II GZ 139/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 394/22 w zakresie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wyprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 394/22 po rozpoznaniu wniosku E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu organicznego środka poprawiającego właściwości gleby – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji odmawiając wstrzymania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: ppsa), wskazał, iż pozwolenie, w przedmiocie którego toczy się niniejsze postępowanie administracyjne, nie jest pozwoleniem na przetwarzanie odpadów, lecz pozwoleniem na wprowadzenie do obrotu nawozu pn. [...]. Sam fakt cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie środka [...] do obrotu nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że z załączonego do skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że przedmiot działalności strony skarżącej nie ogranicza się jedynie do produkcji i wprowadzania do obrotu środków poprawiających właściwości gleby, ale także m.in. prowadzi ona działalność związaną z rekultywacją, demontażem wyrobów zużytych, sprzedażą hurtową odpadów i złomu, rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych, przygotowaniem terenu pod budowę, odzyskiem surowców z materiałów segregowanych, czy transportem drogowym towarów. Zakres i skala prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej jest szeroka i spółka może nadal ją prowadzić w pozostałym zakresie. W ocenie WSA podniesiony przez skarżącą aspekt finansowy związany ze wstrzymaniem produkcji i wprowadzaniu środka [...] do obrotu nie może być wystarczający, w sytuacji kiedy zachodzi prawdopodobieństwo, że skarżąca nie stosuje się do obowiązków związanych z przestrzeganiem przepisów dotyczących ochrony środowiska, co stoi w sprzeczności z interesem społecznym. E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła zażalenie na powyższe orzeczenie, zaskarżając je w całości zarzucając: naruszenie art. 61 § 3 ppsa, poprzez jego błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, co stało się podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; naruszenie art. 61 § 3 ppsa, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o przesłanki w tym artykule niewskazane, podczas gdy katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zakażonego orzeczenia jest zamknięty; naruszenie art. 133 § 1 w z art. 166 ppsa, poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. W uzasadnieniu zarzutów przedstawiła szeroką argumentację przemawiającą za ich zasadnością, załączając dokumenty. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o utrzymanie w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że strona nie udowodniła, iż brak wstrzymania decyzji wiązać się będzie z nieodwracalnymi szkodami i trudnymi do odwrócenia skutkami polegającymi na utracie przyjmowania odpadów, a tym samym utracie wpływów finansowych pochodzących z przetwarzania odpadów w celu uzyskania organicznego środka poprawiającego właściwości gleby [...]. Organ wskazał, że spółka faktycznie uzyskuje przychody z odbioru różnego rodzaju odpadów, których pozbywa się w najtańszy sposób, jako organiczny środek poprawiający właściwość gleby. Wytworzony środek jest udostępniany rolnikom nieodpłatnie – wobec czego produkcja środka nie przynosi jej żadnego zysku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca nieuprawdopodobniła wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Stanowisko to jest przedwczesne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bez dokonania dogłębnej analizy Sąd pierwszej instancji, doszedł do wniosku, że "Sam fakt cofnięcia pozwolenia na wprowadzanie środka [...] do obrotu nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków (...)". Faktem jest, co prawda, że decyzja o cofnięciu zezwolenia na wprowadzenie do obrotu (wydana na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147 poz. 1033 z późn. zm.) nie jest tym samym, co decyzja o przetwarzaniu odpadów (wydana na podstawie art. 41 ust. 1-3 pkt 2, art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 z późn. zm.). Niemniej jednak zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy o odpadach zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasa w przypadku jeżeli podmiot objęty zezwoleniem zaprzestał działalności objętej zezwoleniem lub z innych powodów zezwolenie stało się bezprzedmiotowe. Biorąc zatem pod uwagę, że z akt sprawy wynika, iż strona otrzymała decyzję zezwalającą na przetwarzanie odpadów w związku z wytwarzaniem środka poprawiającego właściwości gleby Sąd pierwszej instancji powinien podać pod rozwagę okoliczność czy i jak wpłynie na kondycję finansową spółki ewentualne wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w związku z brakiem możliwości wprowadzenia do obrotu środka nawozowego. Należy w tym miejscu podkreślić, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostały enumeratywnie wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Oznacza to, że sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ocenia, czy jej wykonanie może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. To, czy za odmową wstrzymania decyzji przemawia interes publiczny nie jest, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, przedmiotem oceny w tym postępowaniu (por. postanowienie sygn. akt II GZ 870/16 z dnia 20 września 2019r.). Sąd pierwszej instancji, orzekając ponownie w sprawie z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oceni całość zebranych dokumentów w sprawie, w tym te dołączone do zażalenia i oceni ich wpływ na udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.