III FZ 224/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 413/25 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 27 stycznia 2026 r., I SA/Łd 413/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną B.N. (dalej: "Skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (dalej: "Sąd I instancji", "WSA") z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 413/25 w sprawie ze skargi Skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "Dyrektor") z dnia 14 maja 2025 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pomimo ustawowego wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (tzw. ,,przymus adwokacko-radcowski"), Skarżąca wniosła skargę kasacyjną samodzielnie, chociaż nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Na powyższe postanowienie, pismem z 18 lutego 2026 r. Skarżąca wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 194 § 2 i § 4 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia, przy czym zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto, w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Wymóg ten ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, jak i skardze kasacyjnej stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania. Na mocy bowiem art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu przewidzianego do jego wniesienia, jak również z innych przyczyn niedopuszczalne. Zauważyć należy, że w sprawie Skarżąca wraz z doręczeniem zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej została pouczona w piśmie przewodnim o sposobie wniesienia zażalenia. Z jego punktu 5 wynika, że: "Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami może być sporządzone przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego; do takiego rodzaju zażalenia należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa.". Skarżąca zaś, mimo prawidłowego pouczenia, zażalenie sporządziła samodzielnie, pomimo że nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11). Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie Skarżącej i na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 194 § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.