III OZ 51/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 222/23 o odrzuceniu skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 26 lipca 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 21 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 24 sierpnia 2023 r. do sądu wpłynęła skarga G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - skarżący wskazał, że jego skarga dotyczy wniosku z 26 lipca 2023 r., który skierował do ww. organu. Odnosząc się do udzielonej przez organ odpowiedzi na jego wniosek (odpowiedź organu z 8 sierpnia 2023 r., nr D/P.0143.56.2023.AŻ), skarżący uznał podjęte przez organ działania za naruszające prawo w zakresie, w jakim udzielona odpowiedź dotyczyła punktu 4, 5, 8 wniosku (organ ocenił, że pytanie nie dotyczy informacji publicznej), punktu 3 (organ wskazał na konieczność uiszczania opłaty za kserokopie dokumentów), punktu 7 (organ uznał informację za przetworzoną i wezwał skarżącego do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego). Skarga została odręcznie sporządzona i podpisana przez skarżącego oraz opatrzona przez skarżącego datą 18 sierpnia 2023 r. - została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Gd 199/23. Następnie w dniu 25 września 2023 r. do sądu wpłynęła skarga G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w której skarżący również wskazał, że upatruje bezczynności organu w rozpoznaniu jego wniosku z 26 lipca 2023 r. Także w tej skardze skarżący odniósł się do udzielonej mu przez Dyrektora Zakładu Karnego w C. odpowiedzi z 8 sierpnia 2023 r., nr D/P.0143.56.2023.AŻ, kwestionując ją w zakresie punktów 3, 4, 5, 7 i 8 wniosku z 26 lipca 2023 r. Skarga została odręcznie sporządzona i podpisana przez skarżącego oraz opatrzona przez skarżącego datą 18 września 2023 r. - została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Gd 222/23. Wyrokiem z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 199/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok ten nie jest prawomocny. Odrzucając przedmiotową skargę, sąd pierwszej instancji wskazał, że wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny. Taki stan trwa aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. Sąd ten zwrócił uwagę, że zarówno skarga w niniejszej sprawie (III SAB/Gd 222/23), jak i skarga wniesiona przez skarżącego w sprawie sygn. akt III SAB/Gd 199/23, mimo odrębnego sporządzenia tych skarg przez skarżącego w odstępie jednego miesiąca, została w rzeczywistości wniesiona w tym samym przedmiocie, to jest w przedmiocie bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w C. w rozpoznaniu wniosku G. K. z 26 lipca 2023 r., w którym skarżący powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej wystąpił do organu o udzielenie informacji wyszczególnionych w kolejnych 10 punktach tego wniosku. Kopia przedmiotowego wniosku, jak też udzielonej przez organ odpowiedzi z 8 sierpnia 2023 r., nr D/P.0143.56.2023.AŻ, znajdują się w aktach sądowych powołanych spraw i są identyczne. Dokonana przez sąd analiza treści skarg zarejestrowanych pod sygn. akt III SAB/Gd 199/23 oraz III SAB/Gd 222/23 wykazała ponad wszelką wątpliwość, że w sprawach tych zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa, jak i przedmiotowa spraw. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na zasadzie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. – odrzucił przedmiotową skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc, że obie sprawy, o których mowa wyżej, nie są tożsame i dotyczą innej podstawy prawnej. Jego zdaniem w tych sprawach zachodzą różnice w treści praw i obowiązków oraz podstawy prawnej, mimo iż dotyczą tego samego wniosku, wobec czego odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Jak trafnie wskazał to sąd pierwszej instancji oraz pełnomocnik skarżącego w zażaleniu, sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie, zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie (lis pendens) lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo sąd pierwszej instancji przyjął, że skarga złożona w niniejszej sprawie oraz skarga wniesiona przez skarżącego w sprawie sygn. akt III SAB/Gd 199/23, mimo że nie jest identyczna w swej treści oraz została wniesiona w odstępie jednego miesiąca, została w rzeczywistości wniesiona w tym samym przedmiocie. Przedmiotem obu skarg jest bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w rozpoznaniu wniosku G. K. z 26 lipca 2023 r., w którym skarżący, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, wystąpił do organu o udzielenie informacji wyszczególnionych w kolejnych 10 punktach tego wniosku. W istocie kopia wniosku z 26 lipca 2023 r., jak też udzielonej przez organ odpowiedzi z 8 sierpnia 2023 r., nr D/P.0143.56.2023.AŻ, znajdują się w aktach sądowych powołanych spraw i są identyczne. Dokonana przez sąd pierwszej instancji analiza treści skarg zarejestrowanych pod sygn. akt III SAB/Gd 199/23 oraz III SAB/Gd 222/23 prawidłowo wykazała, że w sprawach tych zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa, jak i przedmiotowa spraw. W tej sytuacji sąd ten prawidłowo odrzucił skargę w niniejszej sprawie, bowiem na dzień jej wniesienia sprawa objęta tą skargą była już w toku w sprawie o sygn. akt III SAB/Gd 199/23. W zażaleniu wprawdzie skarżący reprezentowany przez pełnomocniczkę ustanowioną z urzędu stwierdził, że jego zdaniem w powyższych sprawach zachodzą różnice w treści praw i obowiązków oraz podstawy prawnej, jednak w żaden sposób nie wyjaśnił na czym te różnice polegają. Naczelny Sąd Administracyjny różnic tych nie dostrzegł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.