III OSK 2970/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Artur Kuś sędzia delegowany WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2171/23 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego z dnia 30 czerwca 2018 r. znak: DPMS-OKS.4720.S.WPiA.98127.1718.3.2018 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2171/23 oddalił skargę R. K. (dalej "skarżący") na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (dalej "OKS" lub "organ") z dnia 30 czerwca 2018 r. znak: DPMS-OKS.4720.S.WPiA.98127.1718.3.2018 utrzymującą w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji (dalej "Dziekan" lub "organ I instancji") z dnia 20 marca 2018 r. nr DPMS-DWPiA.4720.S.80004.1718.1.2018 (błędnie wskazanej w zaskarżonej decyzji oraz wyroku Sądu pierwszej instancji jako DPMS-DWPiA.4720.S.80004.1718.3.2018) w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017 w wysokości 575 zł od dnia 1 października do dnia 30 listopada 2017 r. Działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 2 i 4, art. 177 ust. 4, art. 181 ust. 1, 1a, 3 i 4, w związku z art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842), zwanej dalej P.s.w., art. 104 § 1 i art. 107 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej K.p.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 3, § 12 ust. 2, § 15 ust. 1, § 22 ust. 1, § 25-29 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów UKSW (stanowiącego Załącznik do Zarządzenia nr 56/2017 Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) dalej jako Regulamin, OKS przyjęła za Dziekanem, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do otrzymania stypendium socjalnego. Jednak z uwagi na skreślenie skarżącego z listy studentów decyzją Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 21 listopada 2017 r. nr WPiA/P/348/17 nie spełnia on już przesłanki podmiotowej do otrzymania stypendium socjalnego, jaką jest fakt bycia studentem. Sąd pierwszej instancji zgodził się z OKS, że skarżący spełnił warunki uzasadniające przyznanie mu pomocy materialnej w postaci stypendium na datę złożenia wniosku, czyli 10 października 2017 r., stąd też otrzymał stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017 w wysokości 575 zł od dnia 1 października do dnia 30 listopada 2017 r. Sąd pierwszej instancji zgodził się również z organem, że w świetle przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym podstawowym kryterium podmiotowym wymaganym do bycia podmiotem uprawnionym do otrzymania stypendium socjalnego jest fakt bycia studentem. Brak spełnienia przesłanki podmiotowej oznacza niemożność bycia podmiotem prawa wyrażonego w art. 179 ust. 1 P.s.w. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący został skreślony z listy studentów decyzją Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 21 listopada 2017 r., która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia z dnia 7 lutego 2018 r. nr PSiK 430-1-22/2018. Zatem z uwagi na utratę przez skarżącego statusu studenta w listopadzie 2017 r., był to ostatni miesiąc w którym skarżący mógł pobierać stypendium, w związku z tym nie można było przyznać go do czerwca 2018 r., o co skarżący wnosił w odwołaniu. Sąd pierwszej instancji dodał, że wiadomym jest Sądowi z urzędu, że wyrokiem z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 3139/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 646/18, oddalający skargę złożoną przez skarżącego na decyzję Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 7 lutego 2018 r. nr PSiK 430-1-22/2018 w przedmiocie skreślenia z listy studentów oraz stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji zaznaczył jednak, że organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Obowiązek ten dotyczy również organu II instancji, co wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ drugiej instancji ma obowiązek uwzględniać aktualny stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej. Skoro więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia z dnia 7 lutego 2018 r. nr PSiK 430-1-22/2018 utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 21 listopada 2017 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów, to OKS orzekająca w niniejszej sprawie nie miała podstaw, by faktu tego nie uwzględnić. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 75 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 89 K.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień Odwoławczej Komisji Stypendialnej polegających na: a) nierozpoznaniu wniosków dowodowych złożonych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji, które to wnioski miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie , tj. wniosków dowodowych: ­ zaświadczenia o statusie studenta na okoliczność posiadania statusu studenta przez skarżącego w okresie, w którym powinien on otrzymać stypendium socjalne, z którego wynika, że był on studentem do lutego 2018 r., a tym samym powinien on otrzymać stypendium socjalne co najmniej od października 2017 r. do lutego 2018 r., ­ decyzji wydanej w stosunku do brata skarżącego na okoliczność uznania przez Wydziałową Komisję Stypendialną na innym wydziale, że skarżącemu przysługuje status studenta, co powoduje, że jego dochód został wliczony do dochodu jego brata, b) nierozpoznanie przez organ złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodów z akt osobowych studenta (pism o zarejestrowanie na zajęcia, wniosku o urlop, wydania zaświadczenia o statusie studenta) na okoliczność posiadania przez skarżącego statusu studenta, c) nieprzeprowadzenie dowodu z aktu ślubowania złożonego przez skarżącego na okoliczność podjęcia przez niego studiów na UKSW, d) braku zweryfikowania okoliczności z jaką datą decyzja o skreśleniu skarżącego z listy studentów stała się ostateczna, e) uznanie przed rozpoznaniem, że organ odmówi uznania jakichkolwiek zaświadczeń przedłożonych w postępowaniu odwoławczym, przy braku wskazania jakichkolwiek podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia, co powoduje, że złożenie środka odwoławczego jest iluzoryczne, bowiem organ z góry przyjmuje, że nie rozpatrzy go w sposób merytoryczny, lecz podejmie z góry przyjętą decyzję, co doprowadziło również do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie polegającego na błędnym ustaleniu okresu, w którym skarżący był studentem w rozumieniu przepisów prawa, mimo że treść zaświadczenia wydana przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji (a więc organu przyznającego również pomoc materialną) wskazuje na zupełnie to (zapis oryginalny), że skarżący w roku akademickim 2017/18 był studentem (co najmniej do lutego 2018 r.), a dodatkowo w sytuacji, gdy wyrok NSA stwierdzający nieważność zaskarżonej decyzji o skreśleniu z listy studentów był znany Sądowi wydającemu wyrok w niniejszej sprawie, w szczególności, że zawiesił on postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o skreśleniu z listy studentów, 2. art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 227 K.p.c. w zw. z art. 236 K.p.c. w zw. art. 235² § 1 i 2 K.p.c. poprzez brak wydania postanowienia dowodowego o dopuszczeniu bądź nie wniosków dowodowych strony skarżącej (zaświadczenie o statusie studenta oraz decyzja dotycząca brata skarżącego, gdzie uznano skarżącego za studenta), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem z zaświadczenia wprost wynikało, że skarżący był studentem w roku akademickim 2017/18 (co najmniej do lutego 2018 r.), co uniemożliwiło również złożenie zastrzeżenia do protokołu, bowiem Sąd nie wydał postanowienia dowodowego, a tym samym pominięcie istotnych wniosków dowodowych w sprawie, 3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 15 K.p.a. wskutek oddalenia skargi mimo że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się przez OKS do rozpoznania prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ I instancji, co spowodowało, że złożenie środka odwoławczego jest tylko iluzoryczne, bowiem organ z góry przekreślił możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, 4. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 104 K.p.a. i art. 107 K.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień, w szczególności polegających na nierozpoznaniu zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. faktu, że skarżący był studentem w trakcie roku akademickiego 2017/18 (co najmniej do lutego 2018 r.), co wynika z zaświadczenia złożonego do akt niniejszego postępowania, bowiem OKS nie zwróciła się z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu, mimo złożonego wniosku przez stronę, 5. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 104 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 11 K.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień organu m.in. poprzez wydanie decyzji niezawierających wszystkich elementów koniecznych, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do konkretnie sformułowanych zarzutów podniesionych w odwołaniu a dotyczących faktu, że skarżący kontaktował się z dziekanatem w celu rejestracji na zajęcia, skierowania do na urlop bądź też uruchomienia mu rejestracji na zajęcia w Usosie, a także faktu, że był studentem w okresie roku akademickiego 2017/18 co najmniej do lutego 2018 r., 6. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo niedostrzeżenia rażącego uchybienia komisji polegającego na braku przeprowadzenia postępowania dowodowego uzupełniającego, mimo że skarżący złożył w odwołaniu szereg wniosków dowodowych zmierzających do wykazania, że jest on studentem, co doprowadziło do tego, że złożenie środka odwoławczego było iluzoryczne, bowiem organ z góry przesądził o niemożliwości przyznawania stypendiów w odwołaniu, 7. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo że w aktach sprawy znajdują się dokumenty dotyczące tego, że skarżący w roku akademickim 2017/18 był studentem co najmniej do lutego 2018 r., co w świetle przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest kryterium do otrzymania stypendium socjalnego (oprócz warunku dochodowego), 8. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia wyroku stwierdzającego nieważność decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, co powoduje, że decyzja o skreśleniu z listy studentów nie jest ostateczna, a skarżącemu przysługuje status studenta, przy jednoczesnym uznaniu, że sprawa o skreślenie z listy studentów miała wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem WSA w Warszawie wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Wa 645/18 złożony przez organ uczelniany, co powoduje, że działania WSA są ze sobą sprzeczne, 9. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w istocie do przytoczenia stanowiska i poglądów organów obu instancji bez przeprowadzenia ich analizy z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącego argumentów dotyczących faktu, że organy nie przeprowadziły dowodu z zaświadczenia, że jest studentem, a także faktu, że jedynym kryterium do otrzymania stypendium jest posiadanie kryterium dochodowego, które jest przez niego spełnione, a w zasadzie do przepisania treści decyzji do ustaleń Sądu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art 179 ust. 1, art. 184 ust. 1-3 P.s.w. poprzez odmowę przyznania stypendium socjalnego za okres od grudnia 2017 r. do co najmniej lutego 2018 r., mimo że skarżący był w trudnej sytuacji materialnej w rozumieniu tego przepisu, bowiem spełniał on kryterium dochodowe do jego otrzymania, co zostało przesądzone przez organy stypendialne, które przyznały skarżącemu stypendium za październik i listopad 2017 r. przy jednoczesnym pominięciu okoliczności, że skarżący co najmniej do lutego 2018 r. był studentem, co powinno obligować organy do przyznania stypendium co najmniej do lutego 2018 r., bowiem skarżący był studentem, bowiem złożył on ślubowanie, a jego późniejsze skreślenie z listy studentów stało się ostateczne dopiero w lutym 2018 r. (które ostatecznie na dzień wniesienia skargi kasacyjnej zostało uchylone wyrokiem NSA, który stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji), 2. art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust 2, art. 179 ust. 1, art. 184 ust. 1-3 P.s.w. poprzez odmowę przyznania stypendium socjalnego w okresie od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r., mimo że skarżący w tym okresie był studentem, bowiem decyzja skreślającą skarżącego z listy studentów stała się ostateczna w lutym 2018 r., a tym samym co najmniej (od października 2017 r. do lutego 2018 r.) za ten okres skarżący powinien otrzymać stypendium socjalne, 3. art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 179 ust. 1, art. 184 ust. 1-3 P.s.w. poprzez błędne uznanie, że skreślenie studenta z powodu braku postępów w nauce ma wpływ na możliwość nieprzyznania stypendium socjalnego, w sytuacji, gdy skreślenie skarżącego nie nastąpiło nigdy ze względu na niepodjęcie studiów (jest to inna przesłanka wymieniona w art. 190 ust. 1 pkt P.s.w.); 4. art. 173 ust. 1 pkt 1 i ust 2, art. 179 ust. 1, art. 184 ust. 1-3 P.s.w. poprzez odmowę przyznania stypendium socjalnego, mimo że wyrok NSA stwierdzający nieważność decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów jest znany Sądowi z urzędu, 5. art. 170 ust. 1 P.s.w. poprzez niezastosowanie tego przepisu, który stwierdza, że osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, którego treść określa statut uczelni, a taką osobą był skarżący, bowiem złożył on ślubowanie, a w roku akademickim 2017/18 był studentem, co najmniej do lutego 2018 r. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o 1. uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku a następnie uwzględnienie skargi na decyzję i uchylenie zaskarżonej decyzji względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych 3. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym z oświadczeniem o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. 4. zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów opłaty od skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jak i na zarzutach naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13). Warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest stwierdzenie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy. W analizowanej sprawie zarzut naruszenia prawa procesowego jest konsekwencją zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie co powoduje, że w pierwszej kolejności rozpoznać należy zarzuty naruszenia prawa materialnego. Istota rozpoznawanej sprawy wiąże się z ustaleniem przesłanek materialnoprawnych uprawniających do przyznania pomocy materialnej w postaci stypendium socjalnego dla skarżącego studenta. Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 1 P.s.w. student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. Z kolei z przepisu art. 179 ust. 1 ustawy wynika, że stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Normatywny stan faktyczny uregulowany w powyższym przepisie wskazuje na dwie grupy przesłanek uzasadniających przyznanie stypendium socjalne. Pierwszą grupę stanowią przesłanki podmiotowe, tj. przesłanki wyznaczające krąg osób uprawnionych. Natomiast drugą grupę stanowią przesłanki przedmiotowe, tj. przesłanki wskazujące na okoliczności faktyczne, których wystąpienie uprawnia do otrzymania pomocy. Z przepisu art. 179 ust. 1 P.s.w. wynika, iż przesłanka przedmiotowa została określona przez zwrot "trudna sytuacja materialna". Podstawą ustalenia trudnej sytuacji materialnej jest wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta. Zgodnie z art. 179 ust. 2 P.s.w. rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne. Dalsze szczegółowe zasady związane z ustalaniem i obliczaniem dochodu zostały uregulowane w przepisach kolejnych ustępów art. 179 P.s.w. Kwestie te nie były w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu. Natomiast kwestią sporną w sprawie jest zakres podmiotowy osób uprawnionych do otrzymania stypendium socjalnego. Zgodnie z cytowanym już przepisem art. 179 ust. 1 P.s.w. osobą uprawnioną jest student. Ustalenia zatem wymaga w jakim okresie skarżącemu przysługiwał status studenta, tzn. czy do listopada 2017 r. (jak wynika z zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji), czy też co najmniej do lutego 2018 r. (jak uważa skarżący). Decyzją Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia z dnia 7 lutego 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji Uczelni z dnia 21 listopada 2017 r., skarżący został skreślony z listy studentów. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 3139/23, z przyczyn formalnych stwierdził nieważność decyzji Prorektora. W związku z tym, że w obrocie prawnym pozostała decyzja Prodziekana z dnia 21 listopada 2017 r. nie można uznać, by skarżący w związku z ww. wyrokiem odzyskał formalnie status studenta utracony w dniu 21 listopada 2017 r. Skarżący od dnia skreślenia z listy studentów faktycznie studentem nie jest, nadto już przed datą skreślenia obowiązków studenta nie wykonywał (nie uczęszczał na żadne zajęcia dydaktyczne na swoim kierunku, nie był zarejestrowany w systemie USOS). Stan ten był naturalną konsekwencją pozostawania w obrocie decyzji o skreśleniu z listy studentów. Istota problemu sprowadza się zatem do ustalenia znaczenia kategorii normatywnej "studenta" na gruncie przepisów regulujących uprawnienie do otrzymania pomocy w postaci stypendium socjalnego. Nie ulega bowiem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż ustawa posługuje się pojęciem studenta w różnych kontekstach znaczeniowych pozostających w związku z celem poszczególnych rozwiązań normatywnych regulujących status administracyjnoprawny studenta. Uwagę na tę kwestię zwraca sam autor skargi kasacyjnej, podnosząc zarzut niezastosowania przepisu art. 170 ust. 1 P.s.w., który wskazuje na moment nabycia praw studenta, z czego skarżący wywodzi definicję studenta. Można bronić tezy, iż z przepisu tego da się wyprowadzić formalną definicję studenta. Zastrzec jednak należy, iż punktem wyjścia do ustalania znaczenia terminu "student" winna być wola ustawodawcy wyrażona w ustawie. Definicję legalną zawiera bowiem przepis art. 2 ust. 1 pkt 18k P.s.w., zgodnie z którym student to osoba kształcącą się na studiach wyższych. Wynika z niego, iż student to osoba kształcąca się, a zatem osoba faktycznie pobierająca naukę. Trudno bowiem zrównywać kształcenie się z momentem nabycia prawa studenta, o czym mowa w przepisie art. 170 ust. 1 P.s.w. Przepis ten bez wątpienia zawiera rdzeń znaczeniowy pojęcia "student", który może być w określonym zakresie doprecyzowany i uzupełniany przez ustawodawcę w zależności od sytuacji, w której posługuje się on tym pojęciem i cel, któremu służą określone rozwiązania prawne. Jedną z takich właśnie sytuacji jest przypadek udzielania pomocy studentowi (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 3076/21). Celem tej pomocy finansowanej ze środków budżetu państwa jest umożliwienie kształcenia się na poziomie wyższym osób, których sytuacja materialna nie pozwala na odbywanie studiów wyższych. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że pomoc adresowana jest do osób faktycznie studiujących, biorących aktywny udział w zajęciach dydaktycznych, oraz życiu uczelni i z tej przyczyny nie mogących podjąć zajęć zarobkowych. Stąd też przesłankami jej przyznania jest ustalenie aktualnej na dany moment sytuacji dochodowej rodziny, tak aby pomoc była adekwatna do tej sytuacji, tj. aby była skuteczna i umożliwiała studiowanie osobie dotkniętej określonym ubóstwem materialnym. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym skoro skarżący w listopadzie 2017 r. utracił status studenta, to nie mógł pobierać stypendium socjalnego po tym terminie. Podkreślenia wymaga, że studentem uprawnionym do pobierania stypendium jest osoba faktycznie odbywająca studia, która w ich trakcie wnioskuje o przyznanie pomocy socjalnej ze strony uczelni celem stworzenia sobie warunków finansowych umożliwiających jej kształcenie się. Uprawnioną nie może być zatem osoba, wobec której nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów (z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji utrzymującej w mocy decyzję o skreśleniu z listy studentów), ponieważ nawet formalnie osoba taka nie odzyskała statusu studenta. W konsekwencji w okresie wskazanym w odwołaniu (od grudnia 2017 r. do czerwca 2018 r.) skarżący faktycznie nie kształcił się i nie realizował innych praw i obowiązków studenckich. Stypendium socjalne nie służy bowiem wyłącznie przyznaniu świadczenia socjalnego w związku z ubóstwem, lecz przyznaniu świadczenia pieniężnego celem stworzenia warunków finansowych umożliwiających studiowanie polegające na realnym uczestnictwie w procesach nauczania i wykonywania innych praw i obowiązków integralnie związanych ze statusem studenta. Z tej przyczyny zarzuty skargi kasacyjnej nr 1. - 4., oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. nie są uzasadnione, ponieważ mimo spełnienia kryterium dochodowego, a więc przesłanki przedmiotowej, nie została spełniona przesłanka podmiotowa normatywnego stanu faktycznego uzasadniającego przyznanie skarżącemu stypendium socjalnego, gdyż skarżący nie może być uznany za studenta w znaczeniu przyjętym dla określenia osoby uprawnionej do uzyskania stypendium socjalnego. Z powyższych względów nieuzasadniony jest także zarzut 5. naruszenia prawa materialnego. W tym przypadku dodać należy kolejny argument, a mianowicie taki, że zarzut skargi kasacyjnej nie może być sformułowany przez użycie pojęcia "niezastosowania" określonego przepisu. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 P.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 284/04, niepubl.; z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1807/07; z dnia 14 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1247/06; z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 31/07; z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 329/12; z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2255/12; z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3080/15 – publ. CBOSA). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej, zarzucając niezastosowanie określonego przepisu, jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia. Zarzuty naruszenia prawa procesowego również należy uznać za nieuzasadnione. Zarzuty zawarte w punktach 1-8 sprowadzają się do zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego za podstawę wydania zaskarżonego wyroku i pozostają one w integralnym związku z podniesionymi zarzutami naruszenia prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie uważa bowiem, iż osobą uprawnioną do uzyskania stypendium socjalnego jest osoba, która posiada formalnie status studenta. Z tej przyczyny zarzuca Sądowi pierwszej instancji i organom błędne ustalenia faktyczne, sprowadzające się do dokonania ustaleń faktycznych bez wzięcia pod uwagę dowodów potwierdzających wyłącznie te okoliczności. Przeprowadzona wykładnia relewantnych przepisów prawa materialnego wskazuje na błędne rozumienie prawa materialnego skarżącego w tym zakresie, co w sposób bezpośredni rzutuje na bezzasadność zarzutów procesowych. Sąd i organy dokonały bowiem poprawnej wykładni prawa materialnego, ustalając właściwe znaczenie normy materialnoprawnej i kierując się jej znaczeniem przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, nie naruszając przepisów prawa procesowego regulujących jego przebieg. Brak było zatem konieczności przeprowadzenia dowodów innych niż przeprowadzone przez organy, w tym dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, a które to dowody wskazuje w swoich zarzutach, jak również brak było podstaw do innej oceny dowodów przeprowadzonych w toku postępowania wyjaśniającego przez organy niż ocena, którą dokonały organy oraz Sąd pierwszej instancji. Wyniki postępowania wyjaśniającego oraz ocena znalazły odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, która odpowiada wymogom formalnym wynikającym z przepisu art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Z tych względów zarzuty te są nieuprawnione. Również zarzut 9. okazał się bezzasadny. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z ww. normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok Sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13 - publ. CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Polemika z ustaleniami Sądu pierwszej instancji i oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Tym samym zarzut w zakresie naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. należało uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna okazała się niezasadna, a zaskarżony wyrok kontrolowany w granicach jej zarzutów odpowiada prawu, to Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę tę oddalił.