Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 357/20

III SA/Gl 357/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-07-15

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
15 lipca 2020
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: SKO, organ), zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...], na podstawie art. 1, 2, 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku ,,A’’ Sp. z o.o. z/s w G. (dalej: Spółka, skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienia z [...] r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty C. z [...] r., nr [...], w przedmiocie zezwolenia firmie ,,B’’ B. M. z/s w K. na zbieranie odpadów w C. przy ul. [...] (działka nr [...]). Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 11 grudnia 2019 r., Spółka zwróciła się z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej o stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji Starosty C. z [...] r., nr [...], w przedmiocie zezwolenia firmie ,,B’’ B. M. z/s w K. na zbieranie odpadów w C. przy ul. [...] (działka nr [...]). Wskazanej decyzji zarzuciła, że jest obarczona wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 63 ust. 1, 6 pkt 6 w związku z art. 28 ust. 1, 4 pkt 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), bowiem zgodnie z art. 63 ust. 1 tej ustawy magazynowanie odpadów może się odbywać na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny, a przedsiębiorca B. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą ,,B’’ nie posiadał na dzień złożenia wniosku (3 września 2012 r.) i na dzień wydania decyzji tytułu prawnego do nieruchomości należącej do Spółki jako użytkownika wieczystego tej nieruchomości. Spółka wskazała, że umowa dzierżawy nieruchomości z 2 lipca 2012 r. została podpisana tylko przez Prezesa Zarządu Spółki, tymczasem określony w KRS sposób reprezentacji Spółki wymagał, aby podpisana była przez dwóch członków zarządu, co powoduje naruszenie zasad reprezentacji łącznej i nieistnienie czynności prawnej. Dalej Spółka wskazała, że prowadząc postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia organ zaniechał jakiejkolwiek weryfikacji ważności w/w umowy, nie zadbał o weryfikację w KRS prawidłowości reprezentacji Spółki, braku celu wykorzystania nieruchomości, daty obowiązywania umowy, braku parafowania stron dokumentów itp. Spółka podkreśliła, że posiada interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty C. z [...] r. gdyż w oparciu o decyzję tego organu, na przedmiotowej nieruchomości (działka nr [...]) położonej w C. były składowane odpady przez ,,B’’ B. M., w tym odpady niebezpieczne, co skutkuje daleko idącymi konsekwencjami prawnymi i roszczeniami związanymi ze składowanymi odpadami na nieruchomości, która była przedmiotem obrotu prawnego. Postanowieniem z [...] r., po rozpatrzeniu wniosku, SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty C. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie i prowadzenie takiego postępowania nie może być oderwane od ogólnych zasad wszczęcia postępowania administracyjnego. Powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. SKO wskazało, że przepis ten jest podstawą odmowy wszczęcia postępowania gdy żądanie wszczęcia zostało wniesione przez osobę nie będąca stroną w sprawie lub gdy postępowanie nie może być wszczęte z innych przyczyn. Organ stwierdził, że decyzją z [...] r., Starosta C. zezwolił ,,B’’ B. M. na zbieranie odpadów w określonej lokalizacji. Jednak decyzją z [...] r. Starosta C. stwierdził wygaśnięcie tego zezwolenia z uwagi na trwałe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej spowodowane śmiercią przedsiębiorcy (wpis do CEIDG z [...] r.) i tym samym decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zatem nie funkcjonuje decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się Spółka co spowodowało konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 i art. 107 ust. 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. i z art. 124 oraz art 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach i art. 61a § 1 k.p.a w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. W ocenie Spółki decyzja choć wygasła może stanowić przedmiot postępowania i będzie można stwierdzić, że jest nieważna. Specyfika postępowania nieważnościowego, a zwłaszcza moc wsteczna (ex tunc) przypisywana orzeczeniu stwierdzającemu nieważność decyzji, wobec wyłącznie prospektywnego (ex nunc) skutku o stwierdzeniu wygaśnięcia innej decyzji nie pozwalają za bezprzedmiotowe uznać postępowania nieważnościowego prowadzonego przeciw decyzji, która wygasła w tym trybie. Podkreśliła, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji są znacznie dalej idące niż konsekwencja stwierdzenia jej wygaśnięcia. Tym samym uprzednie wygaśnięcie decyzji nie dezaktualizuje interesu prawnego strony w żądaniu stwierdzenia nieważności tej decyzji. Na poparcie swojego stanowiska przywołała orzeczenia sądów administracyjnych w tym zakresie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ zaskarżonym postanowieniem, utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. Uzasadniając rozstrzygnięcie, SKO wskazał na przepis art. 16 k.p.a. ustanawiający zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z tą zasadą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, jak również stwierdzenie ich nieważności, oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jednym ze wskazanych wyżej trybów nadzwyczajnych, w których może nastąpić usunięcie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej, jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Sprawy w tym postępowaniu mogą być rozpatrywane jedynie w oparciu o przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Z kolei, zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być oderwane od ogólnych zasad wszczęcia i prowadzenia postępowania zawartych w kodeksie. Dalej organ przywołał art. 61 a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Z powyższego wynika, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić w przypadku wystąpienia niedopuszczalności tego postępowania z przyczyn podmiotowych bądź z przyczyn przedmiotowych. Do grupy przyczyn o charakterze podmiotowym należy m. in. brak zdolności prawnej czy też oczywisty brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. Do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć takie okoliczności jak np. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która nie została jeszcze wydana czy też żądanie stwierdzenia nieważności aktu, który decyzją administracyjną (lub postanowieniem) nie jest. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania wprowadza pewien etap wstępny, który mimo złożenia wniosku inicjującego postępowanie może spowodować, że postępowanie nie zostanie w ogóle wszczęte. W ocenie SKO, w sprawie zaistniały przesłanki podmiotowe uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty C. z dnia [...] r. udzielające B. M. zezwolenia na zbieranie odpadów. W niniejszej sprawie zezwolenie reglamentuje działalność gospodarczą w gospodarce odpadami. Zezwolenie jest pojęciem prawa publicznego, należy do sfery prawa administracyjnego i oznacza decyzję administracyjną wydaną osobie przedsiębiorcy (podmiotowi). Stroną postępowania o wydanie zezwolenia jest podmiot ubiegający się o takie zezwolenie. Stronami postępowania o wydanie zezwolenia mogą być również inne podmioty (np. właściciel nieruchomości na której ma być prowadzona działalność, czy nieruchomości sąsiedniej), jeżeli przepisy prawa tak stanowią. Natomiast z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpiła Spółka jako użytkownik wieczysty nieruchomości, na której zbierane były odpady. W niniejszej sprawie zezwolenie zostało udzielone osobie fizycznej, która była stroną postępowania głównego. Organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2018 r. (sygn. I SA/Wa 1510/17, LEX nr 2435771), w którym stwierdzono, że w myśl art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Powoduje to, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. W stosunku do zmarłego nie można wszcząć i prowadzić postępowania ani kierować do niego wydawanych w sprawie rozstrzygnięć. Wszczęcie postępowania w stosunku do osoby zmarłej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. oznaczałoby, że ewentualna decyzja zostałaby skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Sytuacja, w której jednym z adresatów decyzji byłaby osoba, która obiektywnie nie mogła być stroną postępowania, w związku z czym nie mogła zapoznać się z jej treścią i podjąć w stosunku do niej ewentualnych działań przeczy zasadzie praworządności, także wówczas gdy pozostałe strony oznaczone są w decyzji prawidłowo. W ocenie organu, śmierć strony postępowania (zgon przedsiębiorcy, któremu udzielono zezwolenie) jest oczywistą przeszkodą do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty C. z dnia [...] r. i skutkuje odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Ustosunkowując się do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zgodził się ze stroną, że uprzednie wygaśnięcie decyzji nie stoi na przeszkodzie we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wygasłej ale pod warunkiem, że istnieje podmiot tego postępowania (strona). Jednak zgon przedsiębiorcy, któremu udzielono zezwolenia jest oczywistą przeszkodą do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia udzielonego temu przedsiębiorcy. Organ również wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym i nie rozstrzyga o zasadności żądania. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. W związku z powyższym ustosunkowanie się do zarzutów związanych z wydaną decyzją Starosty C. z dnia [...] r. pozostaje poza sprawą. Na powyższe postanowienie, strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 124 k.p.a. oraz art. 29 a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.) i art. 61a § 1 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 61 a k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji odmówienie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Spółki, pomimo istnienia przesłanek do wszczęcia tego postępowania, wobec wydania decyzji Starosty C. z dnia [...] r., akt [...], obarczonej kwalifikowaną wadliwością opisaną przepisem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa - przepisu art. 63 ust. 1, 6 pkt 6 w związku z art. 28 ust. 1, 4 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach, gdyż zgodnie z art. 63 ust. 1 tej ustawy, magazynowanie odpadów może odbywać się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny, a ,,B’’ B. M. nigdy nie posiadał, tym bardziej na dzień złożenia wniosku (3 września 2012 r.) i wydania ww. decyzji, tytułu prawnego do nieruchomości należącej do Spółki jako użytkownika wieczystego nieruchomości, - art. 7 k.p.a. poprzez działanie sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej, zasadą praworządności w związku z brakiem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i w konwencji błędną ocenę przesłanek uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z wnioskiem Spółki, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wypełnienie przesłanek wymaganych w uzasadnieniu postanowienia, a skutkujące wadliwością zaskarżonego postanowienia, brak jest odniesienia do argumentacji i zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, brak jest rozważań organów administracji publicznej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co stoi w sprzeczności z pogłębianiem zaufania do tych organów, i wskazuje na brak należytej staranności przy rozpatrywaniu zagadnienia w zaskarżonym postanowieniu. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej błędnie zastosowało przepis art. 61a k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty C., mimo istnienia przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Spółki. Zdaniem skarżącej decyzja Starosty C. z [...] r. choć wygasła może stanowić przedmiot postępowania i będzie można stwierdzić, że jest nieważna. Podniosła, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji są znacznie dalej idące niż konsekwencja stwierdzenia jej wygaśnięcia, tym samym uprzednie wygaśnięcie decyzji nie dezaktualizuje interesu prawnego strony w żądaniu stwierdzenia nieważności tej decyzji. W konsekwencji skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez działanie sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej, zasadą praworządności w związku z brakiem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych w sprawie i błędną ocenę przesłanek uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewypełnienia przesłanek wymaganych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poprzez brak odniesienia się do argumentacji i zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania, czy w sprawie organy nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie, istotą sporu jest rozstrzygnięcie organu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty C., która wygasła wobec śmierci strony będącej adresatem tej decyzji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko i argumentację organu przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 61a (§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wszczęcie postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z kolei, zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym w myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, złożenie wniosku nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania, ale wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Dotyczy ono jedynie kwestii formalnych, tj. czy żądanie wniesione zostało przez legitymowany podmiot i czy ma on zdolność do czynności prawnych (przesłanki podmiotowe), a także czy w obrocie prawnym znajduje się akt, którego unieważnienia żąda wnioskodawca (przesłanka przedmiotowa). Nie może natomiast dotyczyć wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności decyzji administracyjnej rzeczywiście miały miejsce. Warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta istnieje wówczas, gdy: 1) występują te same podmioty w sprawie, 2) dotyczy ona tego samego przedmiotu i 3) tego samego stanu prawnego, a do tego 4) w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika, między innymi, obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Osoba, do której skierowana została decyzja kwestionowana następnie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jest stroną tego postępowania, a w tej sprawie beneficjent zezwolenia - osoba fizyczna nie żyje. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 k.p.a. organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 k.p.a daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 k.p.a, szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w postępowaniu administracyjnym organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Gdyby doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, wówczas, byłaby ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływały skutków prawnych (np. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653; z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 140/11, wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1973/05, LEX 258282). Organ nadzoru powinien w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu. Starosta C. sporną decyzją z [...] r. zezwolił osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na zbieranie odpadów w określonym miejscu. Poza sporem jest, że beneficjent tego zezwolenia zmarł, co stało się przyczyną stwierdzenia przez Starostę C. w decyzji z [...] r., wygaśnięcia decyzji własnej z [...] r. zezwalającej na zbieranie odpadów. Zatem w obrocie prawnym nie istnieje decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się Spółka, a jej adresat – strona postepowania głównego nie żyje. Zezwolenie na zbieranie odpadów wydane osobie fizycznej, z chwilą jej śmierci nie przeszło na inne osoby. W takim stanie rzeczy wszczęcie postępowania zainicjowanego wnioskiem Spółki musiałoby dotyczyć osoby zmarłej, co z oczywistych względów jest niemożliwe. Podsumowując, organ prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że zachodzi inna uzasadniona przyczyna w rozumieniu art. 61 a § 1 k.p.a., z powodu której postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów, która wygasła w związku ze śmiercią adresata zezwolenia nie może być wszczęte. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 czerwca 2020
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik Małgorzata Herman /sprawozdawca/ Małgorzata Jużków /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny