III OSK 229/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U.B. i S.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 listopada 2024 r. r., sygn. akt II SA/Rz 1106/24 w sprawie ze skargi U.B. i S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej "WSA w Rzeszowie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1106/24, oddalił skargę U.B. i S.W. (dalej "skarżące") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z [...] czerwca 2024 r., nr [...], w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z 1 sierpnia 2022 r. skarżące wystąpiły do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") o uregulowanie stosunków wodnych na gruncie położonym w miejscowości [...] na działce nr ewid. [...] oraz na działce nr ewid. [...] (droga). W uzasadnieniu wniosku podały, że od czasu wykonania nowej nawierzchni na działce drogowej nr [...], stanowiącej własność Gminy [...], dochodzi do zalewania ich nieruchomości przez wodę opadową w wyniku nieprawidłowego wykonania prac remontowych. Wójt decyzją z [...] marca 2023 r., nr [...], odmówił zobowiązania właściciela gruntu działki nr [...], obr. [...], położonej w miejscowości [...] do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie czy też wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Następnie SKO decyzją z [...] maja 2023 r., nr [...], uchyliło ww. decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając m.in. wadliwość w zakresie sporządzenia protokołu z oględzin przeprowadzonych [...] grudnia 2022 r. oraz sprzeczności i błędy merytoryczne w sporządzonej przez biegłego opinii. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, Wójt decyzją z [...] sierpnia 2023 r., nr [...], ponownie odmówił zobowiązania właściciela gruntu działki nr [...] do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. SKO decyzją z [...] listopada 2023 r. po raz kolejny uchyliło wydaną przez Wójta decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, oceniając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do bezspornego ustalenia stanu faktycznego i jednoznacznego stwierdzenia, że w sprawie nie doszło do naruszenia stosunków wodnych. W ocenie Kolegium Wójt winien rozważyć przeprowadzenie nowej opinii biegłego, w której zostanie udzielona wyczerpująca odpowiedź na pytanie, czy nastąpiła zmiana kierunku spływu wody opadowej, a jeśli tak to z jakiej przyczyny oraz czy prace polegające na remoncie drogi są przyczyną tych zmian, a także przeprowadzenie ponownych oględzin z udziałem stron postępowania, które powinny odbyć się w deszczowej porze roku tak, aby można było zweryfikować okoliczności co do zalewania i zastoisk wodnych na działce skarżących. Decyzją z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], Wójt - działając na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 z poźn. zm., dalej "P.w.") oraz art. 104 k.p.a. - ponownie odmówił zobowiązania Gminy [...] do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Realizując wytyczne Kolegium organ I instancji powołał biegłego specjalistę w zakresie stosunków wodnych, hydrologii, prawa wodnego P.K. W sporządzonej ekspertyzie biegły wskazał, że w wyniku prac remontowych realizowanych na działce nr ewid. [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Zmiana ta nastąpiła poprzez wykonanie nowej nawierzchni bitumicznej na działce nr ewid. [...]. Jednakże jak wykazują zebrane w sprawie dowody okoliczność ta w żaden sposób nie powoduje szkody dla gruntu sąsiedniego, tj. dla działki nr ewid. [...]. Kwestia wykonania nowej nawierzchni bitumicznej przez gminę [...] na gruncie działki nr ewid. [...] nie wpływa na występowanie szkód, na które powołują się skarżące. Ustalono między innymi, że droga przed remontem, co najmniej od sierpnia 2015 r., była bitumiczna, lecz w złym stanie technicznym. W sierpniu 2019 r. wykonano remont polegający na wylaniu nowej warstwy asfaltowej. Wzdłuż zachodniego fragmentu drogi istnieje rów odwadniający, którego ujście skierowane jest w kierunku działki nr ewid. [...]. Ma on na celu zarówno odbieranie wody opadowo-roztopowej z części drogi, jak również z części zabudowań. W przypadku działki nr ewid. [...] sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych pozostaje niezmienny. Działka nr ewid. [...] zabudowana jest domem jednorodzinnym, z którego woda opadowo-roztopowa odprowadzana jest do byłego szczelnego szamba. Wokół budynku zrealizowano opaskę odbojową z kostki brukowej oraz odwodnienie liniowe. W toku postępowania odbyły się trzy wizyty w terenie, w tym [...] marca 2024 r. po wystąpieniu dłuższych opadów deszczu. Nie stwierdzono żadnych śladów wpływu wód opadowych na kostkę. O ile występowanie zastoisk wody na działce nr ewid. [...] faktycznie występowało, tak kostka była sucha. Woda stagnowała na okolicznych polach, co jednoznacznie wskazuje, że opad utrzymywał się dłuższy czas a woda opadowa nie była w stanie infiltrować gleby. Zastoisko wody jest efektem wyłącznie lokalnego obniżenia się kostki, które nie było i nie jest skutkiem oddziaływania wód opadowych i roztopowych wpływających z drogi. Wójt ocenił, że sporządzona ekspertyza jest logiczna, zupełna, trafna i spójna, posiada wysoką wartość dowodową i jest wiarygodna. Z ekspertyzy tej nie wynika, aby remont drogi odpowiadał za występowanie szkód, na które powołują się skarżące, a tym samym Gmina nie przyczyniła się do naruszenia przepisów wynikających z P.w. Biegły jednoznacznie stwierdził, że nie nastąpiła zarówno zmiana kierunku jak i intensywności spływu wód opadowo-roztopowych. W ocenie organu I instancji w omawianym postępowaniu nie zaistniały przesłanki warunkujące zastosowanie art. 234 P.w. - brak jest zarówno szkody dla gruntów sąsiednich, jak również powiązania pomiędzy działaniem a skutkiem. Szkoda, na którą powołały się skarżące nie ma żadnego związku ze sposobem odprowadzania wód przez działkę nr ewid. [...]. Na skutek odwołania skarżących, Kolegium decyzją z [...] czerwca 2024 r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że opinia biegłego P.K. jest wyczerpująca, oparta na specjalistycznej wiedzy i na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jest logiczna, spójna i nie nosi cech dowolności. Z kolei Wójt przeprowadził własną analizę ekspertyz biegłych oraz pozostałego materiału dowodowego i w oparciu o tę analizę podzielił ustalenia biegłego P.K. w zakresie braku przesłanek do nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, że PINB nie jest organem uprawnionym do rozstrzygania spraw z zakresu stosunków wodnych, jak również nie posiada wiedzy specjalistycznej z zakresu hydrologii i stosunków wodnych jaką posiada powołany biegły. Ponadto kierunki spadków jezdni ustalone zostały przez PINB bez użycia jakichkolwiek instrumentów pomiarowych. SKO nie podzieliło również zarzutu nie zastosowania się do zaleceń wcześniejszej decyzji kasatoryjnej tego organu z [...] maja 2023 r., wyjaśniając, że właśnie ze względu na wady pierwotnej opinii wydanej przez biegłego M.B., organ I instancji powołał w sprawie drugiego biegłego, który ustosunkował się także merytorycznie do poprzedniej opinii. Organ odwoławczy podkreślił także, że skarżące miały zapewniony czynny udział w postępowaniu, zaś sama inwentaryzacja drogi, o której nie były informowane, jest czynnością techniczną, sporządzaną przez geodetę. Skarżące nie składały też dodatkowych wniosków o przeprowadzenie kolejnych oględzin w sprawie. Na decyzję SKO z [...] czerwca 2024 r. skarżący wniosły do WSA w Rzeszowie skargę, zarzucając: 1) naruszenie art. 234 ust. 3 P.w. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do zobowiązania Gminy do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, podczas gdy z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że woda opadowa z drogi gminnej bezspornie w znacznej części odprowadzana jest na wjazd prowadzący do posesji skarżących, zatem niewątpliwie dochodzi do niewłaściwego odprowadzania wód; 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z powyższych przepisów; 4) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności, a przede wszystkim błędne ustalenie, że na nieruchomości skarżących nie dochodzi do powstania szkody na skutek nieprawidłowego odpływu wód opadowych i roztopowych z działki drogowej; 5) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że: a) w wyniku oględzin nie stwierdzono zalewania nieruchomości skarżących wodami z pasa drogowego, w związku z czym nie wykazano związku przyczynowego i powstania szkody, podczas gdy zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem wystarczy sama potencjalna możliwość wyrządzenia szkody gruntom sąsiednim na skutek naruszenia stosunków wodnych, a nadto skarżące wskazywały przebieg spływu wód z drogi na ich nieruchomość, jakie szkody zostały w związku z tym wyrządzone oraz przedłożyły fotografie dokumentujące stan nieruchomości po zalaniu jej przez wodę spływającą z drogi i fakt powstania szkód, tj. zapadnięcie się kostki oraz korozję na bramie wjazdowej; b) remont drogi został wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, podczas gdy postępowanie dowodowe wykazało, że wykonany rów odwadniający nie spełnia swojego zadania z uwagi na źle wyprofilowaną jezdnię; c) gromadzone wody na posesji skarżących są naturalnymi wodami opadowymi, podczas gdy w trakcie deszczowej pogody jednoznacznie stwierdza się, że dochodzi do zalewania ich nieruchomości oznaczonej przez wody spływające z ww. drogi; d) brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, podczas gdy wskazywały zniszczoną przez wodę bramę wjazdową, na której farba była wyłuszczona z uwagi na nadmiar wody, rozchodzącą i zapadającą się kostkę brukową na wjeździe na posesję i stojącą wodę na obejściu, która również powoduje zapadanie się kostki i inne szkody wyrządzone na posesji na skutek zalewania jej przez wodę z nieruchomości drogowej; e) brak jest wykazania, że spływ wody z drogi może szkodliwie oddziaływać na nieruchomość skarżących, a nadto, że taka okoliczność nie została podniesiona w toku postępowania, podczas gdy w trakcie oględzin pełnomocnik wskazywała, gdzie doszło do powstania szkód, a nadto na tę okoliczność przedłożyła szereg fotografii. Skarżące wniosły o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z fotografii nieruchomości skarżących, dla wykazania rodzaju i rozmiaru szkód jakie powstały na skutek naruszenia stosunków wodnych z powodu wód spływających z nieruchomości drogowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W dniu 12 listopada 2024 r. WSA w Rzeszowie wydał opisany na wstępie wyrok. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa będąca przedmiotem skargi rozpoznana była w oparciu o przepis art. 234 P.w., który reguluje zakaz oraz konsekwencje zmiany stanu wody i odprowadzania wody na gruncie, która odbywa się ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Przy czym na gruncie brzmienia art. 234 ust. 1 P.w. w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że nie każda zmiana stosunków wodnych na gruncie będzie skutkowała zastosowaniem art. 234 ust. 3 P.w. Warunkiem koniecznym do nałożenia nakazów na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. jest powiązanie związkiem przyczynowo - skutkowym działań właściciela gruntów powodujących zmianę stosunków wodnych z występującą szkodą. Ustalenie wspomnianego wyżej związku przyczynowo-skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. W związku z powyższym dokonując rozstrzygnięcia na podstawie art. 234 ust. 1 i ust. 3 P.w. organy powinny jednoznacznie ustalić, czy właściciel terenu dokonał zmiany stanu wód na swoim gruncie, i czy zmiana ta powoduje szkody na gruncie czy gruntach sąsiednich tj., czy istnieje bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy zmianą stanu wód na gruncie sprawcy naruszenia, a szkodą występującą na gruncie sąsiednim. Grunt sąsiedni, to grunt nie należący do sprawcy naruszeń. Ustaleń tych organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., z których wynika obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Dodatkowo Sąd I instancji zaznaczył, że ustalenie opisanego wyżej związku przyczynowo - skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. Z tego powodu co do zasady w postępowaniu takim przeprowadzany jest dowód z opinii biegłego z zakresu postępowania wodno-prawnego, a treść opinii stanowi materiał dowodowy pozwalający organowi na poczynienie prawidłowych dla sprawy ustaleń. Opinia biegłego jest szczególnie istotna w sytuacji, gdy - tak jak w sprawie niniejszej - istnieje różnica stanowisk pomiędzy współwłaścicielkami gruntu sąsiedniego, tj. skarżącymi a właścicielem działki drogowej – Gminą [...]. WSA w Rzeszowie podał, że pełnomocnik skarżących Z.W. wskazywała w toku postępowania administracyjnego, iż po remoncie drogi i wykonaniu nowej nawierzchni dochodzi do zalewania działki nr [...] wodami opadowymi z działki drogowej nr [...]. Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych został poparty pismem PINB w [...] z [...] lipca 2022r., w którym stwierdzono, że woda opadowa z wyremontowanej drogi gminnej w znacznej części odprowadzana jest na wjazd posesji, znajdującej się na działce nr [...]. WSA w Rzeszowie zauważył, że w toku postępowania przeprowadzono w szczególności dowody z dwóch ekspertyz. Pierwsza z nich ekspertyza techniczno-prawna, sporządzona przez mgr inż. M.B. wskazywała, że wody opadowe i roztopowe z odcinka drogi na działce nr [...] spływają na teren działki nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym ze szkodą dla tej działki. Zdaniem biegłego przyczyną tego stanu rzeczy jest brak wykonania urządzeń do skutecznego odprowadzania wód podczas remontu drogi w 2019 r. Na powyższą opinię oraz ww. pismo PINB skarżące powoływały się w toku postępowania administracyjnego a następnie sądowego. Organy I oraz II instancji swoje rozstrzygnięcia, odmawiające zobowiązania Gminy [...] do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oparły natomiast na ekspertyzie hydrologicznej, sporządzonej przez specjalistę stosunków wodnych, hydrologii, prawa wodnego P.K. W ocenie Sądu I instancji organy orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły zobowiązania Gminy [...] do wykonania czynności wskazanych w art. 234 P.w. w oparciu o ww. ekspertyzę hydrologiczną, wykonaną przez P.K. Opinia ta jawi się jako wyczerpująca i logiczna. Przedstawiono w niej odpowiedzi na wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnienia, tj.: czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie działki drogowej, co było jej przyczyną, czy zmiana ta wpłynęła szkodliwie na działkę nr [...]. Biegły przedstawił opis stanu istniejącego i poprzedniego na gruntach objętych postępowaniem, opis ewentualnych szkód, wskazywanych przez wnioskodawcę. Biegły co szczególnie istotne, określił wysokość położenia działek objętych postępowaniem oraz wskazał na kierunki spływu wód. Na podstawie analizy poszczególnych zagadnień biegły sformułował wniosek, że szkoda, na którą powoływały się wnioskodawczynie nie ma żadnego związku ze sposobem odprowadzania wód przez działkę drogową nr [...]. Część tekstowa ekspertyzy i wnioski w niej zawarte poparte są materiałem zdjęciowym, który obrazuje stan działek objętych postępowaniem, miejsca, w których znajdują się zastoiska wody oraz mapą wysokościową wraz z kierunkami spływu wód opadowo-roztopowych. Zdaniem WSA w Rzeszowie kluczowe dla sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy są następujące wnioski zawarte w ww. ekspertyzie hydrologicznej. W kwestii zmiany stanu wody na gruncie biegły ustalił, że w 2019 r. doszło do wylania nowej nawierzchni bitumicznej na działce drogowej, przy czym nawierzchnia bitumiczna ww. drogi istniała co najmniej od sierpnia 2015 r. Przed remontem nawierzchnia była w złym stanie technicznym. Biegły uznał wylanie nowej nawierzchni asfaltowej za zmianę stanu wody na gruncie. Sposób odprowadzania wody na działce nr [...] pozostaje natomiast niezmienny. W kwestii szkód na działce nr [...] pełnomocniczka skarżących wskazywała na odpadanie farby od słupków ogrodzenia oraz na obniżenie się kostki brukowej na wjeździe przed bramą, w którym stagnuje woda. Biegły stwierdził, że nie stwierdzono w trakcie oględzin śladów uszkodzeń czy też korozji na ogrodzeniu, pomimo upływu czasu od ostatnich malowań (ogrodzenia oraz bramy) Ostatnie malowanie wykonano w jesieni 2023 r., podczas gdy pierwsze oględziny miały miejsce [...] lutego 2024 r. Biegły wskazał na brak bruzd erozyjnych na styku działek nr [....] i nr [....], które wskazywałyby na fakt wlewania się wody pomimo, że w tym miejscu brak jest profilu najazdowego. Ponadto dokładniejszej analizy terenu dokonano podczas powtórnych, dwukrotnych wizji w terenie. Biegły zwrócił zwłaszcza uwagę na wizję w dniu [...] marca 2024 r., która odbyła się po wystąpieniu dłuższych opadów deszczu. Fakt ten biegły wykazał przedstawiając prognozę meteorologiczną na ten dzień. Nawet pomimo tych opadów nie stwierdzono żadnych śladów wpływu wód opadowych na kostkę wnioskodawczyń. O ile na działce nr ewid. [...] faktycznie występowały zastoiska wody, tak kostka była sucha. Biegły zwrócił uwagę, że okoliczność ta jest o tyle istotna, że [...] marca 2024 r. woda stagnowała na okolicznych polach, co jednoznacznie wskazuje, że opad utrzymywał się dłuższy czas a woda opadowa nie była w stanie infiltrować gleby. Według Sądu I instancji należy przy tym zwrócić uwagę, że powyższe ustalenia biegły dokumentował fotografiami, opatrzonymi szczegółowym opisem ze wskazaniem daty ich sporządzenia oraz okolicznością, którą mają dokumentować. W ocenie WSA w Rzeszowie powyższe ustalenia biegłego znajdują potwierdzenie w uzyskanym materiale dowodowym, stąd też mogły być w pełni podstawą ustaleń faktycznych organów. Przy czym trzeba również zwrócić szczególną uwagę na zawartą w ww. ekspertyzie analizę wysokości położenia działek oraz kierunku spływu wód. Na podstawie analizy rzędnych terenu wykazanych w inwentaryzacji geodezyjnej drogi (na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500) oraz własnych pomiarów biegły stwierdził, że spadek działki nr ewid. [...]jest w kierunku północnym. Na działce nr [...] mamy do czynienia z jednostajnym spadkiem drogi z kierunku południowego w kierunku północnym – tj. w kierunku działki nr [...] aż do skrzyżowania z działką drogową nr [...]. Biegły stwierdził również, że strona zachodnia działki drogowej nr [...] położona jest niżej niż część wschodnia, przy której znajduje się działka skarżących. Na tej podstawie biegły określił kierunek spływu wód z działki drogowej z kierunku południowego na północny z nachyleniem w stronę zachodnią drogi a więc przeciwną względem działki skarżących. Ustalony kierunek spływu wód nie wskazuje, by woda z działki drogowej miała spływać w kierunku działki skarżących. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że w ww. ekspertyzie biegły odniósł się do twierdzeń zawartych w ekspertyzie mgr inż. M.B., w której to postawiono tezę korzystną dla skarżących mianowicie, że: "Do odcinka drogi na działce nr [...] graniczącego z działką zabudowaną nr [...] w czasie opadów i roztopów dopływają wody z kierunku północnego i południowego gdyż na tym odcinku jest najniżej położony teren powierzchni drogi". Z załącznika graficznego załączonego do ekspertyzy mgr inż. M.B. wynikałoby więc, że na wysokości działki skarżących woda spływa zarówno z kierunku północnego jak i południowego i wpływa poprzez utwardzony wjazd na działkę skarżących. Jednak jak podnosiła Gmina, kierunek spływu wód wykazany na mapie sytuacyjno - wysokościowej w skali 1:000, załączony do ekspertyzy M.B. nie był spójny z pomierzonymi przekrojami drogi, wykazanymi w inwentaryzacji geodezyjnej drogi, wykazanej na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z [...] maja 2023 r. Wątpliwości co do kierunku spływu wód, kluczowe dla sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy były przedmiotowej analizy w ww. ekspertyzie hydrologicznej biegłego P.K. Biegły ten na podstawie inwentaryzacji geodezyjnej drogi oraz własnych pomiarów określił kierunek spływu wód z działki drogowej nr [...], co zostało udokumentowane na załączniku graficznym. W oparciu o powyższe stwierdził, że woda nie spływa z drogi na działkę skarżących. Zdaniem Sądu I instancji ustalenie to znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i mogło być podstawą ustaleń faktycznych w sprawie. Zawarte w ekspertyzie hydrologicznej P.K. wnioski co do tego, że nie wykazano związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodami, na które powołuje się pełnomocniczka wnioskodawczyń jawią się jako logiczne i spójne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Według WSA w Rzeszowie biegły w ekspertyzie hydrologicznej wraz z załączonymi do niej dowodami wykazał, że wskazywane przez skarżące szkody nie mają związku ze spływaniem wody z działki drogowej. Sąd I instancji wskazał, że organ nie jest związany opinią biegłego, gdyż to od jego woli zależy ostateczny kształt decyzji, jednak trzeba zaznaczyć, że nie dysponuje on wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Opinia biegłego jest dla organu materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. dowód z opinii biegłego może być przeprowadzony, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Chodzi zatem o przypadki, gdy do rozstrzygnięcia sprawy potrzebna jest szczególna wiedza z jakiejś dziedziny, przedmiotem opinii są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy. Biegły nie ustala faktów mających znaczenie dla sprawy, ale udziela organowi informacji specjalnych (opartych o posiadaną specjalistyczną wiedzę), dotyczących tych okoliczności faktycznych, udziela wyjaśnień koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. Opinia biegłego ułatwia zatem ocenę zebranego materiału dowodowego, gdy są do tego potrzebne wiadomości specjalne. Organ administracji swobodnie ocenia opinię biegłego na podstawie zasad, wiedzy i doświadczenia życiowego. Dlatego przyjmuje się, że opinia biegłego ze swej istoty powinna zawierać uzasadnienie, które pozwala dokonać analizy spójności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Z opinii powinno wynikać czym kierował się specjalista, wskazując określone tezy, z jakich materiałów źródłowych i opracowań korzystał. W ocenie Sądu I instancji wymogi te spełnia analizowana opinia biegłego P.K. Z kolei w kwestii dowodów, na które powoływały się skarżące WSA w Rzeszowie wskazał, że istotnie w ekspertyzie sporządzonej przez mgr inż. M.B. zostały zawarte wnioski potwierdzające argumentację skarżących. Jednak teza co do kierunku spływu wód na działkę skarżących była weryfikowana na etapie dalszego postępowania i nie znalazła potwierdzenia w zgromadzonych następnie dowodach – tj. inwentaryzacji geodezyjnej drogi oraz kolejnej ekspertyzie hydrologicznej. Ustalone na podstawie tych. dowód rzędne terenu nie potwierdzają by woda z terenu drogi miała spływać na działki skarżących skoro wykazano, że występuje jednostajny spadek drogi z kierunku południowego na północny a teren obniża się również za działką nr [...] w kierunku działki nr [...] a ponadto spadek poprzeczny drogi występuje ze strony wschodniej, przy której znajduje się działka skarżących na stronę zachodnią, przy której znajduje się rów. Z tego też powodu Sąd I instancji uznał, że nie zachodziły podstawy do tego, by nałożyć na Gminę nakaz w trybie art. 234 ust. 3 P.w. Odnośnie powoływanego przez skarżące dowodu w postaci pisma PINB z [...] lipca 2022 r. WSA w Rzeszowie stwierdził, że zawarto w nim tezę wspierającą wniosek skarżących, że woda opadowa z drogi gminnej w znacznej części odprowadzana jest na wjazd posesji skarżących. W piśmie tym PINB przedstawią analizę co do kierunku spływu wody na podstawie dokonanej kontroli. Jednakże pismo to nie zawiera szczegółowej analizy z odniesieniem się do map i konkretnych pomiarów, które wskazywałyby na rzeczywisty kierunek spływu wody, tak jak uczyniono to w ekspertyzie hydrologicznej P.K. Pismo PINB zawiera wskazanie, iż w sprawie należy przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Zatem pismo PINB z [...] lipca 2022 r. nie może stanowić samodzielnej podstawy ustaleń i kluczowego dowodu co do konieczności sformułowania wobec Gminy nakazu na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. Natomiast odnośnie propozycji ugody, skierowanej przez Gminę Sąd I instancji wskazał, że nie została ona zaakceptowana przez pełnomocniczkę skarżących a ponadto została sformułowana jeszcze przed sporządzeniem ekspertyzy hydrologicznej P.K., w której wykluczono związek pomiędzy zgłaszanymi przez skarżące szkodami a zmianą stanu wody na gruncie. Przy czym ekspertyza hydrologiczna P.K. uwzględniała całokształt okoliczności sprawy, bowiem oprócz analizowanego kierunku spływu wody zawierała ustalenia odnośnie sytuacji faktycznej na gruncie, tj. śladów ewentualnych szkód na działce skarżącej, śladów przelewania się wody na wjazd skarżących (brak bruzd erozyjnych, brak zastoisk wody po obfitych opadach deszczu). Według Sądu I instancji z tego też powodu sformułowany w ww. ekspertyzie hydrologicznej wniosek co do braku związku przyczyno-skutkowego pomiędzy zgłaszanymi przez skarżące szkodami a remontem nawierzchni drogi mógł być podstawą ustaleń, które przyczyniły się do wydania decyzji o odmowie zobowiązania Gminy do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Reasumując WSA w Rzeszowie stwierdził, że organom orzekającym w niniejszej sprawie nie można postawić zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 234 ust. 3 P.w. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie wywiodły skarżące (dalej również "skarżące kasacyjnie"), zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciły: I. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 234 ust 3 P.w. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i błędne oraz nieprawidłowe przyjęcie, że brak jest podstaw do zobowiązania właściciela gruntu działki nr [...] 0br. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce oznaczonej pod nr [...] 0br. [...] położonej w [...], podczas gdy z okoliczności podnoszonych we wniosku o wszczęcie postępowania, jak również z czynności kontrolnych drogi gminnej przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...], a także z opinii biegłego do spraw oceny oddziaływania na środowisko i do spraw postępowania wodnoprawnego M.B., opinii specjalisty w zakresie stosunków wodnych, hydrologii, prawa wodnego – P.K., a także z załączonych przez skarżące fotografii jednoznacznie wynika, iż woda opadowa z wyremontowanej drogi gminnej bezspornie w znacznej części odprowadzana jest na wjazd prowadzący do posesji, zatem niewątpliwie dochodzi do niewłaściwego odprowadzania wód, a powszechnie wiadomym jest, ze długotrwałe zaleganie wód, podmywanie terenu niewątpliwie powoduje szkody, zatem organ prowadzący postępowanie jest w obowiązku nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Ponadto sam organ I instancji proponując zawarcie ugody przyznaje, że dochodzi do naruszenia stosunków wodnych i powstania w związku z tym szkody na działce skarżących, które zostały wykazane przedłożonymi do akt sprawy fotografiami, niemniej jednak zaproponowane warunki nie doprowadzą do zmiany spływu wody z drogi gminnej, a nadto organ I instancji nie zaproponowała w jaki sposób naprawiłby powstałe na nieruchomości skarżących szkody; II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia: a) art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez nierozważenie całości materiał« zebranego w sprawie i dokonanie nieprawidłowych ustaleń polegających na uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że został naruszony stan wód na gruncie, w szczególności, że sposób odpływu wody z drogi gminnej dz. nr [....] ma się odbywać ze szkodą dla działki nr [...], podczas gdy zarówno obaj biegli wydający w niniejszej sprawie opinię, jak i PNNB w [...] jednoznacznie i bezspornie stwierdzili, że dochodzi do zalewania nieruchomości skarżących wodami odprowadzanymi z nieruchomości stanowiącej drogę, co odbywa się ze szkodą dla działki skarżących. Biegły nadto wskazał wprost, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest brak wykonania urządzeń do skutecznego odprowadzania wód opadowych i roztopowych w czasie remontu i modernizacji drogi; b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ I jak i II instancji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym w powyższych przepisów, a w szczególności przez zaniechanie oceny zgodności rozstrzygnięcia z rzeczywistą sytuacją i oparcie się wyłącznie na własnych obserwacjach z oględzin, a całkowite pominięcie treści wydanych w sprawie opinii w zakresie w jakim wskazują, iż wody opadowe i roztopowe z odcinka drogi usytuowanej na działce nr [...] w [...] spływają na teren działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] poprzez istniejący zjazd drogowy, a istniejący sposób odpływu wód opadowych z działki drogowej odbywa się ze szkodą dla działki nr [...]; c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I jak i II instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności, a przede wszystkim błędne ustalenie, że ekspertyza P.K. jest słuszna, natomiast ekspertyza M.B. błędna w zakresie w jakim czynią one ustalenia co do kierunku spływu wody z działki drogowej na działkę skarżących, podczas gdy obie te ekspertyzy wskazywały odmienne wnioski, wobec czego niewątpliwie zasadnym i koniecznym było dopuszczenie dowodu z opinii trzeciego biegłego celem zweryfikowania istniejących wątpliwości w sprawie w zakresie kierunku spływu wody; d) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I jak i II instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności, a przede wszystkim błędne ustalenie, że na nieruchomości skarżących nie dochodzi do powstania szkody na skutek nieprawidłowego odpływu wód opadowych i roztopowych z działki drogowej, podczas gdy powszechnie wiadomym jest, iż na skutek spływu wody czy też jej zalegania na podłożu jakim jest chociażby kostka brukowa dochodzi do wypłukiwania piasku i obniżenia podłoża, a tym samym kostki - co sam organ I instancji ustalił w trakcie oględzin w dniu [...] marca 2024 r. e) art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], podczas gdy dotychczasowe orzecznictwo WSA wskazuje, że wystarczy sama potencjalna możliwość wyrządzenia szkody gruntom sąsiednim na skutek naruszenia stosunków wodnych, pozostawiając rozstrzygnięcie tej wątpliwości praktyce stosowania prawa, a nadto Z.W. wskazywała przebieg spływu wód z drogi na nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], a nadto pokazywała jakie szkody zostały wyrządzone na skutek nieprawidłowego odpływu wód z działki oznaczonej pod nr [...], a dodatkowo przedłożyła szereg fotografii dokumentujących stan nieruchomości po zalaniu jej przez wodę spływającą z drogi i fakt powstania szkód - zapadnięcie się kostki, korozję na bramie wjazdowej; d) art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], podczas gdy postępowanie dowodowe wykazało, że wykonany rów odwadniający nie spełnia swojego zadania z uwagi na źle wyprofilowaną jezdnię - zarówno opinia biegłego jak i oględziny pracownika PINB w [...]; f) art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], podczas gdy w trakcie deszczowej pogody jednoznacznie stwierdza się, że dochodzi do zalewania nieruchomości oznaczonej pod nr [...] przez wody spływające z nieruchomości oznaczonej pod nr [....]; g) art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], podczas gdy skarżące wskazywały zniszczoną przez wodę bramę wjazdową, na której farba była wyłuszczona z uwagi nadmiaru wody, rozchodzącą i zapadającą się kostkę brukowa na wjeździe na posesję i stojącą wodę na obejściu, która również powoduje zapadanie się kostki i pozostałe szkody wyrządzone na posesji skarżących na skutek zalewania jej przez wodę z nieruchomości drogowej. Ponadto podnieść należy, iż to rolą organu prowadzącego postępowanie było ustalenie czy nastąpiła szkoda na gruncie sąsiednim i czy szkoda ta wynika ze zmiany stosunków wodnych na gruncie sąsiednim; h) art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], podczas gdy w trakcie oględzin Z.W. wskazywała gdzie doszło do powstania szkód, a nadto na tę okoliczność przedłożyła do akt sprawy szereg fotografii obrazujących zaleganie wody, rodzaj i rozmiar powstałych szkód na skutek nieprawidłowego odpływu wód. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Skarga kasacyjna oparta została o zarzuty kasacyjne podniesione na podstawie art. 174 pkt 1 p.ps.a. tj. naruszenia przepisów prawa materialnego oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. uchybieniu przepisom postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., III OSK 1167/22). Z uwagi na fakt, że prawidłowe ustalenia dotyczące stanu faktycznego stanowią podstawę do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego przyznającego uprawnionemu podmiotowi określone prawo lub nakładającego określony obowiązek, w pierwszej kolejności należy dokonać oceny zarzutów kasacyjnych związanych z naruszeniem przepisów postępowania związanych z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego i oceną zgromadzonego materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., na wstępie nie sposób nie zauważyć, że sąd administracyjny orzeka na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też dla sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej opartego na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymagane jest w pierwszej kolejności wskazanie odpowiednich przepisów tej ustawy, których naruszenia dopuścił się Sąd I instancji (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2022 r., II OSK 2579/19). Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania powinien przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej w powiązaniu z przepisami k.p.a. i ewentualnie innymi przepisami dotyczącymi postępowania, o ile miały one w danej sprawie zastosowanie (wyrok NSA z dnia 21 września 2022 r., I OSK 1769/19). Omawiane zarzuty skargi kasacyjnej tego warunku nie spełniają, niemniej jednak z jego treści wynika, że - zdaniem skarżących kasacyjnie - Sąd I instancji zaakceptował ustalenia faktyczne organu, a powinien był je zakwestionować jako poczynione z naruszeniem powołanych przepisów k.p.a. statuujących zasadę prawdy materialnej i regulujących sposób oceny dowodów. Dotyczy to ustaleń dotyczących wpływu prac jakie zostały wykonane w trakcie remontu i modernizacji drogi gminnej (działki o nr ewid. [....]) położonej w miejscowości [...] na stan wód opadowych i roztopowych na działce o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżących kasacyjnie i skutku tych zmian w postaci szkody na podjeździe wykonanego z polbruku oraz konstrukcji bramy wjazdowej. Materialnoprawne podstawy wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm.). Art. 234 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Stosownie zaś do art. 234 ust. 2 Prawa wodnego na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zgodnie zaś z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że dla wydania decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego konieczne jest wykazanie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, tzn. czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą na nieruchomości sąsiedniej istnieje adekwatny (typowy i przeciętny) związek przyczynowo-skutkowy. Z punktu widzenia przywołanych wyżej przepisów nie ma natomiast znaczenia rozmiar powstałej szkody. Ustawodawca nie uzależnia bowiem skutku od rozmiaru szkody, lecz w ogóle od jej zaistnienia, w związku z czym nie ma potrzeby jej szacowania (wyrok WSA w Gliwicach z 4 listopada 2025 r., II SA/Gl 1037/25; wyrok WSA w Gliwicach z 16 października 2025 r., II SA/Gl 858/25). Zmiana stanu wody na gruncie oznacza każde działanie skutkujące ilościową modyfikacją zasobów wodnych (zarówno zwiększeniem, jak i zmniejszeniem ich ilości) lub zmianą kierunku przepływu wody przez dany teren. Jest to ingerencja w naturalny stan wód, determinowany przez ukształtowanie terenu, warunki przyrodnicze oraz hydrologiczne. Do takich działań zalicza się między innymi: zmianę kierunku odpływu wód opadowych lub roztopowych, modyfikację odpływu ze źródeł poprzez budowę przeszkody hamującej odpływ zgodnie z naturalnym spadkiem, podniesienie poziomu terenu przez nawiezienie ziemi, obniżenie działki poprzez jej wybieranie, wykopanie lub zasypanie rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie ogrodzenia murowanego czy wykonanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która skutkuje obniżeniem poziomu zwierciadła wód gruntowych na działkach sąsiednich. Należy zaznaczyć, że dla powstania szkody nie ma znaczenia legalność podejmowanego działania (wyrok WSA w Lublinie z 23 października 2025 r., II SA/Lu 359/25). Szkodliwy wpływ powinien być przy tym wymierny i przejawiać się rzeczywistym uszczerbkiem majątkowym po stronie aktywów lub skutkować stanem, w którym dotychczasowe korzystanie z nieruchomości staje się niemożliwe (wyrok WSA w Kielcach z 8 października 2025 r., II SA/Ke 284/25). W postępowaniu naruszenia stosunków wodnych organ powinien więc najpierw ustalić, czy zmiana stosunków wodnych faktycznie miała miejsce. Jeśli odpowiedź jest twierdząca, należy precyzyjnie określić, kto i kiedy dokonał tej zmiany, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed i po modyfikacji oraz jaki wpływ ta zmiana wywarła na stosunki wodne w okolicy. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na to, czy zmiana ta przyniosła szkodę terenom sąsiednim, czyli czy spowodowała lub może spowodować szkody na gruntach nienależących do osoby odpowiedzialnej za naruszenie (wyrok WSA w Krakowie z 15 października 2025 r., II SA/Kr 823/25). Nie budzi w orzecznictwie sądów administracyjnych żadnych wątpliwości, że sprawy dotyczące stosunków wodnych zasadniczo wymagają wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza zakres doświadczenia życiowego oraz standardowe kompetencje i zakres wiedzy pracowników organów administracji. Postępowania te charakteryzują się wysokim stopniem złożoności i specyfiki, a ich prawidłowe prowadzenie jest uzależnione od posiadania odpowiedniej wiedzy z obszaru hydrologii, gospodarki wodnej, procedur wodnoprawnych oraz melioracji, jak również niekiedy od przeprowadzenia szczegółowych badań, analiz i obliczeń. Dowody takie jak oględziny czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy mogą nie być wystarczające do rzetelnej oceny zaistniałych okoliczności, w szczególności względem ustalenia zmiany stanu wód na gruncie i jej ewentualnego wpływu na grunt sąsiedni. W tego typu sprawach zasadą powinno być pozyskanie opinii biegłego, który wskaże, czy doszło do zmiany stanu wód oraz czy skutkowało to szkodą na gruncie sąsiednim (wyrok NSA z 12 września 2025 r., III OSK 1521/22). Podniesione zarzuty kasacyjne na podstawie art. 174 pkt 2 można zakwalifikować do dwóch grup. Pierwsza jest związana z naruszeniem przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 84 § 1 k.p.a. Druga natomiast dotyczy naruszenia art. 151 p.p.s.a. Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów kasacyjnych wymaga wyjaśnienia, że art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. dotyczą obowiązków organów administracji publicznej w zakresie zbierania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w celu pełnego ustalenia i uzasadnienia stanu faktycznego przyjętego przez organy za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. W myśl z kolei art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego obowiązkiem organu administracji publicznej jest zaś jego wszechstronne rozpatrzenie. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast m.in. ustalenie, czy prawidłowo został zebrany materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, a następnie czy został oceniony przez organy administracyjne zgodnie z przepisami tego postępowania. W związku z tym sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy. Nadto podkreślić należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego z zachowaniem w/w wymienionych reguł podlega ocenie zgodnie z zasadą swobody oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Zasada ta wymaga uwzględnienia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego przy ustaleniu czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przeciwieństwie do twierdzeń skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki miał podstawy, aby uznać, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe i odpowiadają zebranym dowodom zawartym w aktach administracyjnych. Organy przeprowadziły bowiem kompletne postępowanie dowodowe, spełniające wymogi wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym, co zasadnie stwierdził Sąd I instancji, zebrany został wystarczający materiał dowodowy, w tym w związku z wątpliwościami jakie nasuwała pierwsza opinia sporządzona w niniejszej sprawie przez biegłego M.B., zlecono sporządzenie drugiej takiej opinii biegłemu P.K. Biegły P.K. sporządzając opinię jak wynika z jej treści wykonał własne pomiary pozwalające ustalić rzeczywisty kierunek spływu wód opadowych i roztopowych z drogi gminnej. Z pomiarów tych wynika, iż spadek działki o nr ewid. [....] stanowiącej własność skarżących kasacyjnie jest w kierunku północnym. Droga gmina ma spadek jednostajny z kierunku południowego w kierunku północnym. Co więcej biegły podkreślił, że wykonane pomiary wskazują jednoznacznie, że strona zachodnia drogi położona jest niżej niż jej część wschodnia, po której znajduje się działka skarżących na wysokości tej działki. Powyższe ustalenia zaprzeczają zatem możliwości spływania wód opadowych i roztopowych z drogi gminnej na nieruchomość skarżących kasacyjnie. Nadto ustalenia biegłego co ukształtowania terenu i związanego z tym kierunku spływu wód opadowych i roztopowych znajduje także potwierdzenie w wykonanej przez uprawnionego geodetę na zlecenie Wójta Gminy [...] inwentaryzacji geodezyjnej drogi gminnej, która znajduje się w aktach administracyjnych i którą dysponował w/w biegły przy sporządzaniu opinii. Dane wysokościowe wynikające z powyższego dokumentu potwierdzają wnioski biegłego P.K. co do ukształtowania terenu i możliwych kierunków spływu wód opadowych i roztopowych. Nadto dokonując oceny opinii sporządzonej przez tego biegłego należy uwzględnić, że biegły ten oprócz oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2024 roku, jeszcze dwukrotnie był w terenie przeprowadzając oględziny. Szczególne znaczenie mają ustalenia poczynione w dniu [...] marca 2024 roku, gdyż oględziny odbyły się po wystąpieniu dłuższych opadów deszczu. Pomimo wspomnianych okoliczności nie stwierdzono żadnych śladów wpływu wód na kostkę polbruku położoną na wjeździe na nieruchomość skarżących kasacyjnie. O ile występowały zastoiska wody na drodze gminnej na wysokości tego wjazdu, to kostka polbruku była sucha. Biegły stwierdził, że w tym okresie, iż w dniu [...] marca 2024 roku woda stagnowała także na okolicznych polach, co jednoznacznie wskazuje, że opad utrzymywał się dłuższy czas. Zastoiska wody, na które wskazywała skarżąca kasacyjnie, znajdujące się na jej nieruchomości były zdaniem biegłego efektem lokalnego obniżenia kostki, które nie było i nie jest skutkiem oddziaływania wód opadowych i roztopowych spływających drogą gminą. Ustalenia te można skonfrontować ze sporządzoną dokumentacją fotograficzną przedstawiającą zarówno stan zagospodarowania drogi gminnej jak i nieruchomości skarżących oraz usytuowanie stwierdzonych zastoisk wód opadowych. Powyższe ustalenia biegły przedstawił także w sporządzonej opinii i dołączył do opinii sporządzoną dokumentację fotograficzną. Ponownego podkreślenia wymaga, że w postępowaniach tego rodzaju jednym z podstawowych jest - co do zasady - dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda. Aby opinia była miarodajna to musi być ona kompletna, precyzyjna, jasna i logiczna. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie biegły P.K. sporządził opinię spełniającą powyższe wymagania. Sąd I instancji dokonał gruntownej analizy znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego i przedstawił wnioski z niego płynące zasadnie wskazując, że z treści opinii nie można wyciągnąć wniosku o naruszeniu stosunków wodnych, w rozumieniu art. 234 ustawy Prawo wodne skutkujących zalewaniem działki należącej do skarżących kasacyjnie i powstaniem szkody. Nie podważa wiarygodności powyższej opinii odmienne stanowisko przedstawione w pierwszej opinii sporządzonej przez biegłego M.B. Z opinii biegłego P.K. jak i sporządzonej inwentaryzacji geodezyjnej drogi gminnej wynika, że spadek drogi gminnej uniemożliwia spływ wód opadowych i roztopowych z tej drogi na nieruchomość skarżącej. Wspomniana inwentaryzacja geodezyjna drogi gminnej zawiera obiektywne dane wysokościowe pozwalające ustalić rzeczywisty kierunek spływu wód po tej drodze. Danych wynikających z tego dokutemu wnoszący skargę kasacyjną nie podważyli. Podobnie należy ocenić pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W piśmie tym nie wskazano konkretnych danych w oparciu, o które ustalono kierunek spływu wód, co potwierdzałoby stanowisko w nim przedstawione. Z dotychczas poddanych analizie dokumentów pozwalających ustalić rzeczywiste ukształtowanie drogi gminnej i sąsiadujących z nią nieruchomości wynika, że wyklucza ona spływ wód z drogi na nieruchomość skarżących. Nie są to duże różnice, jednak wystarczające aby woda nie spływała z drogi na wspomnianą nieruchomość (woda nie popłynie pod górę), jednocześnie nie tak duże, aby je zauważyć bez użycia specjalistycznego sprzętu. Należy zwrócić uwagę, że wykonane przez biegłego P. K. pomiary wysokości jak i sporządzona inwentaryzacja geodezyjna drogi gminnej zapewniała temu biegłemu aktualne dane co do rzeczywistego ukształtowania terenu, jak również umożliwiało to skonfrontowanie danych uzyskanych przez biegłego oraz zawartych we wspomnianej inwentaryzacji geodezyjnej. Zatem zasługuje w niniejszej sprawie na akceptację stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym organy administracji publicznej zgromadziły materiał dowodowy z zachowaniem zasad wskazanych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a ocena zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów wskazanej w art. 80 k.p.a. Należy podkreślić, że dowód z opinii biegłego podlega ocenie jak każdy inny dowód. Fakt sporządzenia dwóch opinii przez biegłych o sprzecznych wnioskach końcowych sam przez siebie nie przesądza o konieczności sporządzenia trzeciej opinii, w szczególności gdy ustalenia i wnioski wynikające z jednej nich znajduje potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. W takiej sytuacji to stronę obciąża obowiązek przedłożenia kontropinii. Zasadne zatem jest stanowisko Sądu I instancji, że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., a przeprowadzona ocena materiału dowodowego odpowiada zasadzie swobodnej oceny wyrażonej w art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejsze sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia także zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 84 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia z urzędu kolejnej opinii biegłego z zakresu hydrologii, wobec braków jakie zdaniem skarżącego kasacyjnie zawierała opinia sporządzona przez biegłego P.K. Opinię sporządzoną przez ww. biegłego należy ocenić jako rzetelną, logiczną, spójną i wiarygodną. Brak jest podstaw do zakwestionowania jej wartości dowodowej. Jej treść koresponduje z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie jest zadaniem organu szukanie dowodu na potwierdzenie twierdzeń strony stojących w sprzeczności z dotychczas poczynionymi ustaleniami znajdującymi potwierdzenie w przeprowadzonych już dowodach. Brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia art. 151 p.p.s.a. Jest to przepis wynikowy. W oparciu o ten przepis sąd I instancji oddala skargę w sytuacji, gdy wniesiona skarga nie zawiera jego zdaniem usprawiedliwionych podstaw. Wobec stwierdzenia braku podstaw do zastosowania art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd I instancji oddalając skargę zasadnie powołał się na art. 151 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalony w sprawie stan faktyczny nie pozwala na przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne, które uzasadniałyby zastosowanie art. 234 ust. 3 tejże ustawy. Właściciel działki gruntu o nr ewid. [...] stanowiącą drogę gminną nie spowodował na niej przez swoje działanie zmiany stosunków wodnych szkodliwie wpływających na działkę gruntu o nr ewid. [...] stanowiącą własność skarżących kasacyjnie. Tym samym brak było podstaw do wydania na podstawie tego przepisu decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających powstawaniu szkodom na działce skarżących. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.