Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 164/22

III SA/Kr 164/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-06-27

Wynik

uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
27 czerwca 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi B. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej B. S., (dalej jako skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku sygn. akt K 7/15, opublikowany w dniu 6 listopada 2018 roku (Dz.U. z 2018 roku, poz. 2102), zgodnie z którym art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U z 2021 r. poz. 1882, dalej jako u.o.P.) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Komendant Miejski Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2019 r odmówił stronie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem od służby. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania, w dniu 12 listopada 2019 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na ostateczną decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 11 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 48/20 uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z 12 listopada 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Od wyroku tego Komendant Wojewódzki Policji wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OSK 3206/21 oddalił skargę kasacyjną. Komendant Miejski Policji po otrzymaniu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał 11 października 2021 r. decyzję nr [...], w której odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a u.o.P., tj. w zakresie wielkości "przelicznika", nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według "przelicznika" np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Prawa do ponownego przeliczenia byłym policjantom ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy i wypłaty ewentualnego wyrównania nie przyznały również znowelizowane przepisy u.o.P., które obowiązują od dnia 1 października 2020 roku i zostały wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610). Odnosząc się do wydanego w sprawie prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 48/20 organ pierwszej instancji powołał się na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 roku, poz. 2325, ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, co zdaniem organu znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji organ pierwszej instancji przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono w całości byłemu policjantowi przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało zrealizowane i aktualnie nie przysługuje mu prawo do wypłaty wyrównania tego świadczenia. Od decyzji nr [...] z 10 listopada 2021 r. Komendanta Miejskiego Policji skarżąca złożyła odwołanie, w którym wyraziła niezadowolenie z wydanej decyzji oraz nie zgodził się z przedstawionym w niej stanowiskiem organu pierwszej instancji. Komendant Wojewódzki Policji po rozpoznaniu wniesionego odwołania stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazał, że skarżąca została zwolniona ze służby w Policji z dniem 30 kwietnia 2002 r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji nr [...]. W dniu 30 kwietnia 2002 r. zostało sporządzone "Zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy policjanta zwolnionego ze służby w Policji", zawierające m.in. wskazanie ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze 146 dni. Wobec powyższego policjantowi zwalnianemu ze służby wypłacono ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 20.622,50 zł brutto, tj. za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego - na podstawie art. 115a u.o.P. w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja Komendanta Miejskiego Policji została wydana na podstawie art. 115a u.o.P. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 roku, zatem z uwzględnieniem zmiany tego przepisu oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. W dniu 1 października 2020 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (opublikowana w Dz.U. z dnia 18 września 2020 roku, poz. 1610). Zgodnie z art. 1 pkt 16 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. art. 115a u.o.P otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Z kolei zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. przepis art. 115a u.o.P. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 roku oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 roku. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku. W konsekwencji od dnia 1 października 2020 roku w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 roku - co ma miejsce w niniejszej sprawie - zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy w brzmieniu dotychczasowym dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc zobowiązującym w dniu zwolnienia ze służby "przelicznikiem" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego). W konkluzji organ stwierdził, że nowy przepis art. 115a u.o.P., jak również przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 roku prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2020 roku organ nie jest zatem upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej. Organ wskazał, że w sprawie wniosku strony, rozpatrzonego decyzjami organów obu instancji - odmawiającymi wypłaty wyrównania przedmiotowego świadczenia, wydany został prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 48/20 - uchylający obie decyzje. Mając jednak na względzie, że z dniem 1 października 2020 roku weszły w życie wyżej omówione przepisy, które miały stanowić odpowiedź na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku sygn. akt K 7/15, zasadnym jest rozważenie, czy organ jest w stanie wykonać wyrok sądu administracyjnego, który uprawomocnił się w dniu 15 czerwca 2021 roku. Zdaniem organu uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie decyzji z powodu jej wadliwości, a następnie oddalenie skargi kasacyjnej organu nie powoduje, że sprawa administracyjna traci swój byt. Organ podniósł, że w omawianym przypadku ustawodawca wprowadził przepisy intertemporalne. Takim przepisem jest przywołany powyżej art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Tym samym do spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres poprzedzający 6 listopada 2018 roku stosuje się "przelicznik" wynikający z przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku. W ocenie organu okoliczność, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok sądu, może budzić pewne wątpliwości w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. Co do zasady organ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku. Jednakże przepis art. 153 p.p.s.a. przewiduje istotne odstępstwo od tej zasady. Mianowicie organ nie jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, jeżeli istotnej zmianie uległ stan prawny. Powyższe zezwala organowi na uchylenie się od restrykcyjnych skutków art. 153 p.p.s.a. Organ zwrócił też uwagę, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekał przed dniem wejścia w życie zacytowanych powyżej zmian ustawowych. Zdaniem organu zastosowanie się zatem do wykładni art. 115a u.o.P. w brzmieniu zaprezentowanym w wymienionym wyroku wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. Organ podkreślił, że nie dysponuje kompetencją do oceny zgodności z Konstytucją RP treści przepisów rangi ustawowej. W dniu 1 października 2020 roku organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy obejmującym każdy mogący się pojawić stan faktyczny. Ocena tego, czy sposób postępowania organu polegający na uchyleniu się w niniejszej sprawie od skutków art. 153 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie prawne należy do sądu, który zweryfikuje legalność decyzji wydanej po wejściu w życie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 115a w zw. z art. 114 ust.1 pkt 2 ustawy o Policji, a w konsekwencji naruszenie art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji RP, art. 7 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji pracy w zw. z art. 10 i art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także art. 121 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w drodze analogii, naruszenie art. 190 ust.4 Konstytucji w zw. z Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 7/15 z dn. 30 października 2018 r 2. naruszenie powagi rzeczy osądzonej, a w tym zakresie art. 153, 170 i 171 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oczywisty brak uwzględnienia w sprawie strony powagi rzeczy osądzonej prawomocnie i merytorycznie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2020 r. do sygn. akt III SA/Kr 48/20, co do którego to wyroku uchylającego decyzje odmowne wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane w służbie czynnej dni urlopów i w tym zakresie wypłaty takiego wyrównania zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wiążącego powszechnie z mocy art. 190 Konstytucji z dnia 30.10.2018 sygn. akt K 7/15, NSA wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. do sygnatury akt III OSK 3206/2021 r. skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, jako oczywiście niezasadną w całości i uchybiającą art. 190 Konstytucji oddalił zobowiązując do załatwienia sprawy strony w zakresie wyrównania ekwiwalentu zgodnie z wiążącym powszechnie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, 3. naruszenie, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, poprzez przyjęcie, iż rzeczoną normą prawa dokonano reaktywacji art. 115 a ustawy o Policji w części zakwestionowanej wyrokiem TK, przywracając zatem wbrew art. 190 Konstytucji dla funkcjonariuszy w zakresie spraw ekwiwalentów sprzed dnia wyroku TK ponownie przelicznik ekwiwalentu 1/30, kasując zatem wyrok TK i zakreślenie w nim wskazań w uzasadnieniu, iż aby świadczenie uznać za substytut urlopu, ekwiwalent musiał i musi odpowiadać kwocie pieniężnej jaką f-sz by otrzymał wykorzystując dni urlopów w naturze, obejmując tym zakresie również ekwiwalenty za godziny czynności służbowych ponad normy ustalone przepisami prawa te normy regulujące, gdy tymczasem rzeczony przepis w tym zakresie odnosi się do podzielenia spraw ekwiwalentów za niewykorzystane w służbie czynnej dni urlopów w zakresie obliczania spraw takich urlopów co do daty wyroku TK zakreślając, iż sprzed daty wyroku należy stosować obliczenia zakreślone wyrokiem TK i z przywołanych w nim norm ustawowych, a po wyroku dopiero stosowanie sztywnego, uśrednionego przelicznika ekwiwalentu w wysokości 1/21 uposażenia wraz z dodatkami, 4. naruszenie art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne przyjęcie że przepisy prawa uległy zmianie a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu nie wiążą w sprawie organu, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, wobec braku przesłanek dodatnich potwierdzających, że po wyroku WSA w Krakowie z 11 marca 2020 r. sygn. III SA/Kr 48/20 i wyroku NSA sygn. akt III OSK 3206/21 z 15 czerwca 2021 r., przepisy dot. zawisłej sprawy uległy zmianie lub inne nowe weszły w życie W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wielokrotnie wypowiadał się już w identycznych sprawach dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przez byłego policjanta i zawsze prezentował jednolite w tej kwestii orzecznictwo. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w między innymi w wyroku z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 329/21 i przyjmuje je za własne. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 kwietnia 2002 r. i wypłacono jej ekwiwalent za 146 dni niewykorzystanego urlopu w kwocie 20.622,50 zł brutto obliczony według przelicznika 1/30 uposażenia zasadniczego. Bezspornym jest również, że wyrokiem z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 48/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 listopada 2019 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (odmawiające przeliczenia ekwiwalentu zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego). W wyroku wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji dokonają wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji w sposób bezwarunkowy, a rekompensata pieniężna za niewykorzystany urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce w niewykorzystanego urlopu. Nie jest też sporne, że w dniu 1 października 2020 r. weszła w życie zmiana art. 115 a ustawy o Policji oraz ustawa o szczególnych rozwiązaniach zawierająca przepisy przejściowe. Sporną kwestią pozostaje natomiast okoliczność związania organów Policji powołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W ocenie Sądu skarga jest zasadna ponieważ organy I i II instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 48/20, co do którego wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3206/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy bowiem wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z 22.09.1999 r., I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019). W ocenie Sądu wejście w życie w dniu 1 października 2020 r. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy doszło do zmiany stanu prawnego, która uzasadniałyby odstąpienie od zastosowania wyroku WSA w Krakowie. Aktualne bowiem pozostają w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego rozważania prawne zawarte w ww. wyroku, a przede wszystkim wynikające z niego wskazania. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r." Jak stanowi zatem przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę. Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Druk sejmowy IX 432- s. 2, 13 i 14). Wyrok Trybunału usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawie o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W rezultacie w realiach niniejszej sprawy, w której skarżący został zwolniony z Policji z dniem 15 lutego 2008 roku (a zatem przed 6 listopada 2018 r.), do oceny zasadności żądania o ponowne przeliczenie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy zastosowanie znajduje przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. i ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, w rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1325/19. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej, w postaci: okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej i nadal, tak jak to miało miejsce w dniu wydania ww. wymienionego wyroku, ocena sytuacji skarżącego powinna zostać dokonana z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji. Należy podkreślić również, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 321/21, CBOSA). Mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów art. 153 p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 lutego 2022
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka Maria Zawadzka /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Czeluśniak

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny