III OSK 585/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 780/22 w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr SKO.4100/22/2021 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej "WSA w Rzeszowie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 780/22, oddalił skargę K. P. (dalej "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej "SKO", "Kolegium") z dnia 25 kwietnia 2022 r., nr SKO.4100/22/2021, w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 12 października 2021 r. skarżący, jako znalazca rzeczy, zwrócił się do Prezydenta Miasta Rzeszowa (dalej "Prezydent Miasta") o wydanie zaświadczenia stwierdzającego upływ terminów przechowania rzeczy oraz zawierającego informację o wydaniu rzeczy. Wskazał, że w dniu [...] lipca 2017 r. utworzył konto na giełdzie [...]. Następnie w dniu [...] lipca 2017 r., w celu nauczenia się zawierania i przeprowadzania transakcji na giełdzie kryptowalut, dokonał przelewu środków finansowych w wysokości [...] zł ze swojego prywatnego rachunku na konto utworzone na giełdzie. Skarżący podał, że założenie konta na portalu miało na celu nie tyle działalność zarobkową, ile chęć poznania mechanizmu funkcjonowania przedmiotowej giełdy i kryptowalut. W okresie od dnia [...] lipca 2017 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. dokonał kilku transakcji zakupu i sprzedaży kryptowalut takich jak: [...]. W dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżący nabył kryptowalutę [...] w wysokości [...] za kwotę [...] zł, którą to kryptowalutę sprzedał w dniu [...] sierpnia 2017 r. za kwotę [...] zł. Od tego momentu nie nabywał już kryptowaluty [...], a jedynie obracał kryptowalutą [...]. W dniu [...] września 2017 r. otrzymał na swoją skrzynkę pocztową wiadomość e-mail z giełdy kryptowalut o zaksięgowaniu w jego prywatnym portfelu [...] sztuk kryptowaluty [...]. W dniu [...] września 2017 r., po odczytaniu wiadomości e-mail z giełdy [...], skarżący zalogował się na konto giełdowe i potwierdził fakt uzyskania [...]. Z uwagi na brak możliwości ustalenia osoby lub instytucji, która dokonała wpłaty, skarżący w dniu [...] września 2017 r. zgłosił fakt przedmiotowej wpłaty na Komisariacie Policji Nr [...] w R. Z zawiadomienia została sporządzona przez dyżurnego jedynie notatka. Z informacji jakie uzyskał ojciec skarżącego wynika, że wszelkie transakcje/wpłaty w obrębie giełdy [...] są anonimowe i tym samym nie jest możliwe zidentyfikowanie nadawcy wpłaty. Następnie skarżący w dniu [...] listopada 2017 r. przesłał do Prokuratury Okręgowej w R. informację o anomaliach na jego rachunku prowadzonym na giełdzie [...], wskazując na niepodjęcie jakichkolwiek czynności przez Policję oraz na brak wiedzy co do osoby, która dokonała wpłaty na konto skarżącego. Skarżący podał, że w związku z licznymi artykułami prasowymi oraz informacyjnymi w serwisach internetowych dotyczącymi bańki spekulacyjnej na kryptowalucie [...], w celu zabezpieczenia środków znajdujących się na rachunku w serwisie [...], przetransferował zgromadzone na nim wartości i zdeponował przedmiotowe środki w kwocie [...] zł na swoim rachunku bankowym w [...], o czym poinformował Prokuraturę Rejonową w R. pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Kolejno w dniu 18 stycznia 2018 r., na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w R., dokonano blokady środków w kwocie [...] zł na czas oznaczony 3 miesięcy z uwagi na możliwość wykorzystywania działalności banku w celu ukrycia działań przestępczych lub dla celów mających związek z przestępstwem. Z kolei w dniu 8 czerwca 2018 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w R. wydał postanowienie, którym umorzył dochodzenie w sprawie uzyskania bez uprawnienia dostępu do konta na nieustalonej platformie internetowej magazynującej kryptowalutę [...] oraz za pomocą uzyskanych danych dostępowych, dokonanie nieautoryzowanego wpływu w dniu [...] września 2017 r., środków w ilości [...] sztuk [...] przez nieznanego sprawcę, tj. o przestępstwo określone w art. 267 k.k. Jednocześnie Prokurator uznał za dowód rzeczowy uzyskaną równowartość [...] sztuk kryptowaluty, oddając ją na przechowanie skarżącego do czasu wyjaśnienia uprawnienia do odbioru oraz zarządził złożenie do depozytu sądowego kwoty [...] zł do czasu wyjaśnienia uprawnienia do odbioru. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 18 listopada 2021 r., nr ORA-G.5314.18.2021, odmówił wydania żądanego zaświadczenia. Wskazał, że z uwagi na treść art. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (Dz. U. z 2019 r. poz. 908, dalej "u.o.r.z.") skarżący jako znalazca rzeczy powinien był poinformować o znalezieniu rzeczy Prezydenta Miasta. Skutkowałoby to wszczęciem przez ten organ procedury określonej w art. 12 i dalszych u.o.r.z. mającej na celu odszukanie właściciela rzeczy. W przypadku nieodebrania rzeczy przez osobę uprawnioną w terminie wynikającym z art. 187 k.c. znalazca, zgodnie z art. 19 u.o.r.z., może sam odebrać rzecz. Wówczas wydawane jest zaświadczenie stwierdzające upływ terminów przechowania rzeczy oraz zawierające informację o wydaniu rzeczy. Jednakże według Prezydenta Miasta w przedmiotowym przypadku postępowanie znalazcy rzeczy było nieprawidłowe i nie wyczerpywało uregulowań u.o.r.z. Znalazca nie zawiadomił bowiem o znalezieniu rzeczy Prezydenta Miasta, co skutkowało brakiem wszczęcia procedury mającej na celu odszukanie właściciela rzeczy. Skarżący zawiadomił Policję i Prokuraturę, który to tryb postępowania uregulowany jest w art. 6 u.o.r.z. i nie ma zastosowania w realiach niniejszej sprawy, jako że dotyczy jedynie rzeczy, których posiadanie wymaga pozwolenia. Natomiast tylko zachowanie wymogów przewidzianych w art. 5 u.o.r.z. uprawniałoby do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Na skutek zażalenia skarżącego, SKO postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2022 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta. Kolegium podniosło za organem I instancji, że postępowanie znalazcy rzeczy było w niniejszej sprawie nieprawidłowe, ponieważ nie zawiadomił on o znalezieniu rzeczy Prezydenta Miasta, co skutkowało brakiem wszczęcia procedury mającej na celu odszukanie właściciela rzeczy. Treść art. 5 ust. 3 u.o.r.z. jest zaś jednoznaczna oraz wskazuje tylko i wyłącznie starostę jako podmiot właściwy do powiadomienia o znalezieniu rzeczy w postaci pieniędzy i papierów wartościowych, a do takich można zaliczyć kryptowaluty. Zdaniem Kolegium, zawiadomienie z art. 6 u.o.r.z. nie może być w jakikolwiek sposób utożsamiane z dyspozycją art. 5 ust. 3 tego aktu. Ustawodawcza celowo oddzielił te dwie kwestie. Przepis art. 6 u.o.r.z. wymienia jedynie rzeczy, których posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe albo dowód osobisty lub paszport. Pojęcie kryptowaluty nie mieści się w dyspozycji tego przepisu. Pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. skarżący złożył do WSA w Rzeszowie skargę na postanowienie Kolegium, zarzucając mu naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 45 k.c. w zw. z art. 5 ust. 3 u.o.r.z. poprzez błędne uznanie kryptowaluty [...] za rzecz w rozumieniu art. 45 k.c. oraz że kryptowaluta [...] wchodzi w zakres pojęciowy dyspozycji art. 5 u.o.r.z., w wyniku dokonania nieprawidłowej, rozszerzającej wykładni pojęć "pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności" z art. 5 ust. 3 u.o.r.z., a w konsekwencji uznanie, że nie uczynił zadość swoim obowiązkom co do postępowania z rzeczą znalezioną; 2) art. 6 u.o.r.z. w zw. z art. 187 k.c., poprzez błędne uznanie katalogu rzeczy wymienionych w art. 6 u.o.r.z. za katalog enumeratywny oraz że pojęcie kryptowaluty [...] nie mieści się w zakresie dyspozycji z art. 6 u.o.r.z., pomimo prawnokarnego elementu sprawy i uzasadnionego okolicznościami faktycznymi podejrzenia, że znalezione rzeczy są przedmiotami wykonawczymi przestępstwa, a w konsekwencji uznanie, że zawiadamiając o znalezionej rzeczy Policję i Prokuraturę nie uczynił zadość swoim obowiązkom co do postępowania z rzeczą znalezioną, podczas gdy zawiadomił niezwłocznie o znalezieniu rzeczy organy administracji publicznej, tj. Komisariat Policji nr [...] R. oraz Prokuraturę Okręgową w R., które to organy były właściwe w niniejszej sprawie z racji jej prawnokarnego charakteru, wynikającego z faktu prowadzenia postępowania karnego z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 299 k.k., jako że organy ścigania posiadają większe możliwości w zakresie poszukiwania znalazcy, niż organ właściwy na podstawie art. 187 k.c.; II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 6, art. 7, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i niewykonanie wyczerpującego zbadania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, tj. w szczególności poprzez bezzasadne pominięcie okoliczności, że w dniu [...] września 2017 r. zgłosił fakt wpłaty na swoje konto (prywatny portfel) na giełdzie [...] [...] sztuk kryptowaluty [...] z nieznanego źródła na Komisariacie nr [...] w R. i okoliczności, że przesłał do Prokuratury Okręgowej w R. informację o anomaliach na jego rachunku prowadzonym na giełdzie [...], a które to działania w całokształcie odpowiadają sformułowaniu, że uczynił zadość obowiązkom co do postępowania w zakresie znalezionych rzeczy; 2) naruszenie art. 7b i art. 8 k.p.a. poprzez brak współdziałania organów administracji publicznej, tj. w szczególności poprzez nieuwzględnienie, że to w zakres obowiązków Komisariatu Policji Nr [...] w R. oraz Prokuratury Okręgowej w R. wchodziło właściwe zawiadomienie Prezydenta Miasta Rzeszowa o znalezieniu [...] sztuk kryptowaluty [...]; 3) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 8 oraz art. 11 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do poszczególnych zarzutów podniesionych w zażaleniu oraz brak logicznego, zupełnego i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi Kolegium kierowało się przy wydawaniu postanowienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta Rzeszowa i przekazanie sprawy do ponownego rozparzenia oraz o zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia stwierdzającego upływ terminów przechowania rzeczy oraz informacji o wydaniu rzeczy. Organ wniósł o oddalenie skargi. W dniu 15 listopada 2022 r. WSA w Rzeszowie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji zaznaczył, że kwestia wydania zaświadczenia, o które ubiegał się skarżący uregulowana jest w art. 19 u.o.r.z., który to przepis odwołuje się do treści art. 187 k.c. Przytaczając treść tych przepisów, WSA w Rzeszowie wskazał, że pozostają one ze sobą w ścisłym związku. Wydanie zaświadczenia poprzedzone jest prowadzonym przez starostę postępowaniem uregulowanym we wcześniejszych przepisach rozdziału 3 u.o.r.z.. W ocenie Sądu I instancji, strony skupiły swoją uwagę na brzmieniu art. 5 u.o.r.z. i art. 6 u.o.r.z. (artykuł ten odnosi się do znalezienia rzeczy, której posiadanie wymaga pozwolenia), wskazując na zasadność zastosowania procedury w nich unormowanej, natomiast nie zauważyły (tak organy) bądź też nie wyprowadziły właściwych wniosków (tak skarżący) w odniesieniu do kwestii pierwotnej, a mianowicie, że u.o.r.z. znajduje zastosowanie do postępowania z rzeczami, o czym mowa już w jej tytule. Sąd I instancji zauważył, że wprawdzie sama u.o.r.z. nie zawiera definicji rzeczy, jednak w dwóch miejscach odwołuje się do kodeksu cywilnego – a kodeks cywilny w art. 45 wskazuje, co należy rozumieć pod tym pojęciem. Skoro więc w przedmiotowej ustawie nie ma wyjaśnienia podstawowego, użytego w niej pojęcia, to z uwagi na powiązanie tego aktu z kodeksem cywilnym (wyartykułowane we wspomnianym art. 19 ust. 1, ale i w art. 9 ust. 1) nie może ulegać wątpliwości, że w zakresie sposobu rozumienia sformułowania "rzecz" należy odwołać się do treści wskazanego art. 45 k.c., w myśl którego, rzeczami są tylko przedmioty materialne. W kolejnym artykule (art. 46 k.c.) prawodawca wyjaśnia natomiast pojęcie "nieruchomości". Na gruncie u.o.r.z. może być mowa jedynie o rzeczach ruchomych, a zatem przedmiotach materialnych i wyodrębnionych z przestrzeni, tj. z ogółu materii. Rzeczą o niewątpliwie specyficznym charakterze są zaś pieniądze, postępowanie z którymi, jako rzeczami znalezionymi, u.o.r.z. reguluje odrębnie. Brzmienie art. 5 ust. 1 i 3 u.o.r.z. wskazuje jednoznacznie, iż chodzi w nich o rzecz w rozumieniu art. 45 k.c., bowiem tylko w odniesieniu do takiej można mówić o jej zgubieniu, a następnie odnalezieniu, a zatem o czynnościach utraty faktycznego władztwa nad rzeczą czy objęcia rzeczy w fizyczne władanie. Sąd I instancji stwierdził, że kryptowaluta, której dotyczy niniejsza sprawa, nie należy z pewnością do kategorii rzeczy zdefiniowanej w art. 45 k.c. Ma bowiem wyłącznie postać cyfrową, stanowiąc pewną umowną jednostkę, zapis księgowy. Nie ma natomiast formy fizycznej. W ocenie Sądu I instancji, kryptowaluta nie może być uznana za pieniądz, bowiem wedle art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 492), znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej są emitowane przez NBP banknoty i monety opiewające na złote i grosze, będące prawnymi środkami płatniczymi na obszarze RP. Kryptowaluta nie mieści się także w kategorii wartości dewizowych, którymi według art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 309) są zagraniczne środki płatnicze oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa. Zagraniczne środki płatnicze (art. 2 pkt 9) to waluty obce i dewizy, a waluty obce (art. 2 pkt 10) to znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie, z tym, że na równi z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (SDR). Z kolei dewizy (art. 2 pkt 12) stanowią papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Przez papiery wartościowe należy zaś rozumieć (art. 2 pkt 14) papiery wartościowe udziałowe, w szczególności akcje i prawa poboru nowych akcji oraz papiery wartościowe dłużne, w szczególności obligacje, wyemitowane lub wystawione na podstawie przepisów państwa, w którym emitent lub wystawca ma swoją siedzibę albo w którym dokonano ich emisji lub wystawienia. Jeśli chodzi o papiery wartościowe, to pewną ogólną regulację w ich przedmiocie zawiera kodeks cywilny (art. 9216 – 92116), natomiast są jeszcze przepisy szczegółowe, dotyczące poszczególnych typów papierów wartościowych np. ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe; ustawa z 28 kwietnia 1936 r. – Prawo czekowe, czy ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Kryptowalut nie zalicza się do kategorii papierów wartościowych, jak też nie jest ona pieniądzem elektronicznym, o którym mowa w art. 2 pkt 21a ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych. Sąd I instancji zaznaczył, że na powyższe kwestie dotyczące charakteru kryptowaluty skarżący zwrócił uwagę w złożonej skardze – z tym jednak, że wyprowadzona przez niego konkluzja stoi w sprzeczności z odnośnymi uregulowaniami. Skoro bowiem zarówno art. 5, jak i art. 6 u.o.r.z. stanowią o rzeczach, to nie można przyjąć, iż kryptowaluta nie będąc rzeczą nie jest objęta treścią art. 5 u.o.r.z., ale odnosi się już do niej art. 6 u.o.r.z. W konkluzji WSA w Rzeszowie stwierdził, że nie stanowiąc rzeczy w rozumieniu art. 45 k.c., w tym nie będąc pieniądzem czy papierem wartościowym, kryptowaluta nie mogła być objęta zaświadczeniem, o którym mowa w art. 19 ust. 3 u.o.r.z. Tym samym słusznie rozpoznające niniejszą sprawę organy uznały, że brak było podstaw do wydania tego rodzaju zaświadczenia, chociaż przedstawione przez nie motywy były inne niż stanowisko zajęte przez Sąd I instancji. Sąd I instancji zauważył też, że skarżący popadł w sprzeczność, bowiem z jednej strony zarzucił organom błędne uznanie kryptowaluty za rzecz, o której mowa w art. 45 k.c., a z drugiej nie zgodził się ze stanowiskiem, że kryptowaluta nie mieści się w zakresie dyspozycji art. 6 u.o.r.z., który stanowi o znalezieniu rzeczy, której posiadanie wymaga pozwolenia. Pismem z dnia 14 lutego 2023 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2022 r. wywiódł skarżący (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 §1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i właściwe wykonanie przez WSA w Rzeszowie obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 18 listopada 2021 r.; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i uwzględnienia słusznego interesu obywatela), art. 7a k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości co do normy prawnej na korzyść strony), art. 7b k.p.a. (zasada współdziałania organów administracji publicznej), art. 8 k.p.a. (zasada budowania zaufania do władzy publicznej), art. 9 k.p.a. (zasada informowania strony postępowania), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania), art. 19 k.p.a. (obowiązek przestrzegania z urzędu właściwości przez organy administracji publicznej) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów), art. 81a k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony), art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a., a to poprzez: a) całkowicie bezpodstawne i nieznajdujące oparcia, ani w stanie faktycznym, ani w stanie prawnym niniejszej sprawy uznanie przez Sąd I instancji, że skarżący kasacyjnie nie spełnił obowiązków znalazcy, o których mowa expressis verbis w art. 187 k.c. oraz art. 6 u.o.r.z., podczas gdy skarżący kasacyjnie zawiadomił niezwłocznie po znalezieniu [...] sztuk kryptowaluty [...] organy administracji publicznej, tj. Komisariat Policji numer [...] w R. (w dniu [...] września 2017 r., tj. 2 dni po otrzymaniu wiadomości e-mail od giełdy [...] z informacją o zaksięgowaniu [...] sztuk kryptowaluty [...]) oraz Prokuraturę Okręgową w R. (w dniu [...] listopada 2017 r.), które to organy były właściwe w niniejszej sprawie z racji jej prawnokarnego charakteru, wynikającego z faktu uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez nieznanego sprawcę przestępstwa z art. 299 k.k., jako że wymienione organy ścigania posiadają większe realne możliwości w zakresie poszukiwania znalazcy niż Prezydent Miasta Rzeszowa, a co do których wniosków wyraźnie wskazanych w skardze z dnia 3 czerwca 2022 r. Sąd I instancji nie odniósł się wcale; b) akceptację przez Sąd I instancji formułowania dowolnych ocen co do stanu faktycznego oraz stanu prawnego przez organy, pomimo braku ich potwierdzenia w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym i nieuprawnione domniemywanie okoliczności faktycznych i okoliczności prawnych oraz nieuprawnione pomijanie niektórych faktów dotyczących zwłaszcza realizacji obowiązków znalazcy przez skarżącego kasacyjnie, celem "dopasowania" okoliczności niniejszej sprawy do z góry przyjętego przez WSA w Rzeszowie stanowiska powielającego stanowisko Prezydenta Miasta Rzeszowa i SKO w Rzeszowie; c) nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i niewykonanie wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy przez Sąd I instancji, tj. w szczególności poprzez bezzasadne całkowite pominięcie okoliczności, iż skarżący kasacyjnie w dniu [...] września 2017 r. zgłosił fakt wpłaty na swoje konto (prywatny portfel) na giełdzie [...] [...] sztuk kryptowaluty [...] z nieznanego źródła na Komisariacie nr [...] w R., i okoliczności, że skarżący kasacyjnie przesłał do Prokuratury Okręgowej w R. informację o anomaliach na jego rachunku prowadzonym na giełdzie [...], a które to działania skarżącego kasacyjnie w całokształcie odpowiadają sformułowaniu, iż uczyni on zadość swoim obowiązkom co do postępowania co do rzeczy znalezionych i to pomimo iż organy nie przedstawiły w tym zakresie nawet symbolicznego skróconego uzasadnienia i wbrew swemu obowiązkowi nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń faktycznych i prawnych, a czego WSA w Rzeszowie nie dostrzegł; d) brak odpowiedniego zweryfikowania przez WSA w Rzeszowie faktu, że organy tj. Komisariat nr [...] w R. oraz Prokuratura Okręgowa w R. w przedmiotowej sprawie, nie wywiązały się z wynikającego expressis verbis z art. 19 k.p.a. obowiązku przestrzegania z urzędu swojej właściwości i nie poinformowały Prezydenta Miasta Rzeszowa o fakcie znalezienia przez skarżącego kasacyjnie [...] sztuk kryptowaluty [...] wbrew dyspozycji z art. 6 zd. 2 u.o.r.z.; e) brak adekwatnej oceny przez Sąd I instancji faktu, iż organy tj. Komisariat nr [...] w R. oraz Prokuratura Okręgowa w R. w przedmiotowej sprawie nie spełniły wynikającego expressis verbis z art. 9 k.p.a. obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego tak, aby strona postępowania nie poniosła szkody z nieznajomości prawa; f) nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i niewykonanie wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy przez Sąd I instancji, tj. w szczególności poprzez brak odpowiedniej oceny przez WSA w Rzeszowie zupełnego braku współdziałania organów administracji publicznej, tj. zwłaszcza poprzez nieuwzględnienie, że to w zakres obowiązków Komisariatu Policji Nr [...] w R. oraz Prokuratury Okręgowej w R. wchodziło właściwe zawiadomienie Prezydenta Miasta Rzeszowa o znalezieniu przez skarżącego kasacyjnie [...] sztuk kryptowaluty [...]; g) arbitralną konstatację WSA w Rzeszowie w ślad za Prezydentem Miasta Rzeszowa i SKO w Rzeszowie odnośnie braku możliwości ustalenia statusu prawnego kryptowaluty [...] w świetle de lege lata obowiązujących przepisów prawa i w związku z tym stwierdzenie, iż nie ma możliwości załatwienia sprawy skarżącego kasacyjnie w przedmiocie wydania mu zaświadczenia stwierdzającego upływ terminów przechowania rzeczy oraz zawierającego informację o wydaniu rzeczy w oparciu o art. 19 ust. 3 u.o.r.z., co jest rażąco sprzeczne z fundamentalną dla postępowania administracyjnego zasadą rozstrzygania wątpliwości co do normy prawnej na korzyść strony wynikającą z art. 7a k.p.a. oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony stosownie do art. 81a k.p.a.; h) brak adekwatnej oceny przez WSA w Rzeszowie nieodniesienia się przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do poszczególnych zarzutów skarżącego kasacyjnie podniesionych w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta Rzeszowa oraz brak odpowiedniej oceny przez WSA w Rzeszowie zaniechania przez Prezydenta Miasta Rzeszowa i SKO w Rzeszowie logicznego, zupełnego i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowali się oni przy wydawaniu zaskarżonych postanowień. Przedmiotowe naruszenia przepisów prawa procesowego mają charakter rażący i niewątpliwie miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Rzeszowie dokonał prawidłowej i dokładnej analizy sprawy, to zauważyłby, jak wiele było błędów w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego i w ustalaniu stanu faktycznego przez organy administracji publicznej (tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie,a wcześniej Prezydenta Miasta Rzeszowa) i jak wiele kwestii o charakterze podstawowym nie zostało wszechstronnie wyjaśnionych zgodnie z podstawowymi zasadami uregulowanymi w art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (zamiast tego posłużono się apriorycznymi, arbitralnymi wnioskami sprzecznymi z zasadami o fundamentalnym dla postępowania administracyjnego znaczeniu a wynikającymi z literalnego brzmienia art. 7a k.p.a. oraz art. 81a k.p.a. tj. zasadą rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony oraz zasadą rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do normy prawnej na korzyść strony), to z pewnością nie przyjąłby ustaleń organów za kompletne, właściwe i własne, co przełożyłoby się na uchylenie zaskarżonego postanowienia, tak jak domagał się tego skarżący kasacyjnie (szczegółowe wykazanie wpływu każdego z naruszeń znajduje się w uzasadnieniu niniejszej skargi kasacyjnej). II. naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, poprzez: 1) naruszenie art. 6 u.o.r.z. w zw. z art. 187 k.c. i w zw. z art. 115 § 9 k.k. poprzez: a) błędne uznanie katalogu, o którym mowa w art. 6 u.o.r.z., za katalog enumeratywny, podczas gdy jest to katalog otwarty i przykładowy, o czym świadczy expressis verbis wyraz "w szczególności" występujący w tym przepisie, oraz błędne uznanie, że pojęcie kryptowaluty [...] nie mieści się w zakresie dyspozycji z art. 6 u.o.r.z., pomimo prawnokarnego elementu sprawy i uzasadnionego okolicznościami faktycznymi podejrzenia, że znalezione rzeczy są przedmiotami wykonawczymi przestępstwa stypizowanego w art. 299 k.k., a w konsekwencji b) uznanie, że skarżący kasacyjnie zawiadamiając Policję i Prokuraturę o znalezionych [...] sztukach kryptowaluty [...] nie uczynił zadość swoim obowiązkom co do postępowania z rzeczą znalezioną, podczas gdy definicja pojęcia "rzecz" na gruncie prawnokarnym, zawarta w art. 115 § 9 k.k., jest szersza niż definicja tego pojęcia wynikająca z art. 45 k.c. i warunkiem sine qua non prawnokarnej definicji legalnej pojęcia "rzecz", w przeciwieństwie do cywilnoprawnej definicji tego pojęcia, nie jest materialna, fizyczna forma przedmiotu, a ponadto przepis art. 115 § 9 k.k. zawiera verba legis pojęcie "inny środek płatniczy", co jak najbardziej odpowiada prawnej naturze oraz charakterowi kryptowaluty [...], a w dodatku w momencie zawiadomienia Prezydenta Miasta Rzeszowa (oraz niedługo po zawiadomieniu organów ścigania), kryptowaluta była już wymieniona na pieniądze, co już bezsprzecznie objęte jest działaniem ustawy o rzeczach znalezionych; 2) naruszenie art. 6 u.o.r.z. w zw. z art. 7b k.p.a. (zasada współdziałania ze sobą organów administracji publicznej), art. 9 k.p.a. (zasada informowania strony) i art. 19 k.p.a. (obowiązek przestrzegania właściwości przez organy administracji publicznej z urzędu), poprzez brak odpowiedniej oceny przez WSA w Rzeszowie zupełnego zignorowania przez Prezydenta Miasta Rzeszowa, a następnie przez SKO w Rzeszowie faktu, że w związku ze zgłoszeniem faktu znalezienia [...] sztuk [...] przez skarżącego kasacyjnie na Komisariat Policji w R. i do Prokuratury Rejonowej w R. to na organy ścigania przeszedł ewentualny obowiązek poinformowania o przedmiotowym fakcie starosty (prezydenta miasta), co wynika expressis verbis z literalnego brzmienia art. 6 zd. 2 u.o.r.z.; 3) naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego) i art. 7 Konstytucji RP (zasada praworządności), poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji niezałatwienia merytorycznie przedmiotowej sprawy przez organy administracji publicznej z uwagi na uchybienia leżące po stronie racjonalnego co do zasady ustawodawcy w postaci braku de lege lata obowiązujących regulacji prawnych dotyczących ustalenia statusu prawnego kryptowaluty [...] podczas gdy skarżący kasacyjnie zachował należytą staranność jako znalazca i niezwłocznie zgłosił fakt znalezienia [...] sztuk [...] odpowiednim organom ścigania; 4) naruszenie art. 417 § 1 k.c. i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z naruszeniem art. 7b k.p.a. (zasada współdziałania ze sobą organów administracji publicznej), art. 8 k.p.a. (zasada budowania zaufania do władzy publicznej), art. 9 k.p.a. (zasada informowania strony) i art. 19 k.p.a. (obowiązek przestrzegania właściwości przez organy administracji publicznej z urzędu) w zw. z art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego), art. 7 Konstytucji RP (zasada praworządności) i art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), poprzez brak dostrzeżenia przez Sąd I instancji wyrządzonej przez brak współpracy organów administracji publicznej oraz organów ścigania i brak właściwego informowania strony postępowania przez organy ścigania o okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy szkody, którą poniósł skarżący kasacyjnie, w konsekwencji odmowy przez Prezydenta Miasta Rzeszowa wydania mu zaświadczenia stwierdzającego upływ terminów przechowania rzeczy oraz informacji o wydaniu rzeczy w związku z upływem 2-letniego terminu wynikającego z art. 187 k.c., co skutkowało niemożnością dysponowania środkami uzyskanymi w wyniku wymiany [...] sztuk [...] na walutę polską, i idącej za tą odmową konieczności wszczęcia przez skarżącego kasacyjnie postępowań administracyjnych i sądowo-administracyjnych celem wyegzekwowania przysługujących mu praw, a które to postępowania wiążą się dla skarżącego kasacyjnie ze znacznymi kosztami; 5) naruszenie zasady ignorantia iuiris nocet – nieznajomość prawa szkodzi, poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że ww. zasada obowiązuje w prawie administracyjnym pomimo tego, iż linia orzecznicza sądów administracyjnych oraz doktryna zgodnie wskazują, iż ta zasada jest wyłączona lub znacznie ograniczona w postępowaniu administracyjnym. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie i uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia 25 kwietnia 2022 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 18 listopada 2021 r., względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2022 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania z pozostawieniem mu orzeczenia również o kosztach postępowania ze skargi kasacyjnej, w tym kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu przed WSA i w postępowaniu ze skargi kasacyjnej przed NSA według norm przepisanych – a w każdym przypadku o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego, a w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, niemniej jednak nieraz trzeba uczynić od tej zasady wyjątek – jest to celowe w szczególności wtedy, gdy od wykładni prawa materialnego w zakresie hipotezy wchodzącej w rachubę normy zależy to, czy określone okoliczności faktyczne cechują się prawną doniosłością i wymagają wyjaśnienia, czy też nie. Dopiero po pełnym zrekonstruowaniu wspomnianej hipotezy można ocenić zarzuty nawiązujące do obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej, zwłaszcza gdy zarzuty te wskazują na niewłaściwy zakres postępowania wyjaśniającego tudzież niekompletność poczynionych ustaleń faktycznych. W niniejszej sprawie należy zatem w pierwszej kolejności odnieść się do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, na którą składają się przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych. Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku precyzyjną i jednoznaczną argumentację prawną. Gdy idzie o wykładnię przepisów, Sąd I instancji wskazał, że pojęcie rzeczy, które pojawia się w hipotezach norm statuowanych ustawą o rzeczach znalezionych i które w istocie determinuje zakres zastosowania tej ustawy jako całości, jest tożsame z pojęciem rzeczy opisanym w art. 45 k.c. (w myśl tego przepisu rzeczami są tylko przedmioty materialne). Dalej, już w procesie stosowania prawa (subsumpcji), Sąd I instancji stwierdził, że kryptowaluty nie są desygnatami odnośnego pojęcia, a w konsekwencji w założeniu nie mogą być przedmiotem czynności tudzież postępowań uregulowanych w u.o.r.z. Innymi słowy, pozostają poza zakresem przedmiotowym tej ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, to stanowisko Sądu I instancji jest trafne, a zarzuty skargi kasacyjnej zrelatywizowane do prawa materialnego jawią się jako niezasadne, przy czym większość z nich nie dotyka kluczowego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienia względnie odwołuje się do przepisów, których Sąd I instancji ani nie wykładał, ani nie stosował. Sąd I instancji nie naruszył art. 6 u.o.r.z., art. 187 k.c. ani art. 115 § 9 k.k. (zarzut II.1). Sąd I instancji słusznie uznał, że kryptowaluty, które nie stanowią rzeczy w rozumieniu art. 45 k.c., nie są objęte hipotezą art. 6 u.o.r.z. ani też nie są objęte hipotezą art. 187 k.c. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, nie ma podstaw do przyjęcia, że u.o.r.z. posługuje się pojęciem rzeczy w rozumieniu prawnokarnym, definiowanym w art. 115 § 9 k.k. Powołane w zarzucie II.2 – obok art. 6 u.o.r.z. – przepisy k.p.a. (art. 7b, art. 9, art. 19) nie są przepisami prawa materialnego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma żadnych podstaw, by twierdzić, że doszło do naruszenia art. 2 czy też art. 7 Konstytucji RP (zarzut II.3). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można też zarzucić Sądowi I instancji, że nie dostrzegł "wyrządzonej przez brak współpracy organów administracji publicznej oraz organów ścigania i brak właściwego informowania strony postępowania przez organy ścigania o okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy szkody, którą poniósł skarżący kasacyjnie, w konsekwencji odmowy przez Prezydenta Miasta wydania mu zaświadczenia stwierdzającego upływ terminów przechowania rzeczy oraz informacji o wydaniu rzeczy w związku z upływem 2-letniego terminu wynikającego z art. 187 k.c., co skutkowało niemożnością dysponowania środkami uzyskanymi w wyniku wymiany [...] sztuk [...] na walutę polską, i idącej za tą odmową konieczności wszczęcia przez skarżącego kasacyjnie postępowań administracyjnych i sądowo-administracyjnych celem wyegzekwowania przysługujących mu praw, a które to postępowania wiążą się dla skarżącego kasacyjnie ze znacznymi kosztami" – i tym samym naruszył art. 417 § 1 k.c., art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7b k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 19 k.p.a., art. 2 Konstytucji RP, art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. (zarzut II.4). Wszak organ, wobec braku podstaw ku temu, nie mógł wydać skarżącemu kasacyjnie wnioskowanego zaświadczania, niezależnie od tego, jaki to ma wpływ na możność dysponowania przedmiotowymi środkami. W zarzucie II.5 skarżący kasacyjnie nie powołał żadnego przepisu, toteż zarzut ten całkowicie wymyka się spod oceny w postępowaniu kasacyjnym. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania, trzeba zauważyć, że w pierwszym z nich (zarzut I.1) skarżący kasacyjnie powołał tylko art. 151 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – są to przepisy wynikowe (art. 151 p.p.s.a.) oraz ustrojowe (art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.), które same przez się nie mogą być podstawą skutecznego zarzutu kasacyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2024 r., III OSK 2604/23; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2024 r., III OSK 6008/21). Wskazane przepisy ustrojowe sąd administracyjny może naruszyć tylko wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., I GSK 1366/20) – co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Zarzutem naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wyrażonej przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, o ile ocena ta mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2024 r., III OSK 4554/21; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2022 r., II OSK 3685/19). Zarzut, o którym mowa, nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku. Z kolei w drugim zarzucie naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazuje na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz rozlicznych przepisów k.p.a. Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu, wskazać należy, że: "W przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." (wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2025 r., III OSK 6315/21). Niezależnie od powyższego, dodać trzeba, że w postępowaniu przed organami administracji nie doszło do naruszenia żadnego z powołanych przez skarżącego kasacyjnie w zarzucie I.2. przepisów k.p.a. (art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 11, art. 19, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a, art. 107 § 1 pkt 6 i art.107 § 3), a okoliczności podnoszone w treści tego zarzutu (punkty a-h) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka ich ocena jest determinowana wykładnią prawa materialnego – uznaną przez Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową – w świetle której przepisy ustawy o rzeczach znalezionych mają zastosowanie tylko do rzeczy w rozumieniu art. 45 k.c. W konsekwencji takiej wykładni stwierdzenie, że kryptowaluty nie są przedmiotami materialnymi i tym samym nie są rzeczami, wyczerpuje w niniejszej sprawie zakres relewantnych ustaleń. W założeniu zbędne było wyjaśnianie innych okoliczności, w tym okoliczności wskazywanych przez skarżącego kasacyjnie w zarzucie I.2. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.