IV SA/Wr 503/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału IV Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi H. V. reprezentującego J. sp. z o.o. w J. na akt Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 17 października 2024 r. nr WZN.5180.16.2023.AN w przedmiocie zaleceń pokontrolnych Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 17 października 2024 r., nr WZN.5180.16.2023.AN i ich zmiany z dnia 14 lipca 2025 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Pismem z 17 października 2024 r. (doręczonym adresatowi 23 października 2024 r.), w związku z ustaleniami wynikającymi z kontroli przeprowadzonej 10 sierpnia 2023 r., Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: DWKZ) wydał H. V. - reprezentującemu "[...] Sp. z o.o. (dzierżawcę nieruchomości), zalecenia pokontrolne w stosunku do zespołu pałacowo-folwarcznego w J., wpisanego do rejestru zabytków. W podstawie prawnej zaleceń powołał art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 6 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1292 - dalej: u.o.z.o.z.). W zaleceniach zawarł pouczenie, że zgodnie z art. 40 ust. 2a u.o.z.o.z., w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaleceń, można zgłosić pisemnie umotywowane zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych oraz dodatkowe wyjaśnienia lub przedstawić dodatkową dokumentację. W piśmie z 16 grudnia 2024 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący - działając przez profesjonalnego pełnomocnika - zakwestionował zasadność nałożenia na niego zaleceń pokontrolnych. Odpowiadając na powyższe pismo, DWKZ wydał - 14 lipca 2025 r. - zawiadomienie o zmianie zaleceń pokontrolnych, które zostało doręczone adresatowi 21 lipca 2025 r. Zalecenia pokontrolne z 17 października 2024 r., zmienione pismem z 14 lipca 2025 r., skarżący zaskarżył w części do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 40 ust. 2a u.o.z.o.z., kontrolowana osoba fizyczna lub kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaleceń, może zgłosić pisemnie umotywowane zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych oraz dodatkowe wyjaśnienia lub przedstawić dodatkową dokumentację. W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych wojewódzki konserwator zabytków, w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania, może zmienić zalecenia pokontrolne i przekazać je wraz z uzasadnieniem kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej - w przypadku stwierdzenia zasadności całości lub części zastrzeżeń (art. 40 ust. 2b pkt 1 ustawy) albo odmówić zmiany zaleceń pokontrolnych i swoje stanowisko wraz z uzasadnieniem przekazać kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej - w przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości (art. 40 ust. 2b pkt 2 ustawy). W sytuacji, kiedy termin na wniesienie zastrzeżeń upłynął bezskutecznie, a po tym terminie strona zobowiązana wniosła o zmianę zaleceń pokontrolnych, to organ ustosunkowując się do tego wniosku nie dokonuje ich zmiany w trybie z art. 40 ust. 2b pkt 1 i 2 u.o.z.o.z. (gdyż nie rozpatruje zastrzeżeń), ale jedynie informuje stronę o swoim stanowisku w sprawie. Zmiana zaleceń pokontrolnych dokonana przez organ w takim piśmie informacyjnym nie jest formalną zmianą zaleceń. Pismo to nie przybiera tym samym sformalizowanej formy aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wykorzystał uprawnienia do wniesienia zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych w trybie art. 40 ust. 2a u.o.z.o.z., które otrzymał 23 października 2024 r. Swoje stanowisko odnośnie zaleceń wyraził w piśmie z 16 grudnia 2024 r., tj. po terminie, który upływał z dniem 7 grudnia 2024 r. Do treści tego pisma DWKZ, powołując art. 40 ust. 2b pkt 1 u.o.z.o.z., odniósł się w piśmie z 14 lipca 2025 r., stanowiącym zawiadomienie o zmianie zaleceń pokontrolnych, czyli także ze znacznym przekroczeniem terminu. W ocenie Sądu, skoro skarżący nie skorzystał z przewidzianego wyżej trybu, to pismo DWKZ z 14 lipca 2025 r., nie będące formalną odpowiedzią na zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych, nie mogło stanowić przedmiotu skargi do sądu administracyjnego, wniesionej w trybie i na zasadach określonych w ustawie (p.p.s.a.), tj. aktu administracyjnego podlegającego kontroli sądowej. Stanowi ono wyraz komunikacji organu z podmiotem, w odniesieniu do którego podejmowane są określone czynności uregulowane przepisami prawa powszechnie obowiązującego (ustawy o ochronie zabytków). W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - odrzucił skargę gdyż jej przedmiotem jest pismo niepodlegające zaskarżeniu. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy.