Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 943/24

VI SA/Wa 943/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-04

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
4 września 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi O. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 16 stycznia 2024 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja" lub "decyzja z 16 stycznia 2024 r.") Minister Sprawiedliwości (dalej: "organ" lub "Minister"), utrzymał w mocy uchwałę z 30 września 2023 r. nr [...] (dalej: "uchwała z 30 września 2023 r.") Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. (dalej: "Komisja Kwalifikacyjna" lub "organ I instancji") w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką O. W. (dalej: "skarżąca" lub "strona"). Jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 oraz poz. 803; dalej: "k.p.a." lub. "Kodeks postępowania administracyjnego") w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 i 1268; dalej: "ustawa Prawo o adwokaturze" lub "p.o.a."). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Uchwałą z 30 września 2023 r. Komisja Kwalifikacyjna ustaliła negatywny wynik skarżącej z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką. Podstawą prawną tej uchwały były przepisy art. 75a ust. 1, art. 75i ust. 3, art. 75j ust. 1 oraz art. 75e ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżąca uzyskała 99 punktów z testu. Komisja Kwalifikacyjna wskazała, że zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 punktów. W związku z tym uzyskana przez skarżącą liczba punktów przesądza o negatywnym wyniku egzaminu. Pismem z 2 listopada 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, a następnie pismem z 21 listopada 2023 r. uzupełniła swoje stanowisko, wnosząc jednocześnie o zmianę uchwały z 30 września 2023 r. w trybie samokontroli przez Komisję Kwalifikacyjną. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość pytań o numerach 6, 88 oraz 115. Decyzją z 16 stycznia 2024 r. Minister utrzymał w mocy uchwałę organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po zwięzłym przedstawieniu stanu faktycznego oraz mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, organ wskazał, że dokonał analizy pytań testowych i stwierdził, iż zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny, a spośród przedstawionych odpowiedzi tylko jedna była prawidłowa, zgodna z obowiązującymi w dniu egzaminu przepisami prawa. Organ zaznaczył również, że pytania testowe nie odnosiły się do kwestii spornych w orzecznictwie ani doktrynie. W ocenie organu test egzaminacyjny, na podstawie którego przeprowadzono egzamin, spełniał wymogi określone w art. 75i ust. 1 p.o.a. Po ponownym sprawdzeniu karty odpowiedzi skarżącej oraz przeliczeniu uzyskanych punktów, organ stwierdził, że skarżąca poprawnie odpowiedziała na 99 pytań, co dało jej 99 punktów, w związku z czym uchwała Komisji Kwalifikacyjnej w zakresie ustalonego wyniku egzaminu jest prawidłowa. Dodatkowo organ zauważył, że skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pytania o numerach 130, 131 i 135, przez co nie uzyskała za nie żadnych punktów. Organ dodatkowo wskazał, że pytanie nr 6 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem karnym, środkiem karnym między innymi jest: A. świadczenie pieniężne, B. nawiązka, C. przepadek." Zdaniem Ministra prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", zgodna z treścią art. 39 pkt 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (dalej: "Kodeks karny" lub "k.k."). Strona natomiast wskazała odpowiedź "B". Zakwestionowane pytanie nr 88 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta, w przypadku wymiany towaru niezgodnego z umową (niebędącego wyłącznie treścią ani usługą cyfrową): A. konsument nie jest zobowiązany do zapłaty za zwykłe korzystanie z towaru, który następnie został wymieniony, chyba że w umowie zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem zastrzeżono odmiennie, a postanowienie to było indywidualnie negocjowane z konsumentem, B. konsument nie jest zobowiązany do zapłaty za zwykłe korzystanie z towaru, który następnie został wymieniony, C. konsument może być zobowiązany do zapłaty za zwykłe korzystanie z towaru, który następnie został wymieniony, jeżeli korzystał z tego towaru przez okres dłuższy niż rok, a towar otrzymany w zamian jest nowy." Zdaniem Ministra prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", zgodna z treścią art. 43d ust. 7 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (dalej: "ustawa o prawach konsumenta"). Natomiast skarżąca na to pytanie udzieliła odpowiedzi "C". Pytanie nr 115 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, organ administracji publicznej stwierdza jej nieważność, jeżeli została ona wydana: A. z naruszeniem przepisów o właściwości, B. w wyniku przestępstwa, C. bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu". Organ wskazał, że prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", zgodna z treścią art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.a. Natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "B". Zdaniem organu brak jest podstaw do przyznania skarżącej punktów za odpowiedzi na powyższe pytania. Organ podkreślił, że wszystkie pytania testowe, w tym również zakwestionowane przez odwołującą pytania nr 6, 88 i 115, spełniają wymogi określone w art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Organ dodatkowo podkreślił, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister ma możliwość wyboru lub swobodnej oceny wyniku kandydata. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie stanowi, że pozytywny wynik egzaminu uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 punktów. Zatem Minister może stwierdzić pozytywny wynik egzaminu wyłącznie wtedy, gdy analiza rozwiązanego testu wykazuje, że kandydat uzyskał minimum 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając w całości decyzję z 16 stycznia 2024 r. W skardze zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że pytania nr 6, 88 i 115 egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką nie zostały sformułowane w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny, a ponadto zawierały więcej niż jedną poprawną odpowiedź. W związku z tym skarżąca argumentowała, że liczba uzyskanych przez nią punktów powinna być wyższa, a wynik egzaminu – pozytywny, co miało wpływ na wydane orzeczenie W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd, po rozpoznaniu sprawy, stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej: "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Zgodnie z art. 75b ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze, nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu wstępnego, przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz tytułów aktów prawnych, ustalony przez zespół do przygotowania pytań testowych i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości, według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane akty stanowią podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny. W dniu 23 marca 2023 r., na podstawie art. 75b ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 33² ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich podał do publicznej wiadomości, na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, ustalony przez zespół i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości wykaz tytułów aktów prawnych, według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane akty stanowić będą podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską w 2023 r. (zob. https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ogloszenie-w-sprawie-wykazu-tytulow-aktow-prawnych-na-egzamin-wstepny-na-aplikacje-adwokacka-i-radcowska-w-2023-r; ostatnie wejście: 3 września 2024 r.). Pod pozycjami 3, 21 oraz 44 wskazano odpowiednio: Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks karny oraz ustawę o prawach konsumenta. Z kolei, zgodnie z art. 75i ust. 1d ustawy Prawo o adwokaturze, prawidłowość odpowiedzi oceniana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. W związku z powyższym, aby uzyskać wynik pozytywny z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, kandydat powinien wykazać się znajomością wskazanych aktów prawnych według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu. Zgodnie z art. 75i ust. 1 p.o.a., egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Stosowanie do art. 75i ust. 1a p.o.a. wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C). W myśl art. 75i ust. 3 p.o.a. pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, zaś w świetle art. 75 ust. 2 tej ustawy, aplikantem adwokackim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1-3 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego. Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej ocenia kwestię wyniku przeprowadzonego egzaminu i bada, czy wynik ten został ustalony prawidłowo. Prawidłowe zaś ustalenie wyniku egzaminu zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych jako prawidłowe w kluczu testowym jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od tej oceny zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 473/07). Mając na względzie wskazane powyżej przepisy regulujące zasady dotyczące przebiegu oraz sposobu oceny egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, po przeprowadzeniu analizy zarzutów skarżącej, Sąd uznał za nietrafne argumenty dotyczące rzekomo wadliwej konstrukcji pytań testowych nr 6, 88 i 115. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że zaskarżona decyzja spełnia wszystkie warunki prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu i w konsekwencji odpowiada obowiązującemu prawu. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zebrał materiał dowodowy i rozważył wszelkie istotne okoliczności sprawy, a uzasadnienie decyzji zawierało wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Minister Sprawiedliwości w sposób wyczerpujący wyjaśnił również, dlaczego nie uwzględnił stanowiska skarżącej, a przytoczona argumentacja nie budzi zastrzeżeń Sądu. Sądy administracyjne posiadają kompetencję do weryfikacji pytań zawartych w testach egzaminacyjnych w procedurze naboru na aplikację prawniczą. Sądy są upoważnione w szczególności do dokonania oceny, czy sposób sformułowania pytania oraz odpowiedzi na to pytanie odpowiada wymogom stawianym przez przepisy o egzaminach na poszczególne aplikacje prawnicze (por. m.in. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2008 r., II GSK 234/08; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008 r., II GSK 326/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2009 r., VI SA/Wa 1055/09). Należy podkreślić, że pytanie nieprawidłowo sformułowane to takie, na które żadna z zaproponowanych odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego, gdy więcej niż jedna z odpowiedzi jest prawdziwa, a także takie, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, lecz jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa. W rozpatrywanej sprawie żadna z tych wad nie wystąpiła, ponieważ połączenie pytania i odpowiedzi stanowiło logiczną całość, znajdującą swoje uzasadnienie w treści aktu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu. Sąd stwierdza, że pytanie testowe nr 6 egzaminu wstępnego dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich przeprowadzonego w 2023 r. zostało skonstruowane w sposób prawidłowy, tj. zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do treści tego pytania ("Zgodnie z kodeksem karnym, środkiem karnym między innymi jest:") jedyną prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "A. świadczenie pieniężne". Udzielenie poprawnej odpowiedzi na to pytanie wymagało od skarżącej znajomości treści art. 39 k.k., określającego katalog środków karnych. Zgodnie z pkt 7 tego artykułu środkiem karnym jest świadczenie pieniężne. Należy wskazać, że żadna z pozostałych odpowiedzi (tj. "B. nawiązka" oraz "C. przepadek") w połączeniu z pytaniem nie stanowiła logicznej całości znajdującej swoje uzasadnienie w treści aktu prawnego. Zatem jedyną poprawną odpowiedzią była odpowiedź "A. świadczenie pieniężne", natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "B. nawiązka". Ustawa Kodeks karny została wymieniona pod pozycją nr 21 w podanym do publicznej wiadomości wykazie tytułów aktów prawnych, na podstawie których opracowano pytania testowe na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską w 2023 r. W związku z tym znajomość tej ustawy była wymagana od kandydatów na aplikantów, gdyż pozwalała na udzielenie prawidłowej odpowiedzi na pytanie testowe, w tym przypadku pytanie nr 6. Sąd nie podziela argumentacji skarżącej, jakoby użycie w pytaniu sformułowania "między innymi" mogło wprowadzać w błąd, sugerując istnienie wielu prawidłowych odpowiedzi, co miałoby prowadzić do zniekształcenia oceny i wyboru odpowiedzi przez kandydatów, a tym samym być niezgodne z przepisami prawa. Skarżąca twierdzi również, że pytanie nr 6 zostało sformułowane z naruszeniem ustawy, a brak precyzyjnego wskazania liczby prawidłowych odpowiedzi stanowi istotne uchybienie, które podważa poprawność egzaminu wstępnego. Sąd nie zgadza się z tym stanowiskiem. Wbrew twierdzeniom skarżącej, pytanie nr 6 zawierało jedną prawidłową odpowiedź. Do jej udzielenia wystarczyła znajomość art. 39 k.k., w którym ustawodawca precyzyjnie wskazał katalog środków karnych. Skarżąca zwróciła uwagę, że przed nowelizacją Kodeksu karnego z 2015 r. katalog ten obejmował dodatkowo przepadek, zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz nawiązkę. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 75b ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze, pytania testowe na egzamin wstępny opracowywane są na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ogłoszenia wykazu aktów prawnych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Zgodnie natomiast z art. 75i ust. 1d tej ustawy, prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu. W związku z tym nie ma podstaw do uznania, że pytanie zostało sformułowane w sposób nieprawidłowy lub wprowadzający w błąd. Na marginesie, Sąd zwraca uwagę, że pytanie nr 6 egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką i radcowską w 2023 r. było już przedmiotem kontroli sądowej. W wyrokach z 18 kwietnia 2024 r. (sygn. akt VI SA/Wa 417/24) oraz z 29 sierpnia 2024 r. (sygn. akt VI SA/Wa 473/24), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie wskazał, że pytanie nr 6 zostało sformułowane prawidłowo, tj. zgodnie z przepisami prawa. Zdaniem Sądu, pytanie testowe nr 88 zostało skonstruowane w sposób prawidłowy, tj. zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do treści tego pytania ("Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta, w przypadku wymiany towaru niezgodnego z umową (niebędącego wyłącznie treścią ani usługą cyfrową):") jedyną prawidłową odpowiedzią była odpowiedź: "B. konsument nie jest zobowiązany do zapłaty za zwykłe korzystanie z towaru, który następnie został wymieniony". Udzielenie poprawnej odpowiedzi na to pytanie wymagało od skarżącej znajomości art. 43d ust. 7 ustawy o prawach konsumenta. W ocenie skarżącej, użycie w pytaniu wyrażenia "niebędącego wyłącznie" sugeruje, że odnosi się ono do towaru, który nie jest wyłącznie jednym rodzajem produktu, treści cyfrowej lub usługą cyfrową. Skarżąca argumentuje, że takie sformułowanie może powodować niejasność, gdyż nie precyzuje dokładnie, co należy uwzględnić, a co wykluczyć. Sąd nie podziela tego stanowiska. W ocenie Sądu jedynie odpowiedź "B" tworzy w połączeniu z treścią pytania prawdziwe zdanie zgodne z przepisami ustawy o prawach konsumenta. Natomiast odpowiedzi "A" i "C" są niezgodne z przepisami, gdyż zawierają warunki, w których konsument byłby zobowiązany do zapłaty za zwykłe korzystanie z towaru, co pozostaje w sprzeczności z przepisami tej ustawy. Należy zauważyć, że uprawnienia konsumenta w przypadku braku zgodności towaru z umową zostały szczegółowo opisane w art. 43d ustawy o prawach konsumenta. W ust. 1 tego artykułu ustanowiono ogólną zasadę, że w przypadku niezgodności towaru z umową, konsument ma prawo żądać naprawy lub wymiany towaru. Ustępy 2–6 określają warunki, na jakich przedsiębiorca ma obowiązek przeprowadzić naprawę lub wymianę towaru. Z kolei ust. 7 precyzuje, że w przypadku wymiany towaru konsument nie ponosi opłaty za jego zwykłe korzystanie przed wymianą. W związku z tym, do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 88 wystarczająca była znajomość art. 43d ust. 7 ustawy o prawach konsumenta. Treść odpowiedzi "B" dosłownie odpowiada brzmieniu tego przepisu. Zarzut skarżącej, jakoby pytanie było niejasne, należy uznać za bezpodstawny. Również zarzut dotyczący sformułowania "niebędącego wyłącznie treścią ani usługą cyfrową", które według skarżącej jest źródłem potencjalnej niejasności, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie podkreślił organ, sformułowanie to zostało wprowadzone w celu doprecyzowania pytania i wyeliminowania wątpliwości zdających co do odmiennych zasad odpowiedzialności za treści lub usługi cyfrowe, które są regulowane w art. 2 pkt 5 i 5a ustawy o prawach konsumenta. Tym samym, wyrażenie to służyło wyjaśnieniu, a nie wprowadzeniu dodatkowych niejasności. Zdaniem Sądu, organ w odpowiedzi na skargę trafnie przytoczył treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 czerwca 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 412/20), zgodnie z którym organ nie ma obowiązku formułowania pytań testowych w taki sposób, aby wraz z prawidłową odpowiedzią, odtwarzały one określoną normę prawną w sposób zupełny. Wystarczy, aby pytanie i odpowiedź tworzyły zdanie prawdziwe. Ponadto Sąd stwierdza, że pytanie testowe nr 115 egzaminu wstępnego dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich, przeprowadzonego w 2023 r., zostało skonstruowane w sposób prawidłowy, tj., zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do treści tego pytania ("Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, organ administracji publicznej stwierdza jej nieważność, jeżeli została ona wydana:") jedyną prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "A. z naruszeniem przepisów o właściwości". Udzielenie poprawnej odpowiedzi na to pytanie wymagało od skarżącej znajomości art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.a. Istotą pytania nr 115 było wskazanie, na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego, która z podanych w propozycjach odpowiedzi jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W związku z powyższym, jedynie odpowiedź "A" tworzy wraz z treścią pytania zdanie prawdziwe w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pozostałe odpowiedzi, tj. "B" i "C", tworzą zdania fałszywe, ponieważ nie odnoszą się do przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W odpowiedzi "B" (wydanie decyzji w wyniku przestępstwa) oraz w odpowiedzi "C" (wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu) wskazano przesłanki wznowienia postępowania, które zostały uregulowane w art. 145 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a. Przesłanki te dotyczą innej instytucji postępowania administracyjnego niż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, które były przedmiotem pytania nr 115. Sąd stwierdza, że pytanie zostało zatem sformułowane w sposób jasny i jednoznaczny, umożliwiający udzielenie poprawnej odpowiedzi na podstawie obowiązujących przepisów prawa, bez konieczności przeprowadzania analizy Kodeksu postępowania administracyjnego czy dokonywania jego wykładni. Sąd doszedł do przekonania, że pytania testowe, w tym również te kwestionowane przez odwołującą, zostały skonstruowane prawidłowo, zgodnie z przepisami ustawy oraz orzecznictwem sądów administracyjnych. Decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie ma charakteru uznaniowego, w której Minister miałby możliwość wyboru lub swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Zgodnie z art. 75i ust. 3 p.o.a., pozytywny wynik egzaminu uzyskuje kandydat, który zdobył co najmniej 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Reasumując, zakwestionowane pytania spełniały kryteria określone w art. 75i ust. 1 p.o.a. W szczególności, pytania testowe były sformułowane jednoznacznie, wśród możliwych odpowiedzi znajdowała się tylko jedna poprawna, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu egzaminu, a konstrukcja pytań i odpowiedzi nie wprowadzała w błąd. W ocenie Sądu organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wszechstronnie i szczegółowo odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących kwestionowanych pytań. Organ właściwie ustosunkował się do argumentacji skarżącej, wypełniając obowiązek wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Z treści uzasadnienia decyzji organu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż organ ten wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności związane z niniejszą sprawą i rozstrzygnął jej całokształt, tj. dokonał oceny wszystkich zebranych dowodów dotyczących egzaminu zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.), zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto organ poddał analizie prawidłowość przygotowania egzaminu, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu i podstaw prawnych sformułowania poszczególnych, zakwestionowanych przez skarżącą pytań testowych. W rezultacie Minister dokonał prawidłowej subsumpcji relewantnych w sprawie przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 marca 2024
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Sędziowie
Andrzej Nogal Honorata Łopianowska /przewodniczący/ Łukasz Jarocki /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny