II SAB/Gd 27/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie zasiłku stałego postanawia odrzucić skargę.

W dniu 27 kwietnia 2026 r. J. S. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "Kolegium") i przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w sprawie zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, albowiem Skarżący nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia - przed wniesieniem skargi nie wniósł ponaglenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 5 maja 2026 r. wezwano Skarżącego do wskazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie wnosił ponaglenie do właściwego organu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z 7 maja 2026 r. Skarżący poinformował, że przed wniesieniem skargi nie złożył formalnego ponaglenia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: "k.p.a.", ponieważ nie został o takim prawie pouczony przez organ pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 28 stycznia 2026 r. skierował do Kolegium pismo, które miało charakter łagodnego przypomnienia o toczących się sprawach oraz wyrażenie oczekiwania na ich rozpoznanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony, bowiem Skarżący nie wyczerpał trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., skutkiem czego jego skarga wniesiona do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (tak: NSA w postanowieniu z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć Skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Zdaniem Sądu jako ponaglenia nie można uznać wskazywanego przez Skarżącego pisma z 28 stycznia 2026 r., którym przypomniał on Kolegium o toczących się sprawach oraz wyraził w nim oczekiwanie na ich rozpoznanie, albowiem nie zostało ono wniesione do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, przez co nie spełnia ono wymogów stawianych przez art. 37 § 3 k.p.a. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.