I SA/Kr 538/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Urszula Zięba Sędzia WSA Grzegorz Klimek Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu 13 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 7 marca 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę

1.1. Decyzją z 2 grudnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. ustalił J.F. – nazywanemu dalej "Skarżącym", wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. 1.2. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, decyzją z 7 marca 2022 r. (nr 1201-IOP1-2.4104.4.2021.6), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że 19 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie wydał postanowienie, w którym stwierdził, iż Skarżący nabył spadek po swojej matce, H.F., w 1/3 części. 21 listopada 2018 r. Skarżący złożyła we właściwym urzędzie skarbowym zeznanie podatkowe SD-3 o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia wymieniając w nim składniki spadku oraz ich wartość. Na tej podstawie organ pierwszej instancji ustalił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego. Dalej, odwołując się do art. 922, art. 924 i art. 925 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.; dalej jako "k.c."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie przedstawił zasady nabywania spadków. Podkreślił przy tym, że z przepisów tych oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że spadek nabywa się w chwil śmierci spadkodawcy. Niemniej jednak, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r., poz. 1043 ze zm.; dalej jako "u.p.s.d.") obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku, a jeżeli spadkobierca nie zgłasza do opodatkowania nabycia spadku, obowiązek ten powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. W świetle tych przepisów dział spadku nie ma znaczenia dla wymiaru podatku oraz obowiązku jego zapłaty. Tym samym postępowanie w przedmiocie działu spadku nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego, czy też odstąpienia od wymiaru podatku. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii zastosowania zwolnienia od podatku, organ zwrócił również uwagę, że stosownie do art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. warunkiem zastosowania przewidzianego w tym przepisie zwolnienia podatkowego jest zachowanie sześciomiesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia spadku. Przy czym termin ten odnosi się do prawomocności orzeczenia, a nie nadania mu klauzuli prawomocności, czy też otrzymania tego postanowienia przez spadkobiercę. Biorąc pod uwagę, że postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie uprawomocniło się 19 stycznia 2018 r., czyli tego samego dnia, w którym zostało ono wydane – również w tym dniu powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Od tego też momentu zaczął płynąć wspomniany termin do zgłoszenia nabycia spadku. Ponieważ Skarżący zgłosił nabycie spadku dopiero 21 listopada 2018 r., oznacza to, że strona nie dochowała terminu przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Organ poddał również ocenie złożone przez stronę nagranie rozmowy telefonicznej, wyjaśniając przy tym, że wyjaśnienia pracownika miały charakter ogólny i nie dotyczyły konkretnej sprawy. 2.1. W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji przez Skarżący podniesiono zarzut naruszenia: - art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze. zm.; dalej jako "O.p.") oraz art. 8 w zw. z art. 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") poprzez wprowadzenie w błąd co do terminu i formy wniesienia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (nabycia spadku); - art. 139 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z naruszeniem ustawowego terminu załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się bezzasadna, dlatego została oddalona. 3.2. Z motywów skargi wynika, że według strony zasadniczą przyczyną, ze względu na którą zaskarżoną decyzję należy uchylić zasadniczym powodem, ze względu na który zaskarżoną decyzję należy uchylić, było podanie błędnych informacji przez pracowniczkę urzędu skarbowego. W toku rozmowy telefonicznej Skarżący miał zostać poinstruowany, że warunkiem prawidłowego zgłoszenia nabycia spadku jest prawomocność postanowienia o stwierdzeniu jego nabycia, co powinna potwierdzać znajdująca się na nim pieczęć. Strona przedstawiła na tę okoliczność dowód w postaci nagrania rozmowy. Tym samym, ponieważ Skarżący został wprowadzony w błąd, nie dochował terminu zgłoszenia warunkującego zastosowanie względem niej zwolnienia podatkowego. Zdaniem Sądu, wbrew temu co podnosi Skarżący, organ podatkowy (urząd skarbowy) nie mógł naruszyć wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. zasady zaufania w sposób przedstawiony w skardze. Przede wszystkim z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że zasada ta dotyczy prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organu. Tymczasem – jak trafnie zauważył organ odwoławczy – informacja na którą powołuje się strona skarżąca została udzielona w ramach ogólnej informacji, a nie w ramach konkretnej sprawy. Innymi słowy nie była to czynność podjęta przez organ w ramach postępowania podatkowego – a tylko w takim przypadku podatnik mógłby skutecznie wywodzić, że na skutek błędnego pouczenia utracił prawo do zastosowania wspomnianego zwolnienia podatkowego. W przypadku obowiązku informowania strony, przewidzianego w art. 121 § 2 O.p., obowiązek ten również realizowany jest w ramach konkretnego postępowania i dotyczy przepisów pozostających w związku z tymże postępowaniem. Przez udzielanie wyjaśnień, o których mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć w szczególności objaśnienie podatnikowi treści przepisu, jego znaczenia i konsekwencji niezastosowania się do niego. Biorąc pod uwagę, że przedmiotem informacji i wyjaśnień są tylko przepisy prawa podatkowego pozostające w związku z przedmiotem postępowania, trzeba dojść do wniosku, iż organ podatkowy nie ma obowiązku informowania o okolicznościach faktycznych, które mogą mieć wpływ na wynik postępowania. Stąd też, o ocenie Sądu, udzielenie przez pracownika urzędu telefonicznej informacji poza postępowaniem podatkowym nie może prowadzić do naruszenia tego przepisu. Zarzut naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. jest o tyle bezzasadny, że przepisy te nie mogły mieć zastosowania w sprawie. W przypadku postępowania podatkowego właściwe przepisy znajdują się bowiem w Ordynacji podatkowej, co wyraźnie wynika z art. 1 oraz art. 2 § 1 pkt 1 tej ustawy. 3.3. Rozpoznając sprawę poza granicami skargi Sąd nie znalazł naruszeń, które powinny skutkować uchyleniem kontrolowanej decyzji. Ustalenia stanu faktycznego dotyczące momentu nabycia spadku oraz jego wartości są jasne, precyzyjne oraz logiczne, jak również znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym (art. 187 §1 i art. 191 O.p.). Przy czym nie zostały one zakwestionowane przez stronę na żadnym etapie postępowania podatkowego oraz sądowoadministracyjnego. Jako trafne należy również ocenić rozważania dotyczące stanu prawnego, w ramach których organ przedstawił wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego zasady dotyczące momentu nabycia spadku oraz ich znaczenie dla ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Sąd podzielę przy tym stanowisko organu, zgodnie z którym w świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 u.p.s.d. o powstaniu obowiązku podatkowego decyduje przyjęcie spadku lub uprawomocnienie się orzeczenia stwierdzającego jego nabycie. Równocześnie, skoro w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku nie rozstrzyga się, jakie rzeczy lub prawa majątkowe przypadają poszczególnym spadkobiercom, spadkobierca, który nabył prawo do spadku stwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu, jest zobowiązany do uiszczenia podatku od spadków i darowizn. Tym samym powstanie obowiązku podatkowego jest niezależne od przeprowadzenia działu spadku, a postępowanie w tym przedmiocie nie ma znaczenia dla wymiaru podatku od spadków i darowizn. 3.4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 § 1 O.p. należy zwrócić uwagę, że przewidziany w tym przepisie termin do załatwienia sprawy ma charakter instrukcyjny. Tym samym uchybienie mu przez organ może stanowić podstawę do stwierdzenia bezczynności organ albo prowadzenia postępowania w sposób przewlekły, nie ma jednak ono wpływu na uprawnienie organu do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. 3.5. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).