Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 81/22

III SA/Kr 81/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-06-27

Wynik

uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
27 czerwca 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 4 listopada 2022 r. nr [...] w sprawie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2021 r. znak [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 4 listopada 2021 roku nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącego D. Z. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2021 roku, znak [...], w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 roku, poz. 735; dalej powoływanej jako "k.p.a.") w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 1882), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismami z dnia 2 lutego 2021 roku (data prezentaty, dot. 103 "nadgodzin") oraz 3 lutego 2021 roku (data prezentaty, dot. ekwiwalentu za urlop), ponowionymi pismem z dnia 1 kwietnia 2021 roku, skierowanymi do Głównego Księgowego - Naczelnika Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji, skarżący zwrócił się z wnioskami w zakresie ponownego ustalenia i wypłacenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz za niewykorzystany czas wolny od służby - w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Wymienione pisma zostały przekazane zgodnie z właściwością Komendantowi Powiatowemu Policji - korespondencją z dnia 27 kwietnia 2021 roku, znak [...]. Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...] 2021 roku, znak [...], odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że nowy przepis art. 115a ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw wprost regulują i wyjaśniają kwestię wysokości wypłacanych ekwiwalentów pieniężnych policjantom zwalnianym ze służby po dniu 6 listopada 2018 roku. Ponadto sposób ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby został uregulowany przepisami ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji organ pierwszej instancji przyjął, że na podstawie wskazanych przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2020 roku oraz 1 lipca 2019 roku organ nie jest upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej, tj. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe albo niewykorzystany czas wolny od służby - przysługujące odpowiednio za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku i 1 lipca 2019 roku. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, z którego wynika, że nie jest on zadowolony z wydanej decyzji i nie zgadza się z przedstawionym w niej stanowiskiem organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 7/15 oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Komendant Wojewódzki Policji po rozpoznaniu wniesionego odwołania stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ wskazał, że skarżący D. Z. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 6 stycznia 2021 roku na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 21 grudnia 2020 roku. W dniu 12 stycznia 2021 roku zostało sporządzone Zestawienie należności pieniężnych funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji (uzupełnione informacją z dnia 21 stycznia 2021 roku dotyczącą urlopów przysługujących za rok 2018) zawierające m.in. wskazanie ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze 180 dni oraz ilości godzin niewykorzystanego czasu wolnego od służby udzielanego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji w łącznym wymiarze 103 godzin wypracowanych do dnia 30 czerwca 2019 roku. Skarżącemu w dniu 28 stycznia 2021 roku wypłacono ekwiwalent pieniężny w kwocie 3.035,33 zł brutto, tj. za 103 godziny niewykorzystanego czasu wolnego od służby wypracowanego w okresie przed dniem 1 lipca 2019 roku. Następnie w dniu 1 lutego 2021 roku wypłacono mu ekwiwalent pieniężny w następujących kwotach: 16.110,81 zł brutto, tj. za 69 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku, 37.024,05 zł brutto, tj. za 111 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego za okres od dnia 6 listopada 2018 roku. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji wypracowany w okresie przed dniem 1 lipca 2019 roku został ustalony na zasadach wynikających z przepisów tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2019 roku, tj. w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku został ustalony na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku, tj. w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Z kolei ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres od dnia 6 listopada 2018 roku został ustalony w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja Komendanta Powiatowego Policji została wydana na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 roku, zatem z uwzględnieniem zmiany tego przepisu oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Organ wskazał, że w dniu 1 października 2020 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 18 września 2020 r., poz. 1610). Zgodnie z art. 1 pkt 16 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku art. 115a ustawy o Policji otrzymuje brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 roku nowelizująca m.in. ustawę o Policji wprowadziła także przepisy przejściowe. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 roku oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 roku. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej (tj. ustawy o Policji) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 roku oraz od dnia 6 listopada 2018 roku. Organ odwoławczy uznał za właściwą interpretację, że norma z art. 115a ustawy o Policji zastosowana zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw nie może zostać w odniesieniu do strony zrealizowana w sposób inny, niż to zostało wykonane w dniu 1 lutego 2021 roku poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w wysokości wówczas ustalonej. Na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2020 roku organ nie jest upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej, tj. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe przysługujące za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku. Skoro zatem byłemu policjantowi wypłacono w całości przysługujący mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało zrealizowane i aktualnie nie przysługuje mu prawo do wypłaty wyrównania tego świadczenia. Odnosząc się do wypłaconego stronie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby wskazać należy, że jego ustalenie i wypłata nastąpiły na podstawie przepisu art. 115a u.o.P. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2019 roku - zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019 r., poz. 1635, ze zm.). Przywołany art. 11 stanowi, że policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji w brzmieniu dotychczasowym, wypracowany w okresie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w okresie przed dniem 1 lipca 2019 roku), wypłaca się na podstawie przepisów dotychczasowych. Organ odwoławczy uznał za właściwą interpretacje, że norma z art. 115a ustawy o Policji zastosowana zgodnie z przepisem art. 11 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw nie może zostać w odniesieniu do strony zrealizowana w sposób inny, niż to zostało wykonane w dniu 28 stycznia 2021 roku poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby w wysokości wówczas ustalonej. Na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 lipca 2019 roku organ nie jest upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej, tj. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji wypracowany w okresie przed dniem 1 lipca 2019 roku. Skoro zatem byłemu policjantowi wypłacono w całości przysługujący mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby, to jego uprawnienie zostało zrealizowane i aktualnie nie przysługuje mu prawo do wypłaty wyrównania tego świadczenia. Odnosząc się do wypłaconego stronie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby organ zwrócił uwagę, że jego naliczenie i wypłata nastąpiły na podstawie przepisu ustawowego, który nie został przez Trybunał Konstytucyjny zakwestionowany. Kwestia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby nie powinna być zatem przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu pod kątem ewentualnego wyrównania w związku z zacytowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące po dniu 1 lipca 2019 roku i 1 października 2020 roku przepisy odnoszące się do spraw dotyczących wypłaty odpowiednio: ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby wypracowany w okresie przed dniem 1 lipca 2019 roku i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 roku i wobec braku możliwości naliczenia i wypłaty wyrównania słusznie wydał decyzję odmawiającą wypłaty wnioskowanego przez skarżącego wyrównania zrealizowanych w dniach 2 8 stycznia oraz 1 lutego 2021 roku ekwiwalentów. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego D. Z. Zaskarżonej decyzji zarzucił on: 1) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw., z art. 127 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu i instancji; b) art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ lI instancji oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny okoliczności warunkujących wyrównanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy oraz za nadgodziny; c) art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także brak odniesienia się przez organ II instancji w uzasadnieniu do wskazania faktów, które uznał on za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł; d) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu przez organ II instancji czynnego udział w postępowaniu, tj. uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji; a w konsekwencji: 2) naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102). a przez to pozbawienie skarżącego należnych z mocy prawa świadczeń. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2021 roku. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie dokonał oceny przesłanek wynikających z prawa materialnego warunkujących przyznanie skarżącemu dochodzonych przez niego należności. Skarżący podniósł, że organ l instancji winien dokonać wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji na podstawie art. 115a ustawy o Policji interpretowanego zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 uwzględniając okoliczność, że w zakresie stosowania prawa wyrok Trybunału odnosi także skutek retroaktywny, wpływając na ocenę prawną stanów faktycznych powstałych w okresie poprzedzającym wejście w życie orzeczenia Trybunału. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie organ II instancji dopuścił się licznych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszeń prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na względzie wskazane kryterium legalności, stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw w dniu 6 listopada 2018 r., poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem wyroku była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w Dzienniku Urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w części, w jakiej określał współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia funkcjonariusza jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Organy obu instancji wskazywały, że nowelizacja art. 115a ustawy o Policji dokonana ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610) nie dotyczy ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy w odniesieniu do policjanta zwolnionego ze służby przed dniem 6 listopada 2018r. Sąd rozstrzygając spór w danej sprawie musi więc zbadać, czy istnieje możliwość przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. w sposób zgodny z wyrokiem Trybunału, jak chce tego skarżący, czy też brak jest podstaw prawnych do przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z zastosowaniem przelicznika 1/21 (jako, że brak jest nowych przepisów ustawowych, które zastępowałyby "niekonstytucyjny" przelicznik 1/30), jak twierdzą organy administracyjne obu instancji. Sąd stwierdził, że istnieje możliwość ponownego wyliczenia należnej kwoty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, ponieważ na sposób wyliczenia tej kwoty wskazuje wprost uzasadnienie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy powinien stanowić równowartość niewykorzystanych urlopów, a więc zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest to "zastępcza forma" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożność realizacji tego świadczenia w naturze. Podstawową formą realizacji prawa do wypoczynku, gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji, jest faktyczne wykorzystanie urlopu, jednak ze względu na wykonywanie obowiązków służbowych, a więc okoliczności od funkcjonariusza niezależnych, może dojść do sytuacji, że nie wykorzysta on przysługującego mu urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wtedy jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Należy wszakże podkreślić, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby i nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika wprost z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, CBOSA). Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Z uzasadnienia wyroku wynika zatem wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby obliczonego w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Ilość należnego i niewykorzystanego urlopu należy więc pomnożyć przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem TK) ostatniego 1 dnia roboczego przysługującego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby. Art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach stanowi: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.". Organy ponownie rozpoznając sprawę są zobowiązane wziąć pod uwagę ten przepis, jako że określa on stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji. Przepis ten mówi o tym, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się nie w wysokości wynikającej z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a jedynie na zasadach wynikających z tej ustawy. Posłużenie się przez ustawodawcę takim sformułowaniem jednoznacznie wskazuje, że jego celem nie było nakazanie wypłacania ekwiwalentu w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wykładnia przeciwna wskazanego przepisu prowadziłaby do wniosku, że ustawodawca powtórzył niekonstytucyjne zapisy ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r. i tym samym mamy do czynienia ze zjawiskiem tzw. "wtórnej niekonstytucyjności". Zjawisko to polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21) i próbuje, w tym wypadku za pomocą przepisów przejściowych, ograniczyć zakres zastosowania orzeczenia Trybunału, naruszając tym samym art. 190 ust. 1 Konstytucji (moc powszechnie obowiązująca wyroków TK). Ze względu na przywołane wyżej argumenty, należy uznać wykładnię dokonaną przez organy Policji za błędną. Zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach powodują, że przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji sądy, organy administracji publicznej, w tym także organy Policji, powinny wziąć pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, co podkreślały już wcześniejsze wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawie o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W niniejszej sprawie dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny) i dokonają wyliczenia i wypłaty skarżącemu części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy) i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, przyjmując, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Mając na względzie naruszenie przez organy administracyjne obu instancji przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 ustawy zasadniczej oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w wysokości 480 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego adwokatem ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 stycznia 2022
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka /sprawozdawca/ Maria Zawadzka /przewodniczący/ Renata Czeluśniak

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny