodzinnego, (ii) garażu wolnostojącego oraz (iii) szamba, także realizacja wyłącznie szamba będzie negatywnie oddziaływała negatywnie na obszar Natura 2000. Zaznaczyć trzeba, że w tym zakresie organ II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, z którego wynikałoby takie oddziaływanie. Ocena, czy planowana inwestycja wywiera taki wpływ powinna być przeprowadzona wnikliwie z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy, tak żeby organ nie działał automatycznie, a przy tym w sposób dowolny oraz arbitralny. Organ II instancji nie wskazał choćby w minimalnym stopniu jak taki obiekt może negatywnie wpływać na obszar Natura 2000 oraz jak taki negatywny wpływ może wyglądać; 3) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości przyjęcia, że organ II instancji prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie skarżącego do władzy publicznej, skoro nie prowadząc postępowania dowodowego organ arbitralnie przyjął, inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Organ pominął przy tym tak istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy jak charakter planowanej inwestycji, obowiązek jej realizacji na podstawie przepisów odrębnych (zagrożony karą grzywny) oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazuje to jednoznacznie na naruszenie zasady zaufania jednostki do organów władzy publicznej; 4) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich naruszenie polegające na nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ II instancji wydając decyzję przyjął, że inwestycja polegająca na wykonaniu niewielkiego szamba będzie negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie własnych ustaleń, lecz ograniczył się do zastosowania w sprawie postanowienia RDOŚ, które co ważne zostało wydane dla innego zamierzenia budowlanego. Dodatkowo organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego, z którego miałby wynikać rzekomy negatywny wpływ inwestycji na obszar Natura 2000. W konsekwencji, organ II instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy, co miało istotny wpływ na jej wynik; 5) art. 15 k.p.a. poprzez brak realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ II instancji, który wydając decyzję ograniczył się do czynności kontrolnych względem decyzji organu I instancji. Wojewoda Zachodniopomorski nie przeprowadził postępowania dowodowego bądź własnych ustaleń w zakresie rzekomego wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. Zamiast tego organ II instancji ograniczył się do zastosowania w sprawie postanowienia RDOŚ, które co ważne zostało wydane dla innego zamierzenia budowlanego. Zgodnie zaś z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie sprawę rozpoznać na nowo w jej całokształcie. Działania organu odwoławczego są równoważne działaniom organu I instancji. W tym zakresie, wyłącznie kontrola decyzji organu I instancji dokonana w przez organ odwoławczy nie spełnia powyższego wymogu; 6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia skarżonej decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny oraz nieodpowiadający wymogom stawianym w tym przepisie. Organ II instancji oparł wydane rozstrzygnięcie o postanowienie RDOŚ nie wyjaśniając przy tym, jak może mieć ono zastosowanie do niniejszego postępowania skoro dotyczyło innego zamierzenia budowlanego. Dodatkowo zostało ono wydane ponad 3 lata temu, co może mieć wpływ na aktualność zawartych w nim twierdzeń/ustaleń. Z uzasadnienia decyzji nie wynikają motywy pozwalające na ocenę prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący zapoznając się z decyzją oraz jej uzasadnieniem nie jest w stanie wskazać, co w ocenie organu II instancji stanowiło podstawę do przyjęcia, że ta konkretnie określona inwestycja może negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji lub alternatywnie o uchylenie w całości decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący w piśmie z 23 marca 2026 r. wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów urzędowych, tj. decyzji Wójta Gminy K. z 19 grudnia 2025 r. określającej warunki realizacji przedsięwzięcia "Budowa osiemnastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach geod. nr [...], obr. K., gm. K." oraz postanowienia RDOS w S. z 10 lutego 2026 r. Zdaniem skarżącego powyższe dokumenty potwierdzają wolność organów administracji publicznej w zakresie oceny, czy dane zamierzenie budowlane może negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. W konsekwencji, w niektórych sprawach RDOŚ w S. będący wyspecjalizowanym organem z zakresu ochrony środowiska jest władny do przeprowadzenia oceny wpływu typowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w innych przypadkach, które, jednakże są realizowane na tym samym terenie (ten sam obszar Natura 2000, ten sam miejscowy plan) takiej potrzeby nie dostrzega. Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 r. strona oświadczyła, że podtrzymuje stanowisko zawarte w skardze oraz zwróciła uwagę, że skoro w sprawie RDOŚ wydawał różne dotyczące działek sąsiednich więc powyższa kwestia powinna być wnikliwie rozważona. Dodatkowo podniósł, iż pomiędzy wnioskiem a wydaniem sprzeciwu upłynęło 30 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 30 września 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty G. z dnia 22 lipca 2025 r., którą to decyzją wniesiono sprzeciw do zamierzenia polegającego na budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości (szamba) zlokalizowanego na terenie działki należącej do skarżącego. W sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący wnioskiem z 4 maja 2025 r. zgłosił w Starostwie Powiatowym w G. zamiar przystąpienia do budowy zbiornika bezodpływowego (szamba), zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w obrębie Z., gmina S. . Działka powyższa jest zlokalizowana w Obszarze Natura 2000 Dyrektywa Ptasia oraz Obszarze Natura 2000 Dyrektywa Siedliskowa. Nie jest też sporne, iż wcześniej skarżący w odniesieniu do tej samej działki planował realizację inwestycji pod nazwą "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z zagospodarowaniem terenu wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z bezodpływowym zbiornikiem na ścieki, wodociągową i studnią głębinową i elektryczną". W ramach powyższego postępowania dotyczącego budowy domu rodzinnego wraz z infrastrukturą skarżący wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie opinii, co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Skutkiem powyższego wniosku było w szczególności stwierdzenie przez RDOŚ w postanowieniu z 30 maja 2022 r., że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Powyższe postanowienie RDOŚ zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem. Po rozpatrzeniu zażalenia, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 30 listopada 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ. Dalej zaś, po rozpatrzeniu skargi na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, skarga do sądu administracyjnego została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 268/23. Istota sporu pomiędzy skarżącym oraz organem architektoniczno-budowlanym powstałym w niniejszym postępowaniu sprowadza się do tego, czy organ był uprawniony do wydania postanowienia w przedmiocie zobowiązania skarżącego do przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska terminie 60 dni od dnia otrzymania postanowienia: 1. kopii zgłoszenia budowy szamba, zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym Z. 2. karty informacyjnej przedsięwzięcia, zawierającej dane - zgodnie z art. 62a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.), 3. poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; w celu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w związku z art. 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Postanowienie Starosty G. w powyższym przedmiocie zostało wydane w dniu 26 maja 2025 r. z powołaniem się na art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.; "ustawa środowiskowa") wraz z pouczeniem, że w razie niespełnienia wymagań określonych w przedmiotowym postanowieniu organ wniesienie sprzeciw. Z akt sprawy wynika też jednoznacznie, że w odpowiedzi na powyższe postanowienie, w piśmie z 27 maja 2025 r. skarżący oświadczył wyraźnie, iż odmawia wykonania powyższego postanowienia, bowiem w jego ocenie nałożenie opisanego wyżej obowiązku nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Skutkiem odmowy wykonania postanowienia było wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ze wskazaniem, że inwestycja objęta zgłoszeniem może spowodować pogorszenie stanu środowiska. Powyższe działanie zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy w skarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego nie było dopuszczalne oparcie się przez organ na postanowieniu RDOŚ wydanym ponad 3 lata wcześniej oraz dotyczącym innej inwestycji. A ponadto, skoro RDOŚ nie dla wszystkich nieruchomości położnych na obszarach chronionych wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia, żądanie powyższe względem planowanej inwestycji było nieuzasadnione a ryzyka dla obszarów chronionych powinny być zbadane i ocenione przez organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem postanowienia nakładającego obowiązki. Zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej, jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska: 1) kopii wniosku o wydanie decyzji lub kopii zgłoszenia, o których mowa w ust. 1; 2) karty informacyjnej przedsięwzięcia; 3) poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; 4) w przypadku przedsięwzięć realizowanych na terenie o powierzchni powyżej 10 ha, zamiast kopii mapy, o której mowa w pkt 3 - mapy przedstawiającej dane sytuacyjne i wysokościowe sporządzonej w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, brak jest podstaw do przyjęcia, iż organy w rozpatrywanej sprawie działały "automatycznie" a działanie to miało charakter arbitralny. Niewątpliwie stwierdzenie, czy inwestycja objęta zgłoszeniem może spowodować pogorszenie stanu środowiska ma charakter ocenny i organ każdorazowo korzystając z prawa nałożenia na inwestora obowiązków winien przekonująco wyjaśnić z jakich przyczyn uznał, że powyższe w danej sprawie jest uzasadnione. W zakresie czynności jakie powinny poprzedzić wydanie postanowienia warto wskazać, iż zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powyższe ma szczególne znaczenie w postępowaniach o charakterze uproszczonym. W postępowaniu zgłoszeniowym organ administracji ma obowiązek zweryfikowania czy zgłoszenie jest kompletne i zawiera wszystkie wymagane załączniki, a także winien dokonać weryfikacji, czy nie występują przesłanki dające podstawy do wniesienia sprzeciwu. Postępowanie administracyjne dotyczące zgłoszenia kończy się milczącym rozstrzygnięciem sprawy uwzględniającym wniosek inwestora w całości lub wydaniem sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu organ badający czy w odniesieniu do przedłożonego mu zgłoszenia należy wnieść sprzeciw, działając należycie wnikliwie, nie mógł ignorować znanych mu prawomocnych rozstrzygnięć dotyczących potrzeby ochrony obszaru na którym jest planowana inwestycja. Znając stanowisko organu ochrony środowiska wydane we wcześniejszym postępowaniu organ architektoniczno-budowlany miał podstawy do uznania, iż ograniczenie zamiarów inwestycyjnych skarżącego do wybranych części wcześniej zaplanowanej inwestycji daje podstawy do stwierdzenia, że inwestycja objęta zgłoszeniem może spowodować pogorszenie stanu środowiska i wymaga stosownej weryfikacji przez organ ochrony środowiska. W szczególności, w ocenie Sądu, zaistniałe w badanej sprawie ograniczenie pierwotnej inwestycji nie podważa podstawowych znanych organowi architektoniczno-budowalnego ustaleń organu ochrony środowiska w ramach których stwierdzono w szczególności, iż przedmiotowa działka od zachodu graniczy z rozległym obszarem podmokłych łąk i pastwisk stanowiących siedlisko przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000, tj. żurawia Grus grus, błotniaka stawowego, błotniaka łąkowego, dla których istotne są kompleksy trwałych użytków zielonych. Jedynym z głównych zagrożeń dla tych gatunków wykazanych w planie zadań ochronnych jest zmniejszanie areału lub utrata siedlisk żerowania w wyniku presji zabudowy terenów otwartych, jak również przekształcenia trwałych użytków zielonych. Biorąc pod uwagę wymagania siedliskowe wymienionych ptaków, położenie działki inwestycyjnej w kompleksie pastwisk sąsiedztwie dużego zbiornika wodnego ([...]), nie można wykluczyć, że działka inwestycyjna nie stanowi miejsca występowania gatunków ptaków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Jezioro Miedwie i okolice PLB320005. W zakresie podnoszonej przez skarżącego argumentacji, Sąd podziela w pełni stanowisko wyrażone wcześniej przez WSA w Warszawie w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 268/23, w którym przekonująco wskazano, że wykazanie braku negatywnego oddziaływania stanowi obowiązek podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność inwestycyjną na tym terenie przyrodniczo wrażliwym. Przy czym przesłanką do przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 nie jest pewność co do wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony danego obszaru, a jedynie prawdopodobieństwo wystąpienia takiego oddziaływania. Nie wymaga wiedzy specjalnej stwierdzenie, iż budowa i funkcjonowanie zbiorników bezodpływowych pociąga za sobą liczne ryzyka takie jak zanieczyszczenie wód gruntowych, skażenie azotanami, fosforanami, bakteriami i związkami organicznymi, eutrofizacja pobliskich zbiorników wodnych. Już samo powyższe, może mieć wpływ na jakość siedlisk chronionych gatunków oraz na stosunki wodne. W przypadku zbiornika bezodpływowego oczywista jest też mechaniczna ingerencja w grunt związana z jego wykonaniem a także to, iż wymaga on regularnego opróżniania przez uprawnione podmioty (wozy asenizacyjne). Także powyższe może mieć znaczenie dla okolicznych siedlisk, których występowania dla działki skarżącego nie wykluczył RDOŚ we wcześniejszym postępowaniu, a co dotychczas nie zostało przez skarżącego przekonująco podważone. Za powyższe nie można bowiem uznać subiektywnych twierdzeń i przekonań skarżącego zawartych w jego pismach. Na marginesie warto też dostrzegać, że specyfika tego rodzaju budowli jak zaplanowana przez skarżącego znalazła zresztą odzwierciedlenie w rygorystycznych przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225, ze zm.) zawierających liczne ograniczenia w zakresie ich wznoszenia i lokalizacji. W szczególności warto dostrzegać, że w myśl § 34 ust. 1 ww. rozporządzenia, zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być sytuowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich sytuowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz na terenach zalewowych. Stąd wpływ zbiorników bezodpływowych został dostrzeżony przez prawodawcę także na gruncie przepisów prawa budowlanego. Powyższe dodatkowo utwierdza w trafności stanowiska organu I instancji, że wykonanie na działce skarżącego inwestycji w postaci budowy zbiornika bezodpływowego może negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Nadto, skoro typowym zadaniem zbiorników bezodpływowych jest gromadzenie ścieków bytowych w miejscach, gdzie nie ma możliwości podłączenia budynku do zbiorczej sieci kanalizacyjnej, tego rodzaju zbiornik nie jest budowlą całkowicie samodzielną i stanowi element większego systemu instalacyjnego. Jest to zwykle budowla towarzysząca, pełniąca rolę służebną wobec głównego obiektu. Tym samym uprawnione jest wnioskowanie, że podmiot zmierzający do wybudowania zbiornika bezodpływowego w istocie docelowo zmierza do większego wykorzystania nieruchomości na obszarze chronionym niż tylko do gromadzenia ścieków czy odpadów bytowych. Zdaniem Sądu, oceniając oddziaływanie planowanej inwestycji na obszar chroniony trzeba każdorazowo mieć na względzie zasadę przezorności, określoną w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90 poz. 864/2), która nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy negatywne oddziaływanie podejmowanych działań na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane. Wskazana zasada przezorności ma szczególne znaczenie w ochronie obszarów sieci Natura 2000, co znajduje odzwierciedlenie z wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Tym samym w ocenie Sądu organy były uprawnione do przyjęcia, iż planowane przedsięwzięcie - które niewątpliwie nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub i nie wynika z tej ochrony - może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. To zaś dawało podstawy do wydania postanowienia w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wskazanych w treści art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej. Zaś wobec braku wykonania powyższego postanowienia organ I instancji był uprawniony do wniesienia sprzeciwu. W ocenie Sądu, szczególnie wobec braku przedłożenia przez skarżącego dowodów jednoznacznie potwierdzających brak znaczącego oddziaływania na obszar chroniony objętej zgłoszeniem inwestycji na działkę nr [...] – nie sposób dopatrzyć się też wadliwości rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Warto dostrzegać, iż skarżący zamierza realizować inwestycję na obszarze chronionym objętym obowiązującymi aktami prawnymi i miał możliwość przedstawienia swoich racji przez organem wyspecjalizowanym w zakresie ochrony środowiska. Powyższe pozwoliłoby należycie zweryfikować w jaki sposób objęta zgłoszeniem inwestycja oddziaływałaby na obszar Natura 2000. Z takiej możliwości skarżący jednak nie skorzystał mimo uprzedzenia przez organ o skutkach braku realizacji postanowienia. Przywoływane przez skarżącego rozstrzygnięcia dotyczące innych nieruchomości, wbrew twierdzeniom skargi, nie podważają prawidłowości stanowiska organu, iż w przedmiotowej sprawie zamierzenie inwestycyjne skarżącego na działce nr [...] może wpływać na obszary chronione. Szczególnie, że badane zgłoszenie dotyczy działki inwestycyjnej zbliżonej do jeziora i położnej na skraju kompleksu działek. Zróżnicowanie rozstrzygnięć zapadających w odniesieniu do planowanych inwestycji na danym obszarze chronionym nie daje podstaw do przyjmowania tezy o dowolności organów administracji publicznej w zakresie oceny, czy dane zamierzenie budowlane może negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Wręcz przeciwnie, powyższe wskazuje raczej, iż organy uwzględniają lokalizację i charakter planowanych inwestycji i korzystają z przysługujących im uprawnień w tych przypadkach, gdy dojdą do przekonania, że inwestycja może negatywnie wpływać na obszary chronione. Przypomnieć też należy, że każda sprawa administracyjna jest indywidualna i wymaga przeprowadzenia postępowania właściwego dla danego terenu oraz badania konkretnych okoliczności danej sprawy. W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona w tym zakresie przez organ odwoławczy jest przekonująca. Wbrew zarzutom skargi z uzasadnień skarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy rozpatrywał ją w całokształcie i uwzględnił wszystkie istotne okoliczności a swoje stanowisko przedstawił w uzasadnieniu spełniającym wymogi ustawowe. W zakresie zarzutu skarżącego dotyczącego niezachowania terminu na wniesienie skargi nie można tracić z pola widzenia, że stosownie do art. 96 ust. 4 ustawy środowiskowej wydanie postanowienia z 26 maja 2025 r. przerywało bieg terminów postępowania, w ramach którego stwierdzono obowiązek, o którym mowa w ust. 3. W postanowieniu wyznaczono stronie termin 60 dni na przedłożenie Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska wskazanych dokumentów w celu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w związku z art. 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W tym okresie inwestor miał możliwość dostarczenia dokumentów niezbędnych dla odstąpienia od wniesienia sprzeciwu, z czego jednak nie skorzystał. Celem zakreślenia powyższego terminu było umożliwienie skarżącemu przedstawienia dowodów umożliwiających rozpatrzenie wniosku zgodnie z jego interesem, tj. zaakceptowanie zgłoszenia. W zakresie terminów załatwienia wniosku organ był związany swoim postanowieniem, od chwili jego doręczenia. W realiach badanej sprawy oznacza to, że organ architektoniczno-budowlany winien był wstrzymać się z rozstrzygnięciem dotyczącym wniesienia sprzeciwu do upływu wyznaczonego terminu wskazanego w postanowieniu. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której przewidziana w art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej instytucja umożliwiająca weryfikację, czy planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 miałaby charakter fikcyjny, gdyż organ architektoniczno-budowany powziąwszy wątpliwości w powyższym zakresie, w istocie musiałby każdorazowo wnosić sprzeciw w terminie, w którym inwestor nie miałaby realnej możliwości wykonania nałożonych na niego obowiązków. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organy działały w ramach powierzonych im uprawnień a swoje rozstrzygnięcia należycie umotywowały. Organy zasadnie uwzględniły znane im z urzędu rozstrzygnięcia dotyczące działki inwestycyjnej a ich działanie następowało przy uwzględnieniu zasady przezorności w ochronie środowiska, która nakazuje podejmowanie działań zapobiegawczych, gdy działalność może przynieść negatywne skutki, nawet jeśli nie ma ostatecznej pewności co do ich wystąpienia. W konsekwencji skarga okazała się nieuzasadniona i na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 grudnia 2025
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska Krzysztof Szydłowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny