Sygnatura
III SA/Kr 164/26
III SA/Kr 164/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-05-06
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 6 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Marta Kisielowska WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 29 grudnia 2025 r., nr 91/ZW2023-O/2025 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania świadczeń: uposażenia oraz innych należności związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 grudnia 2025 r. nr 91/ZW2023-O/2025 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 636, ze zm. - dalej u.o.P.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w N. z dnia 29 sierpnia 2025 r. znak RAS.1241.109.2025.AD w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r., wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Pismem z dnia 25 czerwca 2025 r. skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w N. M. N. (dalej: skarżący) wystąpił z wezwaniem do zapłaty wyrównania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: 1) uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 r.; 2) odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji; 3) ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop; 4) nagrody rocznej za 2023 rok. Organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu w sprawie postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r. odmówił Skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji - tj. należności wymienionych w punktach 1-4. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji dokonał analizy poszczególnych żądań strony i stwierdził, że prawo do świadczeń jednorazowych związanych ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent za urlop, nagroda roczna), jak również prawo do uposażenia za dany miesiąc, powstaje i jest realizowane według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym prawo to jest związane (dany miesiąc kalendarzowy). Późniejsze zmiany przepisów płacowych, w tym podwyższenie kwoty bazowej lub, mnożników uposażenia zasadniczego, co do zasady nie powodują obowiązku ponownego ustalenia wysokości świadczeń już należnych i wypłaconych byłemu funkcjonariuszowi, chyba że przepisy wprowadzające zmianę wyraźnie tak stanowią (co nie miało miejsca w przypadku rozporządzenia z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego). Podkreślono, że mechanizm tzw. waloryzacji świadczeń musi wynikać wprost z przepisu prawa, a w odniesieniu do jednorazowych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby takiego mechanizmu brak. Prawo do tych świadczeń krystalizuje się w momencie zwolnienia ze służby i jest ustalane na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania obowiązku świadczenia (tj. w dniu zwolnienia ze służby), niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych. W konsekwencji organ pierwszej instancji przyjął, że świadczenia pieniężne związane z odejściem funkcjonariusza ze służby mają charakter jednorazowy i przysługują w związku z ustaniem stosunku służbowego. Nie jest to świadczenie okresowe, które może podlegać korektom w czasie, lecz jest to świadczenie zamknięte w czasie i oparte o ściśle określony stan faktyczny i prawny. Organ administracji publicznej jest związany przepisem prawa w jego brzmieniu obowiązującym w chwili powstania obowiązku świadczenia, niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych - wniosek strony o wyrównanie uposażenia, wyrównanie świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównanie świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji nie znajduje zatem uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: a) art. 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wezwanie do zapłaty stanowi de facto wniosek o przyznanie wyrównań żądanych świadczeń oraz podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, ze względu na brak jakiegokolwiek stosunku prawnego (służbowego) z odwołującym; b) art. 1 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na skutek wniesionego wezwania do zapłaty oraz wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w postaci decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy nie było żadnych podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym bardziej wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, co jednocześnie stanowi naruszenie zasady praworządności poprzez działanie bez podstawy prawnej; c) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, ze względu na jego bezprzedmiotowość. Odwołujący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. poz. 2666, ze zm.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 r.; b) art. 99-101. art. 110, art. 114. art. 115-115a ustawy o Policji poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy rzeczone przepisy nie dotyczą i nie odnoszą się do kwestii możliwości przyznania wyrównania świadczeń na rzecz funkcjonariuszy Policji. Zaskarżonej decyzji strona ponadto zarzuciła naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji funkcjonariuszy odchodzących na emeryturę przed 1 marca 2023 roku i po tej dacie. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją z dnia 29 grudnia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do zarzutu, że w zakresie wezwania do zapłaty z dnia 25 czerwca 2025 r. nie zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania administracyjnego, jak również wydania decyzji administracyjnej. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, po zbadaniu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, organ stwierdził, że strona domaga się wypłaty należności związanych ze stosunkiem służbowym w Policji za okres, gdy pozostawała w stosunku służbowym (uposażenie wraz z dodatkami o charakterze stałym za miesiące styczeń i luty 2023 roku) bądź uprawnienie do tych należności nabyła w związku ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent urlopowy, nagroda roczna). Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, a kwestie z niego wynikające są rozstrzygane w trybie k.p.a., także po rozwiązaniu stosunku służbowego. Sprawy dotyczące uposażenia funkcjonariuszy należą do tzw. spraw osobowych policjantów, które uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2023 r. poz. 2269). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 i 13 do zakresu spraw osobowych policjantów należą sprawy mianowania, wyznaczenia lub powołania na stanowisko służbowe, zwolnienia lub odwołania z tego stanowiska oraz należnego na nim uposażenia, a także ustalanie prawa do nagrody rocznej. Z kolei na podstawie § 19 ust. 1 nawiązanie, zmiana, rozwiązanie stosunku służbowego następuje przez wydanie rozkazu personalnego, przybierającego formę decyzji administracyjnej, a to wobec treści § 19 ust. 2 nakazującego stosować do postępowania w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z § 1 pkt 5 przełożonym właściwym w sprawach osobowych jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1 u.o.P. - zatem w tym przypadku komendant powiatowy Policji. A zatem Komendant Powiatowy Policji w N. jest organem administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy dotyczącej należnego uposażenia oraz pozostałych świadczeń pieniężnych przysługujących byłemu policjantowi pełniącemu służbę w tej jednostce Policji oraz do orzekania w formie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie. Na analogicznej zasadzie są rozstrzygane żądania funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w Policji, jeśli dotyczą należności wynikających ze stosunku służbowego. Jest ona w pełni akceptowana przez wojewódzkie sądy administracyjne, czego przykładem są rozstrzygane decyzjami administracyjnymi sprawy z zakresu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, rozpatrywane w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Organ podkreślił, że sprawy, których przedmiotem były wnioski o wypłacenie wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku, wyrównania świadczeń pieniężnych przysługujących policjantowi oraz wyrównania świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji dla funkcjonariuszy zwolnionych przed dniem 1 marca 2023 roku, na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2666, ze zm.) oraz § 1 i 2 rozporządzenia z dnia 28 lutego 2023 roku (Dz.U. z 2023 r. poz. 385) zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego - były już rozpoznawane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie oraz inne organy Policji w trybie k.p.a. Decyzje te podlegają kontroli sądu administracyjnego. Podsumowując tę kwestię, w przedmiotowej sprawie czynność materialno-techniczna ponownego naliczenia i wypłaty wyrównania uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku oraz świadczeń pieniężnych wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji - o co wzywa strona w swoim wystąpieniu z dnia 25 czerwca 2025 r. - nie może zostać zrealizowana ze względu na brak podstawy prawnej. Z kolei odmowa wypłacenia takiego wyrównania winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ pierwszej instancji - na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 odnoszącego się do zagadnienia ekwiwalentu urlopowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 542/13). W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące przed dniem 1 marca 2023 r. przepisy odnoszące się do wysokości kwoty bazowej oraz mnożników kwoty bazowej i wobec braku możliwości naliczenia i wypłaty wyrównania uposażenia i świadczeń pieniężnych policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 1 marca 2023 r. słusznie wydał decyzję odmawiającą wypłaty wyrównania. Powyższe uzasadnia również brak umorzenia postępowania administracyjnego, wobec niezachodzenia przesłanki jego bezprzedmiotowości, zawartej w art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że sprawa o wypłatę wyrównania uposażenia oraz pozostałych świadczeń wymienionych w punktach 2-4, związana jest bezpośrednio ze stosunkiem służbowym, jaki łączył stronę z bezpośrednim przełożonym do dnia zwolnienia ze służby w Policji. Zatem odmowa wypłacenia wnioskowanego wyrównania winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ pierwszej instancji. Treść art. 105 § 1 k.p.a. nie daje organowi podstawy prawnej do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sytuacji negatywnej oceny co do możliwości umorzenia postępowania w tym trybie. Odnosząc się do głównej treści żądania skarżącego wskazano, że stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Skarżący został zwolniony ze służby z dniem 24 lutego 2023r. Policjant otrzymał uposażenie za miesiące styczeń i luty 2023 roku, świadczenia pieniężne przysługujące mu w związku z pełnioną służbą (nagroda roczna) oraz w związku ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent urlopowy), naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie ich wypłaty. Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 roku (Dz.U. z 2023 r. poz. 256), zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1533) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.740,64 zł. Z kolei zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2666, ze zm.), kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 roku do dnia 31 grudnia 2023 roku. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 270), tj. w przypadku żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.614,69 zł. Problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza Policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 regulują zatem ustawa budżetowa na rok 2023 z 15 grudnia 2022 r. oraz ustawa z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1.740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia uposażeń w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1.614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z 17 grudnia 2021 r. Ponadto na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2023 r. poz. 385), które weszło w życie z dniem 1 marca 2023r. (§ 2 tego rozporządzenia), zmianie uległy stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...). Rozporządzenie to wprowadziło podwyżkę uposażeń zasadniczych policjantów, jednakże skutki prawne tej podwyżki powstały dopiero od dnia wejścia w życie tego aktu prawnego, tj. od dnia 1 marca 2023 roku. Brzmienie powołanych przepisów oraz czas ich wejścia w życie, nie pozostawia wątpliwości co do wysokości uposażenia zasadniczego ustalonego stronie za miesiące styczeń i luty 2023 roku. Natomiast pozostałe świadczenia wymienione w punktach 2-4 zostały obliczone w oparciu o wysokość tego uposażenia należnego stronie w dniu zwolnienia ze służby w Policji. Organ pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej interpretacji przepisów odnoszących się do zasad naliczania funkcjonariuszowi uposażenia przysługującego za miesiące styczeń i luty 2023 roku oraz pozostałych ww. świadczeń pieniężnych - zostały one naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z u.o.P. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organ odwoławczy wyjaśnił, że argumentacja dotycząca nierównego traktowania funkcjonariuszy (którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. w porównaniu do tych, którzy służbę pełnili w tym dniu lub później) nie może mieć wpływu na treść niniejszej decyzji, ponieważ brak jest przepisu, który nakładałby na organ obowiązek wyrównania uposażenia oraz pozostałych przedmiotowych świadczeń należnych byłemu funkcjonariuszowi w odniesieniu do podwyższonej kwoty bazowej lub mnożników, jeżeli funkcjonariusz nie pełnił już służby w czasie, gdy nowe regulacje płacowe weszły w życie. Przeciwnie, obowiązkiem organu administracji działającego na podstawie prawa (tj. zgodnie z art. 6 k.p.a.) jest odmowa przyznania świadczenia lub jego wyrównania, jeśli nie znajduje to oparcia w ustawie lub innym obowiązującym akcie prawnym. Organy Policji nie są uprawnione do wprowadzania mechanizmów kompensacyjnych w drodze decyzji administracyjnych w oparciu o pozaprawne względy słusznościowe lub równościowe - takie działanie byłoby sprzeczne z zasadą legalizmu zawartą w art. 7 Konstytucji. Tym samym niezasadny jest także zarzut dyskryminacji. Wypłacając uposażenie, płatnik nie ma możliwości dowolnego kształtowania jego wysokości, ani tym bardziej przesądzania o niekonstytucyjności przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podwyżki nie mogą być przyznane w inny sposób, niż wynika to z przepisów prawa. Płatnik nie ma również możliwości podwyższenia uposażenia policjantom, których ustawodawca nie przewidział w ustawie budżetowej i "okołobudżetowej" na rok 2023. Z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa nie można więc wywodzić obowiązku wydania przez organ decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, które są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości prawnych. Końcowo, odnosząc się do kwestii wezwania do zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie, organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze nie zawierają regulacji, która przyznawałaby organowi Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia, ekwiwalentu lub innych należności pieniężnych. Rozstrzyganie w tym przedmiocie nie leży więc w gestii organów ani sądów administracyjnych. Ewentualne roszczenie w tym zakresie przysługuje zatem na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego, a właściwym w sprawie rozpoznania żądania będzie sąd powszechny. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 1 k.p.a. oraz art. 63 § 1. k.p.a. w zw. z art. 20 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wezwanie do zapłaty stanowi de facto wniosek o przyznanie wyrównań żądanych świadczeń, tj. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania ww. świadczeń, w sytuacji, gdy: a. przedmiotem żądania są roszczenia o wyrównanie świadczeń, a kwestia ta nie została uregulowania w pragmatyce służbowej - ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji; b. niniejsza sprawa jest ściśle powiązana z roszczeniem ze stosunku służbowego w rozumieniu Kodeksu Pracу; c. niniejsza sprawa nie może zostać zakwalifikowana jako sprawa administracyjna ze względu na brak upoważnienia z mocy prawa lub na podstawie porozumień organu do załatwiania spraw merytorycznie w przedmiocie wyrównań świadczeń emerytowanych funkcjonariuszy Policji oraz odsetek od tych świadczeń; d. brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, ze względu na brak jakiegokolwiek stosunku prawnego (służbowego) ze Skarżącym. 2. naruszenie art. 1 k.p.a. w zw. z art. 104 §1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego wskutek skierowania przez Skarżącego wezwania do zapłaty oraz wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w postaci decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy nie istniały podstawy prawne do wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym bardziej wydania decyzji w niniejszej sprawie, co jednocześnie stanowi naruszenie zasady praworządności poprzez działanie bez podstawy prawnej; 3. naruszenie art. 105 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku wydania przez organ I i II instancji postanowienia o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. poz. 2666 z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przepis prawa utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 r., a więc nie może stanowić podstawy prawnej wydania decyzji; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99-101, art. 110, art. 114, art. 115-115a ustawy o Policji poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy rzeczone przepisy prawa nie dotyczą i nie odnoszą się stricte do kwestii możliwości przyznania wyrównania świadczeń na rzecz funkcjonariuszy Policji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Ponadto Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentu, tj. a) rozkazu personalnego nr 84/2023 Komendanta Powiatowego Policji w N. z dnia 10 lutego 2023 r. o zwolnieniu ze służby z dniem 24 lutego 2023 r.; b) decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o ustaleniu prawa do emerytury i jej wysokości z dnia 21.04.2023 r. - w celu wykazania faktu przejścia skarżącego na emeryturę, braku istnienia stosunku służbowego o charakterze administracyjnym między stronami, braku możliwości zastosowania przepisów ustawy o Policji wobec skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że inicjatywa wystosowania do Komendy, będącej miejscem pełnienia służby, a zarazem Pracodawcą wezwania do zapłaty wynikała z faktu pojawienia się w obrocie prawnym prawomocnych orzeczeń Sądów Pracy, tj. m.in. w wyrokach Sądu Rejonowego w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy (wyroki wydane w sprawach: IV P 86/25, IV P 74/25, IV Р 113/25, IV P 161/25, IV P 122/25, IV P 162/25, IV P 166/25, IV P 105/25, IV P 160/25, IV P 172/25, IV P 150/25, IV P 70/25) na mocy których przyznano wyrównania byłym funkcjonariuszom przechodzącym w okresie stycznia/lutego 2023 r. na emeryturę przy tożsamych okolicznościach, co niniejsza sprawa. Stanowisko to poparte zostało przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który przyznał, że istnieją podstawy do przyznania żądanych wyrównań świadczeń, natomiast uzyskanie ich możliwe jest tylko na drodze sądowej przed sądem pracy (sądem powszechnym). Kierowanie do Komendy Powiatowej Policji w N. wezwania do zapłaty przez Skarżącego było więc motywowane zamiarem uzyskania należności w sposób polubowny, przed ewentualnym skierowaniem sprawy na drogę sądową. W ocenie skarżącego organ II instancji błędnie intepretuje treść przepisu art. 20 k.p.a. o właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Żądaniem wezwania do zapłaty z dnia 25 czerwca 2025 r. skierowanego do organu było literalnie uzyskanie zapłaty należności opisanej w ww. piśmie w sposób pozaprocesowy. Pismo nie zawierało sformułowania, tj. żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości świadczenia, wyrównania ani żadnego innego, które jakkolwiek sugerowałoby konieczność wszczęcia przez organ postępowania. W ocenie Skarżącego organ takim działaniem przekroczył granicę uprawnień procesowych przysługujących stronie, narzucając jej konieczność uczestnictwa celem obrony swoich praw w postępowaniu, którego Skarżący wywołać nie zamierzał. W niniejszym stanie sprawy żaden z organów nie podjął czynności zmierzających do ustalenia brzmienia faktycznego żądania strony, jeśli miał w tym zakresie wątpliwości. Skarżący podtrzymuje, że brzmienie wezwania do zapłaty nie sugeruje żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżący skierował do Komendy Powiatowej Policji w N. wezwanie do zapłaty w ramach procedury cywilnoprawnej wskazując, że dochodzone roszczenie ma charakter majątkowy, wynikający ze stosunku służbowego o cechach wyłącznie zobowiązania cywilnoprawnego. W obliczu powyższego, jeżeli sprawa dotyczy dochodzenia roszczenia majątkowego o charakterze cywilnoprawnym, to nie może być rozpoznawana w trybie postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższego, nieuprawnione jest przekształcenie postępowania cywilnego w postępowanie administracyjne jurysdykcyjne. W ocenie Skarżącego stanowi to naruszenie prawa do sądu, gwarantowanego art. 45 Konstytucji. Ponadto kwestia właściwości sądowej została rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21.10.2025 r. sygn. akt III PZP 2/25. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W replice skarżący wniósł dodatkowo o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji ewentualnie uchylenie tych decyzji oraz umorzenie postepowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Dodatkowo do repliki dołączone zostały wydruki lub odpisy rozstrzygnięć sądów powszechnych świadczące o kognicji sądów powszechnych w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie repliki zawierało komentarze skarżącego odnoszące się do treści przedłożonych rozstrzygnięć sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie została uwzględniona ponieważ sprawy byłych funkcjonariuszy policji, dotyczące ich uposażenia przed odejściem na emeryturę, należą do kognicji sądów administracyjnych – nawet jeżeli w dacie złożenia wniosku o zapłatę wyrównania świadczeń, funkcjonariusz policji nie pozostaje w stosunku służbowym (jest emerytem). O kognicji sądów administracyjnych nie decyduje bowiem wola stron (zarówno organu jak i skarżącego) poddania sporu pod kontrolę sądów administracyjnych lub sądów powszechnych, ale istotne jest czy brzmienie obowiązujących przepisów prawa przewiduje wydanie w danej sprawie przez organ policyjny rozstrzygnięcia kontrolowanego przez sąd administracyjny. Niezasadne były również żądania skarżącego wyrównania uposażenia począwszy od 1 stycznia 2023 r., skoro waloryzacja świadczeń policyjnych nastąpiła z dniem, który przypadał po odejściu skarżącego na emeryturę. Poniżej przedstawione uzasadnienie stanowi w znacznej mierze (ze zmianami wynikającymi ze stanu faktycznego sprawy) powtórzenie uzasadnień wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 3 lutego 2026 r., III SA/Kr 1422/25, z dnia 16 kwietnia 2026 r., III SA/Kr 1699/25, a przede wszystkim wyroku WSA w Krakowie z dnia 12 marca 2026 r. sygn. akt III SA/Kr 161/26 – oddalających skargi. Sąd z uwagi na tożsamość istotnych w sprawie zagadnień prawnych i argumentację stron uznał za zasadne powtórzenie argumentów przedstawionych w powołanych wyrokach. Orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd ma świadomość, że w sprawach byłych funkcjonariuszy Policji, którzy odeszli na emeryturę przed dniem 1 marca 2023 r. i wnosili o wyrównanie uposażenia oraz pochodnych od tego uposażenia należności – zapadają przed tut. Sądem różne orzeczenia, w tym zgodne z żądaniami skarżącego. Sąd jednak tego typu orzeczeń (wszystkie nieprawomocne) nie podziela z przyczyn, o których mowa poniżej. W rozpoznawanej sprawie, Sąd podziela stanowisko wyrażane w linii orzeczniczej dominującej w analogicznych sprawach, zgodnie z którą organ, po zgłoszeniu przez funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Policji, roszczeń o wypłatę świadczeń związanych ze stosunkiem służby, zobowiązany jest albo do dokonania czynności materialno-technicznej wypłaty tych świadczeń albo odmowy ich wypłaty w formie decyzji administracyjnej (zob. np. wyroki WSA w Łodzi z dnia 2 października 2025 r., III SA/Łd 535/25 i III SA/Łd 546/25, z 5 listopada 2025 r., III SA/Łd 630/25, wyrok WSA w Białymstoku z 8 grudnia 2025 r., II SA/Bł 1720/25 czy wyroki WSA: w Warszawie z 16 lipca 2025 r., II SA/Wa 567/25, z 11 grudnia 2025 r., VIII SA/Wa 744/25, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 listopada 2025 r., II SA/Go 469/25, WSA w Gdańsku z 26 listopada 2025 r., III SA/Gd 527/25; WSA w Rzeszowie z 4 lutego 2026 r., II SA/Rz 1501/25 i z 17 lutego 2026 r., II SA/Rz 1643/25). W przedmiotowej sprawie bezspornie skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2023 r. stosownym rozkazem personalnym. W dacie złożenia wniosku o wyrównanie uposażenia i wszystkich pochodnych od niego należności tj. 27 czerwca 2025 r. (data pieczęci pocztowej) zatytułowanego "Wezwanie do zapłaty" skarżący pozostawał już poza służbą w Policji. Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu tj. braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej z uwagi na brak posiadania przez skarżącego statusu funkcjonariusza Policji w momencie wydawania decyzji i wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd uznał je za bezzasadne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 2844/19, 23 lutego 2023 r., sygn. III OSK 3266/21, III OSK 3293/21, III OSK 3337/21, III OSK 3346/21, III OSK 3544/21, III OSK 3655/21, III OSK 3496/21 i III OSK 3736/21, z dnia 28 lutego 2023 r., III OSK 2816/21, z 2 marca 2023 r., III OSK 3885/21, z 21 czerwca 2023 r., III OSK 3379/21, III 3475/21 i III OSK 3486/21, z 18 kwietnia 2024 r., III OSK 4170/21, III OSK 4251/21 i III OSK 4219/21, z 7 czerwca 2024r., III OSK 4132/21 i III OSK 4167/21, czy z 24 czerwca 2024 r., III OSK 3221/23 (CBOSA), w których Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wszelkie roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji wynikające z ich stosunku służbowego, a do takich z całą pewnością należy np. ekwiwalent za niewykorzystany urlop, mogą być dochodzone przez policjantów wyłącznie na drodze administracyjnoprawnej i sądowoadministracyjnej. Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2001 r., II SA 2591/01, inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i w stosunku do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed powszechnym sądem pracy. W związku z tym w orzecznictwie nie jest również sporne, że zagadnienia związane z uposażeniem policjanta i jego prawem do innych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą, do których należy m.in. prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy, mieści się w pojęciu spraw osobowych, których załatwienie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przyjmuje się, że pozytywne załatwienie sprawy następuje przez podjęcie czynności materialno-technicznej wypłaty przysługującego świadczenia, natomiast odmowa wypłaty policjantowi równoważnika pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w związku ze zwolnieniem ze służby na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji następuje w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., K 7/15, opubl. w OTK-A 2018/65; wyroki NSA: z 15 listopada 2011 r., I OSK 575/11, z 15 kwietnia 2014 r., I OSK 542/13, z 12 kwietnia 2022 r., III OSK 4337/21). Te same zasady odnieść należy do żądania wypłaty wyrównania ekwiwalentu, gdyż jest to również roszczenie finansowe funkcjonariusza, dla którego, jak i dla pozostałych roszczeń związanych z uposażeniem policjanta i innych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą, przewidziana jest droga administracyjna. Przypomnieć przy tym należy, że wszystkie sprawy dotyczące wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, które rozpoznawane były przez wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, inicjowane były przez byłych już funkcjonariuszy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypłacany bowiem jest w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza, zatem dochodzenie roszczeń z tego tytułu następuje już po zakończeniu służby. Niewątpliwie stosunek służbowy policjantów zgodnie z powszechnie prezentowanymi poglądami doktryny, należy do sfery prawa administracyjnego regulującego tzw. niepracownicze stosunki służb mundurowych (por. T. Kuczyński, Stosunki służbowe służb zmilitaryzowanych (mundurowych) [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Stosunek służbowy. System Prawa Administracyjnego. Tom 11, 2011, s. 14-22). W piśmiennictwie podkreśla się więc, że: "w ramach stosunków służbowych o charakterze formalnym podmioty służbowe, działając jako organy lub pełnomocnicy władzy publicznej, mogą w prawem przewidzianych przypadkach, w związku ze świadczeniem przez funkcjonariusza lub pracownika służby (pracy) dobrowolnie podporządkowanej, związanej z realizacją zadań publicznych państwa, wykonywanej osobiście, w celach zarobkowych, jednostronnie kształtować ich całościowo ujmowany status służbowy z uwagi na kryterium interesu (dobra) służby. Intensywność i granice wskazanego kształtowania zależą od struktury stosunku prawnego wytyczonej normami prawa przedmiotowego. W skład struktury niepracowniczych stosunków służbowych wchodzą przede wszystkim materialnoprawne stosunki podstawowe o charakterze publicznoprawnym (służbowym), które przeważają w jej treści. W wypadku wystąpienia przez funkcjonariusza z żądaniem (roszczeniem) – przybierają one, co do zasady, postać stosunków procesowych prawa administracyjnego" (podkr. Sądu). W konsekwencji tak ukształtowanego systemu administracyjnego stosunku służbowego funkcjonariuszy policji, w literaturze przedmiotu wskazuje się również, że mechanizm ewentualnego "sporu" pomiędzy organem, a policjantem polegać będzie na tym, że adresat aktu (działania) organu administracji publicznej zarzuca temu organowi niezgodność jego aktu z prawem i poddaje ten akt weryfikacji dokonywanej tylko i wyłącznie z punktu widzenia legalności, w postępowaniu administracyjnym lub w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. J. Zimmermann, Z podstawowych zagadnień sądownictwa administracyjnego, [w]: Sądownictwo administracyjne, s. 494.; E. Mazurczak-Jasińska, Uwagi wprowadzające [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Stosunek służbowy. System Prawa Administracyjnego. Tom 11, 2011, s. 464). Konsekwencją przyjęcia założenia o zasadniczo administracyjnym charakterze stosunku służbowego funkcjonariusza służb mundurowych, jest istniejąca w prawodawstwie zasada, zgodnie z którą sprawy o roszczenia wynikające z tego stosunku, są dochodzone w trybie przepisów postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem możliwości złożenia na ostateczną decyzję przełożonego skargi do sądu administracyjnego. O kognicji sądu powszechnego w sprawach funkcjonariuszy policji powinna bowiem rozstrzygać ustawa. Ustawa o Policji takiego przepisu nie zawiera, w przeciwieństwie do przepisów określających sposób rozstrzygania sporów w zakresie stosunków służbowych, ale służb niemundurowych np. do art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 590); art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1135). art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1712 z późn. zm.)., art. 91c ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 515), bądź też odsyłając w sprawach w nich nieuregulowanych do postanowień Kodeksu pracy (art. 106 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 168)., art. 65 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 168)., art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 200). Poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu administracyjnego wymaga wyczerpania drogi instancyjnej w postępowaniu administracyjnym (por. E. Mazurczak-Jasińska, Rozstrzyganie sporów przez sąd administracyjny [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Stosunek służbowy. System Prawa Administracyjnego. Tom 11, 2011, s. 483-491). W przypadku zatem zgłoszenia przez funkcjonariusza lub byłego funkcjonariusza, żądania wypłaty świadczeń, dla którego to żądania właściwa jest droga administracyjna, organ nie może zaniechać rozpoznania tego żądania, narażałby się bowiem na zasadny zarzut bezczynności. To nie strona, nawet reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, decyduje o wyborze trybu załatwienia jej żądania, w sytuacji, gdy przepisy prawa nie dają jej takiego wyboru. Do czasu zatem skutecznego cofnięcia tego żądania, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, organ zobowiązany jest do jego merytorycznego rozpoznania. Wybór właściwego trybu procedowana przez organ, podlega kontroli sądu administracyjnego. W ocenie orzekającego Sądu, nie ma przy tym prawnego znaczenia, czy skarżący domagał się załatwienia swojej sprawy w trybie administracyjnym, czy też kierował do organów Policji "wezwanie o zapłatę" traktując swoje roszczenie jako cywilnoprawne, rozstrzygane na drodze cywilnoprawnej. Zasadą bowiem jest (i to w obu procedurach), że to nie do stron należy decyzja w jakim trybie rozstrzygany jest spór. Zasadniczo, w przypadku procedury administracyjnej, to organ administracyjny jest "gospodarzem postępowania" i to on decyduje o swojej właściwości w sprawie; środkach dowodowych i formie rozstrzygnięcia. Systemowo świadczą o tym przepisy przede wszystkim art. 19 k.p.a. (przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej), Rozdziału 2 w Dziale I k.p.a. (zasady ogólne postępowania) oraz całego Działu II k.p.a., w których przepisy określają przede wszystkim obowiązki organu co do prowadzonego postępowania administracyjnego. Powyższa zasada w sposób jednolity jest rozumiana w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 7 listopada 2025 r., II OSK 42/23). Przypomnieć przy tym należy, że wszystkie sprawy dotyczące wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, które rozpoznawane były przez wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny (ponad 2 000 wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i ok. 4 000 wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych), inicjowane były przez byłych już funkcjonariuszy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypłacany bowiem jest w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza, zatem dochodzenie roszczeń z tego tytułu następuje już po zakończeniu służby. Przywoływana natomiast w innych tego rodzaju sprawach, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2011 r., II PZP 1/11 (OSNP 2012/1-2/2) dla uzasadnienia drogi postępowania cywilnego dla tych spraw, nie może być oceniana z pominięciem kluczowego w tej uchwale słowa "zwrot". Zgodnie z tą uchwałą: "w sprawie o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie, wypłaconego byłemu funkcjonariuszowi Policji dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym - wydziałem cywilnym tego sądu". Uchwała ta dotyczy jednak sprawy z powództwa Komendy Wojewódzkiej Policji (a więc organu administracyjnego) przeciwko byłemu policjantowi o zwrot równoważnika pieniężnego za umundurowanie wypłaconego funkcjonariuszowi bez podstawy prawnej, a nie jego wypłatę. Powództwo to opiera się na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, stąd też wynika właściwość drogi przed sądem powszechnym (cywilnym). Jest to więc zupełnie inna sytuacja i stosunek prawny, niż w niniejszej sprawie, która dotyczy wypłaty uposażenia i świadczeń z nim związanych, a nie ich zwrotu (z tytułu cywilnoprawnego bezpodstawnego wzbogacenia funkcjonariusza policji). W tego typu sprawach tj. opartych na żądaniach organu administracyjnego niezwiązanych ze stosowaniem przepisów określających wymiar należności, ale z faktem wypłaty nienależnego świadczenia (np. omyłkowo wypłaconych podatnikom nadpłat podatkowych) sądy administracyjne uznają drogę cywilnoprawną (wyrok NSA z 27 października 2011 r., I FSK 1680/10, powtórzony w wywodach wyroku NSA z 3 czerwca 2014 r., II FSK 1106/13). Na marginesie jedynie wskazać należy, że równoważnik pieniężny za umundurowanie nie jest też ani uposażeniem, ani świadczeniem z nim związanym, zależnym od wysokości uposażenia, nie jest uregulowany w rozdziale 9 ustawy o Policji "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów". Jest to świadczenie o charakterze kompensacyjnym – zwrot kosztów poszczególnych elementów umundurowania, w które funkcjonariusz musiał zaopatrzyć się sam w związku z ich niewydaniem mu w naturze. Świadczenie to zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 163) w przeciwieństwie do wynagrodzenia i świadczeń z nim związanych, wolne jest od podatku dochodowego. Podobnie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., III PZP 1/05 (OSNP 2006/15-16/227) wpisuje się w stabilną i funkcjonującą już od dłuższego czasu linię orzeczniczą rozdzielającą (w sposób niekonkurencyjny) właściwość drogi administracyjnej (w tym przed sądem administracyjnym) oraz przed sądem powszechnym. W uchwale tej mowa jest bowiem o odsetkach za opóźnienie w wypłacie uposażenia (nie zaś o uposażeniu). Roszczenie odsetkowe oparte zostało na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i jego rozpoznanie należy do kognicji sądu powszechnego. Żądania odsetkowe, o których przecież nie orzekał organ w niniejszej sprawie, nie należą do drogi administracyjnej (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., I OSK 1467/13). Przechodząc zatem do dalszych zarzutów skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Przepis ten zawiera definicję pojęcia uposażenia policjanta. W myśl art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie (art. 99 ust. 2 ustawy o Policji). Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość - ustaloną według odrębnych zasad - określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 ustawy o Policji). Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a ustawy o Policji). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 ustawy o Policji). Przepis ten dotyczy policjanta pełniącego służbę w Policji. Z kolei zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Zatem możliwość kształtowania przez organy Policji uposażenia funkcjonariusza zakreślają ramy czasowe określone w art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. Przepisy te wskazują w sposób jednoznaczny, że czynności związane z ustalaniem składników uposażenia dotyczą wyłącznie osób, które są czynnymi funkcjonariuszami Policji. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje (por. m.in. wyroki NSA z 24 września 2014 r., I OSK 1317/13, z 24 stycznia 2025 r., III OSK 3269/23). Zgodnie z treścią art. 101 ustawy o Policji wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat. Stosownie zaś do treści art. 102 ustawy o Policji, minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. Na podstawie art. 101 ust. 2 i art. 102 ustawy o Policji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2023 r., poz. 385). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 z późn. zm.) załącznik nr 1 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do rozporządzenia z dnia 28 lutego 2023 r. Wskazane rozporządzenie z dnia 28 lutego 2023 r. weszło w życie 1 marca 2023 r. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 256) oraz ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666). W myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1533) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy – w wysokości 1 740,64 zł. Przy czym zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023r. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 270). Stosownie natomiast do treści art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1658) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1 614,69 zł. Z przywołanych powyżej przepisów prawa wynika jednoznacznie, że nowa kwota bazowa w wysokości 1 740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, obowiązywała do obliczenia uposażeń w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., natomiast w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażeń obowiązywała kwota bazowa w wysokości 1 614,69 zł - ustalona w ustawie budżetowej na rok 2022. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organy Policji prawidłowo uznały, że na podstawie przywołanych powyżej przepisów, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżącego i przyznania mu podwyżki uposażenia za styczeń i luty 2023 r. w sytuacji, gdy z dniem 24 lutego 2023 r., na swój wniosek, został on zwolniony ze służby w Policji na podstawie rozkazu personalnego z dnia 10 lutego 2023 r., a nowa podwyższona kwota bazowa obowiązywała do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy od dnia 1 marca 2023 r. Stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia, nie budzi żadnych wątpliwości i wynika z załączonych do akt dokumentów. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych, organy Policji prawidłowo zastosowały wskazane powyżej przepisy prawa i odmówiły podwyższenia wysokości uposażenia za styczeń i luty 2023 r. Zgodnie bowiem ze wskazanym art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (tj. w wysokości 1 614,69 zł). Nowa kwota bazowa w wysokości 1 740,64 zł obowiązuje do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy Policji, ale w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Skarżący natomiast został zwolniony ze służby w Policji 24 lutego 2023 r. Słusznie więc organy wskazały, że nie mogły pominąć przepisów ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 a tym samym nie mogły one przyznać podwyżki uposażenia funkcjonariuszom Policji, którzy tą ustawą nie zostali objęci. W ocenie sądu, zasadnie organ odmówił wyrównania świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby (art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a, art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 115 ust. 1 oraz art. 110 ust. 1 ustawy o Policji.), które zależne są od uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku, w sytuacji, gdy nie uległo ono ani waloryzacji, ani wyrównaniu. Wskazana zmiana przepisów płacowych została uregulowana wielotorowo i wynikała nie tylko z podwyższenia kwoty bazowej od marca 2023 r., ale także z wprowadzenia od 1 marca 2023 r. nowych mnożników kwoty bazowej, co nastąpiło na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. (które weszło w życie od dnia 1 marca 2023 r.) zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2023 r., poz. 385). Zgodnie z załącznikiem do wskazanego rozporządzenia w tabeli przedstawiono zatem grupy zaszeregowania poszczególnych stanowisk służbowych policjantów oraz odpowiadających im stawek uposażenia zasadniczego wyrażonych w postaci mnożników kwoty bazowej. Dla 6 grupy zaszeregowania przewidziano wzrost mnożnika do 2,300. Podczas gdy uprzednio, to jest przed dniem 1 marca 2023 r., dla tej grupy zaszeregowania obowiązywał niższy mnożnik kwoty bazowej 2,080 zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 z późn. zm.). Podwyższeniu zarobków funkcjonariuszy w okresie od 1 marca 2023 r. do grudnia 2023 r. służył także mechanizm określony w art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. Wbrew ocenie skarżącego mechanizm ten nie stanowił prostego wyrównania uposażeń za styczeń 2023 r. i luty 2023 r., a zatem nie należy go postrzegać, ani w kategorii waloryzacji, tak jak przepisu art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej nie należy traktować jako przepisu zamrażającego waloryzację płac dla funkcjonariuszy pełniących służbę w styczniu 2023 r. i lutym 2023 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w styczniu 2023 r. i lutym 2023 r., jako funkcjonariusz pozostający w tym czasie w służbie w Policji, z uwagi na zajmowane stanowisko, podlegał zaszeregowaniu do grupy 6, gdzie obowiązywał w tym czasie mnożnik kwoty bazowej 2,080. Jednocześnie wyliczając jego uposażenie za wskazane miesiące, organy miały obowiązek uwzględnić obowiązujące od 1 stycznia 2023 r. zapisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r., w tym art. 41 ust. 2 tej ustawy, wskazując, że obowiązującą w tym czasie dla uposażeń za okres od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. funkcjonariuszy Policji jest kwota bazowa w wysokości 1 614,69 zł. Do wyliczenia uposażenia skarżącego za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. posłużyły obowiązujące w tym czasie przepisy. W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do kwestionowania, aby doszło do nieprawidłowego wyliczenia uposażenia skarżącego. Zdaniem Sądu, skarżący otrzymał uposażenie za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. na takich samych zasadach, jakie obowiązywały w tym czasie ogół funkcjonariuszy, którym za służbę w styczniu i lutym 2023 r. przysługiwało prawo do otrzymania uposażenia. Wysokość uposażenia - wobec wszystkich uposażeń wpłacanych za styczeń 2023 i za luty 2023 r. bez wyjątku, dla wszystkich funkcjonariuszy - była pochodną takiej samej wysokości kwoty bazowej na poziomie 1 614,69 zł w związku z art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. W tej sprawie ustawodawca nie przewidział jakiegokolwiek rozwiązania prawnego do wypłaty "wyrównania" dla funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. Brak takiej regulacji uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie "wyrównanie" uposażeń i innych świadczeń pieniężnych, według innych kwot bazowych, niż przewidziane w art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. Zdaniem Sądu, wobec brzmienia art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej na 2023 r., przewidziany w tym przepisie mechanizm nie stanowił waloryzacji płac za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. dla funkcjonariuszy pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., ale określoną przez ustawodawcę, co prawda w bardzo specyficzny sposób, ale jednak zmianę zasad płacowych, obowiązujących od 1 marca 2023 r., którą należy widzieć w kategorii podwyżki płac od tej daty, a nie waloryzacji i "wyrównania" wypłaconych już uposażeń za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. W art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. ustawodawca przewidział, że uposażenie funkcjonariuszy wypłacane w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej dla funkcjonariuszy w ustawie budżetowej na rok 2023, a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r. obliczonym zgodnie z ust. 41 ust. 2 tej ustawy, a więc na podstawie poprzednio wprowadzonej w 2022 r. kwoty bazowej. Analizując ten mechanizm, dostrzec należy, że nie dochodzi tu do prostego i jednorazowego wyrównania różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r., a uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. Jest to mechanizm służący podwyższeniu płac od dnia 1 marca 2023 r. w systemie comiesięcznym, stanowiący element zachęty dla pozostawania w służbie, a nie mechanizm waloryzacji wcześniejszych uposażeń. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pomiędzy 1 stycznia 2023 r. a 1 marca 2023 r., funkcjonariusze pozostający w służbie po 1 marca 2023 r. mogli zmienić grupę zaszeregowania i choćby dla tej grupy funkcjonariuszy podwyżka wynagrodzenia nie była w żaden sposób powiązana z wynagrodzeniem wypłaconym pomiędzy 2 stycznia a 28 lutego 2023 r. Podwyżka ta nie była bowiem liczona od różnicy pomiędzy wynagrodzeniem rzeczywiście wypłaconym za styczeń i luty 2023 r., a wynagrodzeniem hipotetycznym jakie byłoby funkcjonariuszowi wypłacone za ten okres, gdyby ustawodawca wprowadził waloryzację wynagrodzeń od 1 stycznia 2023 r., a nie od 1 marca 2023 r. Natomiast funkcjonariusze, którzy nie zmienili grupy zaszeregowania w tym okresie, aby uzyskać kwotowe, jak określa to skarżący, "wyrównanie", musieli pozostawać w służbie do końca 2023 r. Nie jest zatem tak, jak przedstawia to skarżący, że funkcjonariusz odchodzący ze służby w dniu 1 marca 2023 r. otrzymywać miał wszystkie żądane przez skarżącego świadczenia, w tym waloryzację wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 r. Skarżący w istocie chciałby znaleźć się w sytuacji takiej, jak funkcjonariusz odchodzący ze służby w dniu 31 grudnia 2023 r. (zatem ponad 10 miesięcy później), zamiast sytuacji analogicznej do funkcjonariusza odchodzącego ze służby w dniu 31 grudnia 2022 r. (niespełna 2 miesiące wcześniej niż skarżący). Wprowadzenie mechanizmu podwyżki wynagrodzenia funkcjonariusza policji, zawsze powoduje różnice w sytuacji osoby zwalnianej ze służby dzień przed wprowadzeniem tej podwyżki w porównaniu z sytuacją osoby zwalnianej z dniem wprowadzenia podwyżki. Aby taka sytuacja nie miała miejsca, wynagrodzenia musiałyby nie być podwyższane, co wobec inflacji, która, jak powszechnie wiadomo, jest procesem postępującym, a nie skokowym (przypadającym raz do roku jak podwyżka świadczeń), byłoby stanem nieakceptowalnym. Wolą skarżącego nie jest zatem doprowadzenie do pełnej równości wszystkich funkcjonariuszy w zakresie kwot nominalnych uzyskiwanych w chwili zwolnienia ze służby, ale do przesunięcia momentu zmiany sytuacji funkcjonariuszy z daty 1 marca 2023 r. na 1 stycznia 2023 r., aby zmiana ta objęła także i jego. Sąd podzielił przy tym stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 maja 2025 r., III SA/Łd 167/25, który wskazał, że mechanizm ustanowiony w art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. jest to mechanizm wprowadzony od dnia 1 marca 2023 r., mający zachęcać w wymiarze finansowym m.in. funkcjonariuszy Policji, aby nie obchodzili ze służby. W uzasadnieniu do ustawy okołobudżetowej na 2023 r. akcentowano, że celem tego mechanizmu jest skłonienie do pozostania w służbie. Ponieważ dotyczy on jedynie uposażeń wyliczanych i wypłacanych począwszy od miesiąca marca 2023 r., wskazany przepis art. 41 ust. 3 tej ustawy nie mógł mieć zastosowania w odniesieniu do skarżącego, który na swój wniosek, został zwolniony ze służby w lutym 2023 r. Z tego też względu wobec skarżącego nie może mieć zastosowania art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej na 2023 r., który wiąże możliwość zastosowania wyższej kwoty bazowej jedynie do obliczania uposażeń funkcjonariuszy od dnia 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. W tym czasie skarżący nie pozostawał już w służbie w Policji, zatem organy prawidłowo wskazały, że w odniesieniu do sytuacji skarżącego musiał mieć zastosowanie art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej. Organ nie mógłby odstąpić od jego zastosowania, skoro odnosił się wprost właśnie do uposażeń za okres od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. należnych skarżącemu. Z kolei świadczenie za długoletnią służbę zostało wprowadzone do ustawy o Policji na podstawie art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem świadczenia za długoletnią służbę (Dz. U. z 2023 r., poz. 347), poprzez dodanie przepisu art. 120d. Zgodnie z art. 20 ustawy nowelizującej, przepis wprowadzający świadczenie za długoletnią służbę wszedł w życie z dniem 1 marca 2023 r. Świadczenie to także należy postrzegać jako motywujące do dłuższej pracy. Przedmiotowe świadczenie nie przysługiwało zatem w ogóle policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 1 marca 2023 r., jak miało to miejsce w przypadku skarżącego. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący, podjęto wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści, a uzasadnienie zaskarżonej do sądu decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z zasadą ogólną praworządności (art. 7 Konstytucji, art. 6 k.p.a.), organy administracji mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. To zaś implikuje w szczególności powinność rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie obowiązującego aktualnie (tj. na dzień orzekania przez dany organ) stanu prawnego. Z zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak przeprowadzonego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady, konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli (por. m.in. wyrok NSA z 1 lutego 2024 r., I GSK 1710/22). Wyrażona natomiast w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu. Skuteczne zarzucenie naruszenia art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta, doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż przeprowadzona przez organy administracji publicznej. W niniejszej sprawie powyższe zasady nie zostały naruszone. Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zastosowania art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, który, zdaniem skarżącego, jest niezgodny z art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji. Odnosząc się natomiast do sugestii repliki o naruszeniu konstytucyjnej normy niedyskryminacji przez w art. 41 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 należy podkreślić, że ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio), musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., II OSK 174/24). Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe, odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP, a sprzeczność ma charakter oczywisty (por. postanowienie SN z 21 czerwca 2023 r. III USK 268/22). Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji RP dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, gdy Trybunał stwierdził niekonstytucyjność określonej normy prawnej zamieszczonej w przepisie tożsamym, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem lub gdy sposób rozumienia przepisu ustawy wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki SN z 8 stycznia 2009 r. I CSK 482/08, opubl. w OSNC-ZD 2009/4/95; z 17 marca 2016 r. V CSK 377/15, opubl. OSNC 2016/12/148). Nie jest również możliwe odmówienie zastosowania przepisu ustawy w danej sprawie, bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny w Konstytucją RP. Uznając dany przepis za niekonstytucyjny sąd uwzględnia ten fakt przy orzekaniu o indywidualnym stosunku prawnym będącym przedmiotem oceny jedynie w konkretnej rozpoznawanej sprawie. Uprawnienie sądu w tym względzie nie uchybia kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, którego orzeczenie zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP jest powszechnie obowiązujące i ostateczne. Żaden z wyżej wskazanych przypadków odmowy zastosowania przepisu ustawy nie miał miejsca w badanej sprawie, wobec czego niezasadne jest stanowisko skarżącego, że w przypadku zakwestionowanego przepisu ustawy miała miejsce oczywista niezgodność z Konstytucją. Żaden przepis Konstytucji nie wprowadza obowiązku waloryzowania świadczeń od 1 stycznia danego roku, a jednocześnie zakaz ich waloryzowania od innej daty. Od 1 marca każdego roku waloryzowane są choćby świadczenia emerytalno-rentowe zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1749) obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. W ocenie Sądu art. 41 ustawy na rok 2023 nie ma charakteru dyskryminującego oraz spełnia wymogi konstytucyjne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 32 Konstytucji wszyscy są równi wobec prawa (ust. 1), zakazuje się dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). Konstytucyjna zasada równości nakazuje zatem nakładać jednakowe obowiązki, względnie przyznawać jednakowe prawa, podmiotom odznaczającym się tą samą cechą istotną, a jednocześnie dopuszcza, lecz nie wymaga, aby nakładać różne obowiązki, względnie przyznawać różne prawa podmiotom, które taką cechę posiadają, oraz podmiotom, które jej nie posiadają. W każdym przypadku podmioty należące niewątpliwie do tej samej kategorii, muszą być traktowane równo, a podmioty należące do istotnie różnych kategorii mogą być traktowane różnie (por. wyroki TK: z 6 marca 2007 r., P 45/06, opubl. W OKK ZU nr 3/A/2007, poz. 22 i z 23 listopada 2010 r.,. K 5/10, opubl. W OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 106). Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości. Różnicowanie podmiotów prawa, charakteryzujących się wspólną cechą istotną, jest dopuszczalne (nie narusza zasady równości), ale warunkiem sine qua non, jest jasno sformułowane kryterium, na podstawie którego zróżnicowanie jest dokonywane. Nie wolno dokonywać zróżnicowania według dowolnie ustalonego kryterium. Kryterium to musi mieć charakter relewantny, czyli pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz ma służyć realizacji tego celu i treści. Innymi słowy - wprowadzone różnicowanie musi mieć charakter racjonalnie uzasadniony. Kryterium zróżnicowania musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostają naruszone w wyniku nierównego traktowania podmiotów podobnych. Musi ponadto pozostawać w związku z zasadami, wartościami i normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonujących argumentach (zob. np. wyroki TK: z 23 listopada 2010 r., K 5/10; z 19 kwietnia 2011 r., P 41 /09, opubl. w OTK ZU nr 3/A/2011, poz. 25; z 18 czerwca 2013 r., K 37/12, opubl. w OTK ZU, nr 5/A/2013, poz. 60; z 5 listopada 2013 r., K 40/12, opubl. w OTK ZU nr 8/A/2013, poz. 120; z 17 czerwca 2014 r., P 6/12, Dz.U. z 2014 r., poz. 898). Nierówne traktowanie podmiotów nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, skutkującego oceną o naruszeniu standardu określonego w art. 32 Konstytucji. Zasada równości nie oznacza swego rodzaju zakazu zróżnicowania przez prawodawcę podmiotów, znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej lub prawnej. Zróżnicowanie może, a nawet powinno być wprowadzane, jeżeli jest uzasadnione innymi wartościami konstytucyjnymi (por. np. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., I OSK 2792/17). Zdaniem Sądu art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 nie ma charakteru dyskryminującego oraz spełnia wskazane powyżej wymagania konstytucyjne. Prawodawca ma bowiem prawo wykorzystywania dostępnych mu instrumentów finansowych, aby zachęcić funkcjonariuszy do pozostania w służbie, jeżeli takie są aktualne potrzeby państwa. Wprowadzenie podwyżki uposażeń dla wszystkich funkcjonariuszy pozostających w dniu 1 marca 2023 r. w służbie nie narusza zasady równości. Skarżący w tej dacie posiadał już prawo do emerytury, która od 1 marca 2023 r. została zwaloryzowana. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.). .
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6192 Funkcjonariusze Policji
- Skarżony organ
- Komendant Policji
- Sędziowie
- Ewa Michna /przewodniczący/ Maria Zawadzka /sprawozdawca/ Marta Kisielowska
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny