III OSK 170/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Artur Kuś sędzia delegowany WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 323/24 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia 6 marca 2024 r. nr WL.D.BOSA.427.495.2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. A. na rzecz Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie kwotę 240 (słownie dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 323/24 oddalił skargę M. A. (dalej "skarżący" lub "student") na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (dalej "Rektor" lub "organ") z dnia 6 marca 2024 r. nr WL.D.BOSA.427.495.2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów skarżącego, studenta V roku programu arabskiego kierunku lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 108 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.), powoływanej dalej jako P.s.w.n., oraz § 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 5 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, stanowiącego załącznik do uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Nr 255/2023 z dnia 26 kwietnia 2023 r., powoływanego dalej jako regulamin lub regulamin studiów, w związku z § 4 Zarządzenia Nr 8/2022 Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2022 r. w sprawie podziału roku akademickiego 2022/2023. Sąd pierwszej instancji dodał, że wprawdzie skarżący rozpoczął studia w 2011 r., a zatem pod rządem ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.) i dwukrotnie je w okresie obowiązywania tej ustawy wznawiał, zastosowanie w sprawie mieć będzie jednak ustawa z 2018 r. Wynika to z treści art. 276 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669). Postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów zostało wszczęte w 2023 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy z 2018 r. oraz regulaminu studiów uchwalonego dnia 26 kwietnia 2023 r. Przyczyną skreślenia skarżącego z listy studentów było niezaliczenie powtarzanego przedmiotu patomorfologia II z uwagi na niestawiennictwo skarżącego na drugim terminie poprawkowym egzaminu (trzecim terminie egzaminu) i brak złożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do zajęć w okresie sesji poprawkowej, którą - jak wynika z zarządzenia nr 8/2022 Rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie z 17 stycznia 2022 r. w sprawie podziału roku akademickiego 2022/2023, wyznaczono w okresie od 1 do 21 września 2023 r. Skarżący nie usprawiedliwił nadto nieobecności na drugim terminie egzaminu poprawkowego, wobec czego, zgodnie z § 32 ust. 6 Regulaminu prawidłowo wpisana została w dniu 22 września 2023 r. ocena niedostateczna z egzaminu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżący rozpoczął studia w Uniwersytecie Medycznym w roku akademickim 2011/2012. Decyzją nr IIWL/AR/2231/15 z dnia 5 października 2015 r. skarżący został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia powtarzanego przedmiotu. Następnie uzyskał zgodę na wznowienie studiów na Uniwersytecie Medycznym w roku akademickim 2015/2016. W semestrze letnim roku akademickiego 2015/2016 skarżący nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu patomorfologia II. Decyzją z dnia 24 października 2016 r. udzielono skarżącemu zgody na powtarzanie ww. przedmiotu z obowiązkiem zaliczenia niezdanego przedmiotu w semestrze zimowym roku akademickiego 2016/2017. Skarżący nie uzyskał zaliczenia w wyznaczonym terminie, przedstawiając w dniu 2 lutego 2017 r. zaświadczenie lekarskie i zwrócił się z prośbą o możliwość 30-dniowego warunkowego przedłużenia terminu na zaliczenie przedmiotu, którą to możliwość uzyskał w zakreślonym terminie do dnia 14 marca 2017 r. Następnie skarżący 2 marca 2017 r. złożył zaświadczenie lekarskie na okres od 1 do 31 marca 2017 r. i kolejne w dniu 31 marca 2017 r. na okres od 1 do 30 kwietnia 2017 r. oraz podanie o urlop od 1 kwietnia do 31 sierpnia 2017 r., na co otrzymał zgodę w dniu 4 kwietnia 2017 r. Następnie skarżący w dniu 6 września 2017 r. otrzymał zgodę na urlop na semestr zimowy roku akademickiego 2017/2018 do dnia 18 lutego 2018 r. na podstawie wniosku złożonego w dniu 31 sierpnia 2018 r. W dniach 13 lutego 2018 r. i 21 lutego 2018 r. skarżący zwrócił się o możliwość wznowienia studiów oraz o możliwość podejścia do egzaminu z przedmiotu patomorfologia II w semestrze letnim roku akademickiego 2017/2018, na co wyrażono zgodę. Skarżący podszedł do egzaminu z patomorfologii II w dniu 20 kwietnia 2018 r. i uzyskał ocenę 2,0. Następnie podszedł do pierwszego terminu poprawkowego w dniu 18 maja 2018 r. i również uzyskał ocenę 2,0. Skarżący nie podszedł do drugiego terminu poprawkowego i od kwietnia 2018 r. przedstawiał kolejne zaświadczenia lekarskie dotyczące zwolnienia z zajęć. Kolejne zaświadczenie lekarskie zostało złożone 29 maja 2023 r. i wskazywało na okres od 1 maja do 30 lipca 2023 r., następne zaświadczenie dotyczyło okresu od 2 października do 2 listopada 2023 r., nie mogło zatem stanowić usprawiedliwienia nieobecności w okresie od 1 do 21 września 2023 r. W dniu 6 września 2023 r. skarżący poinformował uczelnię wiadomością elektroniczną, że miał nawrót choroby oraz przesłał zaświadczenie lekarskie datowane na 31 sierpnia 2023 r. stwierdzające, że wdrożono farmakologię, ale bez wskazania jakichkolwiek dat mogących usprawiedliwiać ewentualne nieobecności. W związku z powyższym 22 września 2023 r. w protokole elektronicznym dla drugiego terminu poprawkowego z przedmiotu patomorfologia II wpisano skarżącemu nieobecność. W związku z brakiem usprawiedliwienia nieobecności na egzaminie, nieobecność ta została, zgodnie z § 32 ust. 6 Regulaminu studiów, zamieniona na ocenę 2,0. Zaznaczyć należy, że kolejne złożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie obejmowało okres od 2 października do 2 listopada 2023 r. Następnie w dniu 3 listopada 2023 r. skarżący złożył zaświadczenia lekarskie z dnia 27 października 2023 r. na okres od 2 listopada do 31 grudnia 2023 r. oraz kolejne zaświadczające, że z uwagi na stan psychiczny, pacjent nie jest w stanie podejmować decyzji w sprawie uczelni, jednak bez wskazania dat obowiązywania tego zaświadczenia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych nie ulega wątpliwości, że skarżący nie stawił się na drugim terminie poprawkowym egzaminu z przedmiotu patomorfologia II (trzecim terminie egzaminu) i nie złożył zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego niezdolność do zajęć w okresie sesji poprawkowej. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że nie ulega wątpliwości, że skreślenie z listy studentów jest daleko idącą i dotkliwą sankcją, organ obowiązany jest zatem szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia nałożonych na niego obowiązków i spełnione zostały przesłanki skreślenia z listy studentów, określone w ustawie i regulaminie studiów. Z uwagi na to, że decyzja podejmowana na podstawie art. 108 ust. 2 P.s.w.n. jest decyzją uznaniową, organ powinien wyważyć także interes społeczny i słuszny interes studenta. W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie organ szczegółowo i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko i wykazał, że przesłanki skreślenia z listy studentów zostały spełnione. Nie przekroczył także granic uznania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jako przesłankę skreślenia wskazuje ogólnie brak postępów w nauce. Niedookreślona przesłanka braku postępów w nauce wymieniona w art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy sprecyzowana została w regulaminie studiów w § 39 ust. 5 przez wskazanie niezaliczenia powtarzanego przedmiotu jako przyczyny stwierdzenia braku postępów w nauce. Nie ulega wątpliwości, że takie doprecyzowanie pojęcia niedookreślonego w akcie prawa zakładowego, jakim jest regulamin studiów, nie jest sprzeczne z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Senat uczelni miał zatem prawo sprecyzować w regulaminie studiów, jakie przypadki uznaje się za brak postępów w nauce. W uzasadnieniu wyroku wskazano nadto, że decyzja o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 P.s.w.n. i § 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 39 ust. 5 regulaminu studiów jest decyzją uznaniową. Kontrolując akty uznaniowe, sąd administracyjny może badać tylko, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. W ocenie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że spełniona została przesłanka skreślenia skarżącego z listy studentów i jednocześnie wystarczająco uzasadnił swoje stanowisko co do wyboru konsekwencji prawnych stwierdzenia braku postępów w nauce przejawiających się w tym konkretnym przypadku poprzez niezaliczenie powtarzanego przedmiotu. Zauważono, że skarżący już kilkakrotnie od 2015 r. usiłował zaliczyć niezdany przedmiot. Uczelnia umożliwiła skarżącemu nie tylko powtarzanie przedmiotu, ale także dalsze studiowanie, uwzględniała stan zdrowia skarżącego, usprawiedliwiając jego nieobecności przez kilka lat i udzielając urlopu zdrowotnego. Podkreślono też, że skarżący, który rozpoczął studia w 2011 r., został skreślony z listy studentów nie po raz pierwszy. Pomimo tego skarżący nie wykorzystał danej mu szansy długoletniego studiowania. Nie zaliczył powtarzanego przedmiotu, nie przedstawił nadto usprawiedliwienia nieobecności na drugim terminie egzaminu poprawkowego, dlatego też Sąd pierwszej instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie dołożył należytej staranności w zakresie wypełniania jego obowiązków jako studenta. Niestawienie się na drugi termin poprawkowy egzaminu i nieprzedstawienie zwolnienia lekarskiego usprawiedliwiającego niestawiennictwo, zgodnie z postanowieniami regulaminu, stanowi naruszenie podstawowych obowiązków studenta. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ przeprowadził prawidłowo postępowanie, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 K.p.a., zawiera bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: A. art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. - poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący spełnił przesłanki warunkujące jego skreślenie z listy studentów, B. § 39 ust. 2 pkt 2 oraz § 39 ust. 5 Regulaminu studiów poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący spełnił przesłanki warunkujące uznanie jego braków postępu w nauce. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: A. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 i art. 9 K.p.a. - z uwagi na brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego przedmiotowej decyzji, które przejawia się w braku uzasadnienia decyzji w zakresie wskazania braku postępów w nauce skarżącego w sytuacji, gdy skarżący w całym tym okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim, B. art. 7 K.p.a., 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. - poprzez błędne ustalenie, iż skarżący nie zaliczył powtarzanego przedmiotu. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, jednocześnie oświadczając o zrzeczeniu się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jak i na zarzutach naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13). Naczelny Sąd Administracyjny uznał za bezzasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów K.p.a. stwierdzić bowiem należy, że sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. Należy wyjaśnić, że sąd administracyjny ocenia jedynie prawidłowość zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście obowiązujących ten sąd reguł wynikających z ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd pierwszej instancji dał wyraz swojej argumentacji, odnosząc się do istoty sprawy i zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej może mieć jedynie charakter pośredni i wynikać z uchybienia przez Sąd pierwszej instancji przepisom P.p.s.a. W konsekwencji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie przepisów postępowania administracyjnego w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 P.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 P.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. wyroki NSA z dnia 31 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 925/10; z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 2088/12; z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 970/11; z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2535/12; z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2620/14; z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1725/14 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny miał jednakże na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu tego Sądu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, sprowadzający się do stanowiska, że w przypadku braku powiązania przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa przez organ administracji z zarzutem naruszenia prawa przez sąd wojewódzki, Naczelny Sąd Administracyjny może, po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z unormowaną w art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uwzględniając zastosowaną w sprawie podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów - z uwagi na brak postępów w nauce, organ obowiązany był zgromadzić taki materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki, jak i pozwalałby na wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taki materiał został w sprawie zgromadzony, a jego ocena była swobodna lecz nie dowolna. Z uwagi na znajdującą zastosowanie w sprawie podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów Rektor w swoich rozważaniach skoncentrował się na wykazaniu prawidłowości takiego działania wobec skarżącego. Jednocześnie wskazać należy, że zarówno organ, jak i następnie Sąd pierwszej instancji przedstawił szczegółową analizę spełnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak przedstawienia zwolnienia lekarskiego za okres obejmujący drugi termin poprawkowy, a także brak usprawiedliwienia nieobecności skarżącego na tym egzaminie, skutkujący niezaliczeniem egzaminu z powtarzanego już przedmiotu, stanowi brak postępu w nauce (zgodnie z § 39 ust. 5 regulaminu). Z kolei brak postępu w nauce jest podstawą do fakultatywnego skreślenia studenta z listy studentów zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n., co oznacza, że Rektor mógł zastosować to rozwiązanie w przypadku skarżącego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwoliłyby ocenić jego sytuację zgodnie z jego wolą i podważyć ustalenia przyjęte w stanie faktycznym sprawy. Wskazywanie bowiem ogólnie na składane przez skarżącego zwolnienia lekarskie nie zmienia faktu, że w aktach sprawy brak jest zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność skarżącego do zajęć w okresie drugiej sesji poprawkowej. Takim zaświadczeniem nie jest zaświadczenie datowane na 31 sierpnia 2023 r., ponieważ nie wskazuje dat jego obowiązywania. Podkreślić natomiast należy, że zaświadczenia lekarskie ze wskazanymi jednoznacznie okresami niezdolności skarżącego do zajęć były przez organy Uczelni honorowane od kwietnia 2018 r. do 30 lipca 2023 r. oraz od 2 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Przechodząc do oceny zarzutów przedstawionych przez skarżącego kasacyjnie w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że stosując przepis, sąd popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 717/12 oraz z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt I GSK 934/12). Zarzuty skargi kasacyjnej, mimo iż oparto je na obu podstawach dopuszczonych postanowieniami art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., w istocie sprowadzają się do zakwestionowania przyjętej przez Sąd pierwszej instancji oceny, że w sprawie wystąpiły okoliczności faktyczne uzasadniające zastosowanie art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. Skarżący kasacyjnie formułuje wprawdzie zarzut naruszenia prawa materialnego, jednak uzasadnia go wadliwym przyjęciem, że wystąpiły przesłanki do skreślenia go z listy studentów wobec stwierdzenia braku postępów w nauce. W istocie więc skarżący nie podważa prawidłowości odtworzenia normatywnej podstawy wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, lecz ustalenia, które przyjęto jako uzasadnienie dla jej zastosowania. Stosownie do treści art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. student może być skreślony z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Ustawa daje więc organom uczelni uznaniowe uprawnienie do skreślenia studenta z listy studentów, jeżeli nie odnotowuje on progresu w nauce przynajmniej na minimalnie dopuszczonym poziomie. Powołana regulacja stanowi refleks podstawowych obowiązków studenta, do których należy obowiązek uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów oraz obowiązek składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów – art. 17 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 P.s.w.n. Uznaniowość decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów w następstwie braku postępów w nauce wyraża się w braku nakazu wydania takiego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, normatywnie dopuszczonymi wariantami działania organów uczelni wobec studenta, który nie osiągnął postępów w nauce, jest skreślenie go z listy studentów, albo pozostawienie go na tej liście. Każde z tych działań jest normatywnie równoprawne, o ile organ należycie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie, zagwarantował studentowi przysługujące mu uprawnienia procesowe oraz prawidłowo skonfrontował interes społeczny ze słusznym interesem studenta. Weryfikacja wyroku Sądu pierwszej instancji w granicach wyznaczonych podniesionymi zarzutami kasacyjnymi, nie daje podstaw aby twierdzić, że w sprawie doszło do wadliwego zastosowania art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. Dodać należy, że postanowienia § 39 ust. 2 pkt 2 Regulaminu powielają i uszczegóławiają treść art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. Stosownie do treści powołanego przepisu dziekan na podstawie upoważnienia rektora może skreślić studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Jednocześnie § 39 ust. 5 regulaminu precyzuje, że za brak postępu w nauce uważa się niezaliczenie powtarzanego przedmiot, co zostało ustalone w sprawie. W sprawie kwestią sporną jest to czy organy uczelni miały podstawy do skreślenia skarżącego z listy studentów z uwagi na brak postępów w nauce, czyli brak zaliczenia egzaminu patomorfologia II. Zdaniem skarżącego skoro organy uczelni respektowały przedstawiane przez skarżącego zwolnienia lekarskie, to powinny również uwzględnić zwolnienie lekarskie obejmujące okres sesji poprawkowej. Wbrew jednak temu, co twierdzi skarżący, żadne zwolnienie lekarskie z zajęć na okres od 1 do 30 września 2023 r., a więc okres sesji poprawkowej, nie zostało złożone i nie było przedmiotem oceny organu. Organ nie miał zatem żadnych podstaw do usprawiedliwienia nieobecności skarżącego na drugim terminie egzaminu poprawkowego. W konsekwencji prawidłowo zatem Dziekan wpisał skarżącemu ocenę niedostateczną. Zgodnie bowiem z § 32 ust. 6 Regulaminu studiów, niezgłoszenie się na egzamin powoduje wpis w protokole "nieobecny (nob)". Student ma prawo usprawiedliwienia nieobecności. Zgodnie z powołanym przepisem, usprawiedliwienie powinno być złożone lub przesłane do dziekanatu w terminie trzech dni od terminu egzaminu. W przypadku braku usprawiedliwienia dziekan wpisuje ocenę niedostateczną i student traci termin egzaminu. W przypadku usprawiedliwienia nieobecności egzaminator wyznacza nowy termin egzaminu. W konsekwencji powyższego nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n., gdyż postępowanie wyjaśniające dało podstawy do ustalenia istnienia przesłanki skreślenia skarżącego z listy studentów. Z uwagi na uznaniowy charakter decyzji, ocenie Sądu nie podlegają kryteria słuszności czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do tego zarzutu podkreślić należy, że sformułowanie "student może być skreślony" wskazuje, że wydanie takiej decyzji dokonywane jest w ramach uznania administracyjnego organu uczelni. Tak podejmowane rozstrzygnięcie nie może oczywiście oznaczać jego dowolności. Wydanie decyzji uznaniowej musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem ogółu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, tj. zebraniem materiału dowodowego, a następnie jego wszechstronnym rozpatrzeniem, znajdującym odzwierciedlenie w uzasadnieniu tej decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie, uzasadnienie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów powinno odpowiadać dwóm kryteriom, a mianowicie pozwolić studentowi na obronę jego interesów, zaś sądowi na przeprowadzenie skutecznej kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 265/21). Decyzja taka powinna zawierać także argumentację odnoszącą się do kwestii wyboru przez organ opcji skreślenia z tej przyczyny studenta z listy studentów. Nie może być aprobowane uchylanie się przez organ od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, a w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony organ powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec, z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 471/20). W przeciwnym razie organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a) oraz wadliwego sporządzenia uzasadnienia. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie kwestionowanej w tej sprawie decyzji spełnia przedstawione wyżej wymogi. Wskazano w nim bowiem okoliczności, którymi kierował się organ, podejmując decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów, jednocześnie wystarczająco uzasadniając swoje stanowisko co do wyboru konsekwencji prawnych stwierdzenia braku postępów w nauce przejawiających się w tym konkretnym przypadku jako niezaliczenie powtarzanego przedmiotu. Wydając decyzję Rektor miał też na uwadze wskazany przez ustawodawcę interes społeczny, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Zasądzono od skarżącego na rzecz organu koszty w wysokości 240 złotych obejmujące wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).